Τεράστια η οργή των Ελλήνων για το πάρτι που έχουν στήσει οι μεσάζοντες. Η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας καταρρίπτει το αφήγημα της κυβέρνησης περί ελέγχου της αγοράς
Παρά τα αλλεπάλληλα μέτρα, τα «καλάθια», τις πλατφόρμες παρακολούθησης τιμών και τις εξαγγελίες περί ελέγχων, η αγορά τροφίμων συνεχίζει να λειτουργεί ανεξέλεγκτα, με μοναδικό σταθερό αποτέλεσμα τη διαρκή αφαίμαξη των νοικοκυριών. Τα προϊόντα των παραγωγών φεύγουν φθηνά από το χωράφι, καταλήγοντας στα ράφια των σούπερ μάρκετ σε διπλάσια ή και τριπλάσια τιμή, ενώ την ίδια ώρα τα στοιχεία του πληθωρισμού αποκαλύπτουν ένα συνεχόμενο σπιράλ ακρίβειας, το οποίο τροφοδοτείται από αλλεπάλληλες ανατιμήσεις σε βασικά είδη ανάγκης.
Τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας (Eurostat) αποκαλύπτουν πως οι τιμές στην Ελλάδα αυξήθηκαν το 2025 κατά 45% υψηλότερα σε σχέση με την υπόλοιπη ευρωζώνη, ενώ το 2026 έκανε «ποδαρικό» με νέες ανατιμήσεις στα είδη διατροφής. Η ακρίβεια στα βασικά τρόφιμα δεν είναι ούτε συγκυριακή ούτε «εισαγόμενη». Τα στοιχεία της Ενωσης Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας αποκαλύπτουν πως οι ανατιμήσεις το διάστημα Δεκέμβριος 2025 – Ιανουάριος 2026 είναι εξωπραγματικές και καταρρίπτουν κάθε αφήγημα περί ελέγχου της αγοράς.
Η ακρίβεια πλήττει κυρίως τα ζυμαρικά. Τα μακαρόνια, προϊόν πρώτης ανάγκης για κάθε νοικοκυριό, εκτινάχθηκαν από τα 0,70 ευρώ στα 1,18 ευρώ μέσα σε έναν μήνα. Το κριθαράκι αυξήθηκε από 0,93 σε 1,13 ευρώ, ενώ οι πένες κατέγραψαν πραγματικό άλμα, από 1,01 ευρώ σε 1,57 ευρώ. Πρόκειται για ανατιμήσεις που υπερβαίνουν το 60%-70% και δεν δικαιολογούνται ούτε από το κόστος παραγωγής ούτε από διεθνείς εξελίξεις, αλλά μόνο από την ασυδοσία της αγοράς.
Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στο γάλα: Το γάλα ιδιωτικής ετικέτας ανέβηκε από 0,95 σε 1,05 ευρώ, ενώ το επώνυμο γάλα από 1,49 ευρώ έφτασε τα 1,74 ευρώ. Δηλαδή ακόμη και το απολύτως βασικό αγαθό για παιδιά και ηλικιωμένους γίνεται ακριβότερο. Τα μέτρα που έχει εφαρμόσει έως σήμερα η κυβέρνηση για την ανάσχεση της ακρίβειας, όχι μόνο έχουν αποτύχει, αλλά προκαλούν και την οργή των πολιτών. Το ζήτημα των ανατιμήσεων αποτυπώνεται εδώ και τουλάχιστον τέσσερα χρόνια ακόμα και στις δημοσκοπήσεις, με το οικονομικό επιτελείο να φαίνεται πως αδιαφορεί πλήρως για τα προβλήματα των πολιτών, επιμένοντας σε ημίμετρα και παρεμβάσεις άνευ πραγματικής ουσίας.
Τόσο οι αγρότες που βρίσκονται στα μπλόκα της χώρας όσο και παραγωγοί λαϊκών αγορών που επισκέφτηκαν μέσα στην εβδομάδα την ηγεσία του οικονομικού επιτελείου έχουν θέσει επιτακτικά το θέμα της απόστασης ανάμεσα στην τιμή παραγωγού και στην τιμή ραφιού. Οι μεσάζοντες συνεχίζουν να αποκομίζουν υπερκέρδη, ενώ το κράτος περιορίζεται σε ρόλο θεατή, αφήνοντας την αισχροκέρδεια να βαφτίζεται «ελεύθερη αγορά».
