Πέντε δήμοι κατέθεσαν προσφυγή στο ΣτΕ, καταγγέλλοντας δόμηση δύο ταχυτήτων με ανεπανόρθωτες συνέπειες
Νέες δικαστικές περιπέτειες έρχονται για τον ΝΟΚ, καθώς πριν από λίγες ημέρες οι Δήμοι Αλίμου, Αμαρουσίου, Κηφισιάς, Φιλοθέης – Ψυχικού και Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης κατέθεσαν κοινή προσφυγή, ζητώντας την ακύρωση του Προεδρικού Διατάγματος με το οποίο συνεχίζονται όσες οικοδομές είχαν μπλοκάρει λόγω των αποφάσεων του ΣτΕ.
- Από τον Βασίλη Παπακωνσταντόπουλο
Υποστηρίζουν ότι το «περιβαλλοντικό ισοδύναμο» πάνω στο οποίο βασίζεται το Π.Δ. αποτελεί έναν έμμεσο μηχανισμό νομιμοποίησης πολεοδομικών επιβαρύνσεων που έχουν ήδη κριθεί αντισυνταγματικές.
Οπως αναφέρουν οι πέντε δήμοι, βασικός στόχος της προσφυγής είναι η ακύρωση ενός θεσμικού πλαισίου που επιχειρεί: 1) να διασώσει οικοδομικές άδειες εκδοθείσες βάσει πολεοδομικών κινήτρων που κρίθηκαν αντισυνταγματικά, 2) να παρακάμψει ευθέως τις ακυρωτικές αποφάσεις της Δικαιοσύνης και 3) να αντικαταστήσει τις έννομες συνέπειες της ακύρωσης παράνομων πράξεων με αόριστα και αποσπασματικά «περιβαλλοντικά ισοδύναμα», άσχετα με τον τόπο και τη βλάβη που έχει προκληθεί.
Τονίζουν ότι η προστασία του οικιστικού περιβάλλοντος, κατά το άρθρο 24 του Συντάγματος και τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, δεν αφορά ιδιωτικά οικονομικά συμφέροντα, αλλά προεχόντως το δημόσιο συμφέρον και τα δικαιώματα των πολιτών. Δεν μπορεί, συνεπώς, να μετατρέπεται σε αντικείμενο οικονομικής συναλλαγής.
Υπογραμμίζουν ότι η νέα προσφυγή αποτελεί τη φυσική συνέχεια της περσινής ιστορικής δικαστικής νίκης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των πολιτών, όταν το Συμβούλιο της Επικρατείας ακύρωσε τα πολεοδομικά «κίνητρα» του ΝΟΚ, υπερασπίζοντας τη συνταγματική τάξη και την ισότητα στους όρους δόμησης. «πιχειρείται εκ νέου, με έμμεσο και λαθραίο τρόπο, η ανατροπή αυτής της δικαστικής κρίσης, μέσω ενός μηχανισμού που υποβαθμίζει την πλήρη δικαστική προστασία των πολιτών, δημιουργεί όρους δόμησης δύο ταχυτήτων και νομιμοποιεί εκ των υστέρων πολεοδομικές επιβαρύνσεις, ιδίως σε περιοχές ειδικής προστασίας, όπως κηπουπόλεις, παραδοσιακοί οικισμοί και αρχαιολογικοί χώροι.
«Περιβαλλοντικά ισοδύναμα»
Οπως εξήγησε ο δήμαρχος Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης Γρηγόρης Κωνσταντέλλος μετά την κατάθεση της προσφυγής στο Συμβούλιο της Επικρατείας, η προστασία της φυσιογνωμίας των πόλεων και του οικιστικού περιβάλλοντος δεν μπορεί να αποτελεί αντικείμενο οικονομικών ανταλλαγμάτων, ούτε να υποκαθίσταται από δήθεν «περιβαλλοντικά ισοδύναμα». Είναι συνταγματική επιταγή και κατάκτηση που η Τοπική Αυτοδιοίκηση υπερασπίστηκε και δικαιώθηκε γι’ αυτήν. Υπογράμμισε πως τα ζητήματα δόμησης και πολεοδομικού σχεδιασμού αφορούν άμεσα τις τοπικές κοινωνίες και μόνο η Τοπική Αυτοδιοίκηση, με θεσμικές διαδικασίες, ισότητα κανόνων και σεβασμό στο περιβάλλον, μπορεί να τα ρυθμίζει με τρόπο βιώσιμο και δίκαιο.
«Δεν θα επιτρέψουμε το υπουργείο Περιβάλλοντος, το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας και οι ενώσεις κατασκευαστών να νομοθετούν μονομερώς, ερήμην των δήμων και των τοπικών κοινωνιών, εις βάρος του περιβάλλοντος, της φυσιογνωμίας των πόλεων και, τελικά, του μέλλοντος των παιδιών μας. Η Αυτοδιοίκηση θα συνεχίσει να στέκεται στην πρώτη γραμμή, όχι απέναντι στην ανάπτυξη, αλλά απέναντι στην αυθαιρεσία, υπερασπιζόμενη το δημόσιο συμφέρον και το μέλλον των επόμενων γενεών» συμπλήρωσε ο κ. Κωνσταντέλλος.
