Η διατήρηση των βάρβαρων μνημονιακών νόμων έπληξε τη βοηθητική ενίσχυση των απομάχων της δουλειάς. Τεράστιες καθυστερήσεις στην απονομή τους
Παγωμένες από το 2012 παραμένουν οι επικουρικές συντάξεις εξαιτίας της διατήρησης βάρβαρων μνημονιακών νόμων κι ενώ τα τελευταία χρόνια χορηγούνται διαδοχικές αυξήσεις στις κύριες.
- Από τον Σπύρο Γεράρδη
Ο λόγος είναι η περιβόητη Ρήτρα Μηδενικού Ελλείμματος, που θεσπίστηκε για πρώτη φορά με το άρθρο 42 παρ. 1 του ν. 4052/2012, επί υπουργίας Γιώργου Κουτρουμάνη. Το χαρακτηριστικό απόσπασμα αναφέρει ότι «σε περίπτωση ελλειμμάτων λειτουργεί αυτόματος μηχανισμός εξισορρόπησης, ο οποίος αποκλείει κάθε αναπροσαρμογή των συντάξεων» και διατηρήθηκε από όλες τις μετέπειτα κυβερνήσεις μέχρι σήμερα.
Το αποτέλεσμα είναι η επικούρηση, από πραγματικό βοήθημα για τους άνω του 1 εκατομμυρίου συνταξιούχων, να μη φτάνει πλέον ούτε για… χαρτζιλίκι. Και αν ο πρωθυπουργός παραδέχθηκε πρόσφατα από το βήμα της Βουλής ότι οι συνταξιούχοι έχουν κάθε λόγο να αισθάνονται αδικημένοι, αφού οι σωρευτικές αυξήσεις στις κύριες έφτασαν το 14% τα τελευταία χρόνια και ο πληθωρισμός το 20%, είναι προφανές ότι σε ό,τι αφορά τις επικουρικές συντάξεις η κατάσταση συνιστά προσβολή.
Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα στοιχεία από το σύστημα ΗΛΙΟΣ του υπουργείου Εργασίας για την καταβολή των συντάξεων, τον Δεκέμβριο του 2025 (πληρωμή τέλος Νοεμβρίου) καταβλήθηκαν συνολικά 4.729.261 συντάξεις, από τις οποίες οι 2.896.640 ήταν κύριες, οι 1.393.216 επικουρικές και 439.405 μερίσματα. Κοινώς, ένας στους δύο συνταξιούχους λαμβάνει την πρόσθετη παροχή, που ανήλθε μεσοσταθμικά στα 196,36 ευρώ μεικτά. Και από την εξέταση των στοιχείων των προηγούμενων ετών προκύπτει ότι οι επικουρικές κυμαίνονται στα ίδια επίπεδα, όταν το κόστος ζωής έχει πολλαπλασιαστεί και οι συνθήκες για τους συνταξιούχους είναι ασφυκτικές.
Την ώρα που οι εκκρεμείς κύριες συντάξεις έχουν μειωθεί σημαντικά, όσο και ο χρόνος απονομής τους, δεν ισχύει το ίδιο σε καμία περίπτωση για τις επικουρικές. Το αντίθετο, μάλιστα, αποκάλυψε η τελευταία έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, ότι δηλαδή οι εκκρεμείς επικουρικές, αντί να μειώνονται, αυξάνονται! Συγκεκριμένα, το πλήθος των συγκεκριμένων αιτήσεων άγγιξε τον Σεπτέμβριο του 2025 τις 42.761, με αύξηση σε ετήσια βάση κατά 2.822 αιτήσεις.
Στις ληξιπρόθεσμες αιτήσεις περιλαμβάνονται εκείνες με δυνατότητα έκδοσης, δηλαδή εκείνες για τις οποίες έχει παρέλθει διάστημα 90 ημερών μετά την έκδοση της απόφασης του κύριου φορέα. Οι εν λόγω αιτήσεις άγγιξαν τον Σεπτέμβριο του 2025 τις 33.859, καταγράφοντας αύξηση σε ετήσια βάση κατά 1.749 αιτήσεις. Σε ό,τι αφορά, δε, τον χρόνο απονομής των επικουρικών κυμαίνεται από τους έξι μήνες έως τα 4-5 χρόνια!
Με δεδομένη τη σταθερή βούληση της κυβέρνησης Μητσοτάκη να μην καταργήσει τη μνημονιακή ρήτρα μηδενικού ελλείμματος, οι δικαιούχοι επικουρικής σύνταξης έχουν να προσδοκούν σε αυξήσεις μόνο μέσω των επιδόσεων του ασφαλιστικού συστήματος. Και πράγματι η μείωση της ανεργίας σε συνδυασμό με τη μείωση της αδήλωτης και υποδηλωμένης εργασίας -λόγω της επέκτασης εφαρμογής της ψηφιακής κάρτας- έχουν οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των εσόδων του τέως ΕΤΕΑΕΠ. Ετσι, εκτιμάται πως το 2025 κλείνει με ένα πλεόνασμα κοντά στα 190 εκατομμύρια ευρώ, σχεδόν διπλάσιο απ’ ό,τι είχε προϋπολογιστεί.
Aσκήσεις επί χάρτου
Οι όποιες αποφάσεις ληφθούν μέσα στο 2026 δεν είναι, προφανώς, άσχετες και με την πολιτική συγκυρία ή και με το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών, ενώ σε κάθε περίπτωση κάλπες θα στηθούν το αργότερο το καλοκαίρι του 2027. Με αυτά τα δεδομένα, ήδη έχουν αρχίσει σε ΕΦΚΑ και υπουργείο Εργασίας οι ασκήσεις επί χάρτου και, σύμφωνα με το επικρατέστερο μέχρι στιγμής σενάριο, εξετάζεται η χορήγηση αύξησης κατά 3%. Αυτό θα σήμαινε αφενός μεν ότι η μέση επικουρική από τα 196 ευρώ θα φτάσει τα 201 ευρώ, αφετέρου δε πως από το πλεόνασμα των 190 εκατομμυρίων θα απαιτηθούν περίπου 93 εκατομμύρια ευρώ.