Τα στοιχεία μιλούν από μόνα τους και εκθέτουν την κυβερνητική ρητορική:
■ Τοματίνια β’ διαλογής πωλούνται από τον παραγωγό στα 0,25 ευρώ το κιλό και καταλήγουν στο σούπερ μάρκετ στα 3 ευρώ. Μια αύξηση της τιμής πάνω 12 φορές.
■ Οι τομάτες, από 0,60 ευρώ στο χωράφι, φτάνουν τα 1,80 ευρώ στο ράφι.
■ Τα λεμόνια, από 0,60 ευρώ, πωλούνται 1,60 και 1,80 ευρώ.
Την ίδια στιγμή ο Ελληνας παραγωγός ασφυκτιά. Με το κόστος παραγωγής εκτός ελέγχου -καύσιμα, ενέργεια, λιπάσματα, αρδευτικό νερό- αναγκάζεται να πουλά κάτω από το κόστος, επειδή δεν έχει διαπραγματευτική ισχύ. Το κράτος δεν του εξασφάλισε ποτέ ένα ελάχιστο δίκαιο πλαίσιο τιμών, ούτε ουσιαστική προστασία από τις πιέσεις των μεγάλων αγοραστών. Ετσι, ο αγρότης φτωχαίνει και εγκαταλείπει τη γη του, ενώ η χώρα εξαρτάται όλο και περισσότερο από εισαγωγές.
Ο καταναλωτής, από την άλλη, πληρώνει δύο και τρεις φορές πάνω το ίδιο προϊόν. Οι πολίτες τα τελευταία χρόνια κόβουν ακόμη και από τα βασικά. Περιορίζουν φρούτα και λαχανικά, με άμεσες επιπτώσεις στη διατροφή και τη δημόσια υγεία. Το καλάθι του νοικοκυριού έχει μετατραπεί σε μηχανισμό καθημερινής οικονομικής εξόντωσης, ενώ οι μισθοί παραμένουν στάσιμοι και τα επιδόματα απλώς μπαλώνουν μια βαθιά δομική αποτυχία.
Οι αριθμοί στα βασικά είδη είναι αποκαλυπτικοί. Μαρούλια από 0,40 ευρώ στον παραγωγό πωλούνται 1 ευρώ στο σούπερ μάρκετ. Αγγούρια που κοστίζουν 0,30 έως 0,40 ευρώ, φτάνουν το 1 ευρώ. Αχλάδια κρυστάλλια από 0,80 ευρώ ανεβαίνουν στα 2,30 ευρώ. Μήλα στάρκιν από 0,60 ευρώ φτάνουν τα 2 ευρώ. Πορτοκάλια από 0,40 ευρώ καταλήγουν στα 1,20 ευρώ. Δεν πρόκειται για μεμονωμένες στρεβλώσεις, αλλά για συστηματική πρακτική.
Οταν ο Αδωνις κατάργησε τις φτηνές λαϊκές
Φαίνεται πως η κυβέρνηση αδυνατεί να αντιμετωπίσει την κατάσταση ή αδιαφορεί ενδεχομένως για να παρέμβει στους μεσάζοντες. Στο παρελθόν είχε υπάρξει μάλιστα μια πρωτοβουλία με τις «αγορές χωρίς μεσάζοντες», ένα μέτρο το οποίο ολοκληρώθηκε το 2022, όταν ήταν υπουργός Ανάπτυξης ο Αδωνις Γεωργιάδης. Σημειώνεται πως αυτή η πρωτοβουλία είχε ξεκινήσει το 2012, και αγκαλιάστηκε από τους παραγωγούς και κυρίως τους καταναλωτές.
Οι μεν πρώτοι, όντας μικροί παραγωγοί, δεν είχαν τη δυνατότητα πρόσβασης στις αλυσίδες σούπερ μάρκετ, οι δε δεύτεροι είχαν τη δυνατότητα να ψωνίζουν είδη πρώτης ανάγκης σε πολύ προσιτές τιμές. Οπως ήταν λογικό, ο θεσμός είχε και ορκισμένους εχθρούς, τους πωλητές των λαϊκών αγορών, που κατάφεραν έπειτα από πολυετή αγώνα να πετύχουν την απαγόρευση των αγορών χωρίς μεσάζοντες. Ελεγαν ότι χάνουν τεράστιο μερίδιο τζίρου, κάτι που δεν ισχύει, καθώς οι αγορές πραγματοποιούνταν περίπου μία φορά τον μήνα ανά περιοχή και σε μόλις 15-20 περιοχές της Αττικής. Η αλήθεια είναι ότι οι πολύ χαμηλές τιμές στις αγορές χωρίς μεσάζοντες αποκάλυπταν την αισχροκέρδεια.