Οδηγίες για το πώς θα συνεχίσουν τις εργασίες όσοι έχουν μπλοκαρισμένες οικοδομικές άδειες
Στο μεταξύ, το τοπίο σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα μπορέσουν να συνεχίσουν τις εργασίες όσοι έχουν οικοδομικές άδειες με δικαστικές περιπέτειες επιχειρεί να ξεδιαλύνει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Πρόκειται για κτίρια στα οποία οι ιδιοκτήτες τους έχουν κάνει χρήση των ευνοϊκών διατάξεων του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού και έχουν «παγώσει» λόγω των αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει μέχρι τις 24 Φεβρουαρίου να αποστείλουν στο ΥΠΕΝ (στην ηλεκτρονική διεύθυνση [email protected]) μία γνωστοποίηση, περιλαμβάνοντας μία σειρά από στοιχεία. Η διαδικασία αφορά άδειες που: α) ακυρώνονται με δικαστική απόφαση ή έχουν προσβληθεί με αίτηση ακυρώσεως, η οποία εκκρεμεί και εφόσον έχουν εκκινήσει οικοδομικές εργασίες, έως και την 11η Δεκεμβρίου 2024, ή β) έχουν εκδοθεί έως και την 11η Δεκεμβρίου 2024 και για τις οποίες έχει, έως την ίδια ημερομηνία, υποβληθεί αίτημα ένταξης σε πρόγραμμα που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ή από το Εταιρικό Σύμφωνο Περιφερειακής Ανάπτυξης, υπό την προϋπόθεση έγκρισης του αιτήματος.
Οπως προβλέπει η απόφαση του υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκου Ταγαρά, «διαδικασία γνωστοποίησης προς το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας των οικοδομικών αδειών των περ. α) και β) της παρ. 1 του άρθρου 68 του ν. 5197/2025 (Α’ 76)», που εκδόθηκε σε ΦΕΚ, αρκεί η υποβολή μιας γνωστοποίησης από οιονδήποτε ιδιοκτήτη ή εργολάβο ή νόμιμο εκπρόσωπο ή μηχανικό ανά κτίριο – οικοδομική άδεια. Σε περίπτωση περισσοτέρων της μίας γνωστοποίησης για το ίδιο κτίριο – οικοδομική άδεια, λαμβάνεται υπόψη μια φορά το κτίριο – οικοδομική άδεια.
Η γνωστοποίηση των στοιχείων είναι αναγκαία προκειμένου να διαπιστωθεί σε ποιες περιοχές είναι αναγκαία η εκπόνηση μελετών Ειδικών Σχεδίων Περιβαλλοντικού Ισοδύναμου Αναβάθμισης Πόλεων (ΕΣΠΙΑΠ). Επίσης, για να ληφθούν αυτά υπόψη κατά την εκπόνηση των ΕΣΠΙΑΠ για την επιλογή των καταλληλότερων μέτρων περιβαλλοντικού ισοδυνάμου ανά δημοτική ενότητα ή δήμο, αλλά και για να εξαχθούν στατιστικά δεδομένα.
Η γνωστοποίηση πρέπει να περιλαμβάνει αποκλειστικά τα εξής στοιχεία:
■ Αριθμό οικοδομικής άδειας ή και αριθμό πράξης
■ Υπηρεσία δόμησης (απαιτείται μόνο σε περίπτωση έγχαρτων οικοδομικών αδειών)
■ Δημοτική ενότητα
■ Δήμο
■ Αριθμό δικαστικής απόφασης ή αίτησης ακύρωσης (σε περίπτωση που δεν έχει εκδοθεί δικαστική απόφαση) και η πράξη κατάθεσης αυτής, ή αριθμό πρωτοκόλλου αιτήματος ένταξης σε πρόγραμμα που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ή από το Εταιρικό Σύμφωνο Περιφερειακής Ανάπτυξης ή έγκριση του αιτήματος (εφόσον υφίσταται).
Σημειώνεται ότι δύναται να αναζητείται από τους αρμοδίους για την εκπόνηση του Ειδικού Σχεδίου Περιβαλλοντικού Ισοδύναμου Αναβάθμισης Πόλεων (συμπεριλαμβανομένων τυχόν αναδόχων αυτών) μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος e-adeies και των υπηρεσιών δόμησης, κάθε άλλο αναγκαίο στοιχείο (όπως ενδεικτικά στέλεχος οικοδομικής άδειας ή αναθεώρησης αυτής) για τους σκοπούς του άρθρου. Η μη τήρηση της διαδικασίας γνωστοποίησης επιφέρει αδυναμία χρήσης των ευνοϊκών διατάξεων του ΝΟΚ, καθώς οι συγκεκριμένες άδειες δεν θα ληφθούν υπόψη κατά την εκπόνηση των ΕΣΠΙΑΠ.
