Φορολογική ελάφρυνση αναμένεται να διαπιστώσουν φέτος χιλιάδες φορολογούμενοι που διαμένουν σε ιδιόκτητη ή μισθωμένη κύρια κατοικία, καθώς και όσοι καταβάλλουν ενοίκιο για εξοχική ή φοιτητική στέγη, μετά τη μείωση έως και 35% στο τεκμήριο διαβίωσης των ακινήτων.
Η παρέμβαση αυτή θα αποτυπωθεί στις φετινές φορολογικές δηλώσεις, περιορίζοντας την τεκμαρτή επιβάρυνση για νοικοκυριά που κάθε χρόνο βρίσκονται αντιμέτωπα με αυξημένο «λογαριασμό» λόγω τεκμηρίων. Το τεκμήριο εφαρμόζεται ανεξαρτήτως του αν η κατοικία είναι ιδιόκτητη, μισθωμένη ή δωρεάν παραχωρούμενη, ενώ η μισθωμένη φοιτητική κατοικία δηλώνεται ως δευτερεύουσα από τους γονείς, αυξάνοντας το συνολικό τεκμαρτό τους εισόδημα.
Με την έναρξη της διαδικασίας υποβολής των νέων δηλώσεων να πλησιάζει, οι φορολογούμενοι θα πρέπει να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στα εξής:
- Μείωση έως 35% στο τεκμήριο διαβίωσης
Το νέο τεκμήριο διαβίωσης για τις κατοικίες έχει μειωθεί έως 35%, με τον υπολογισμό να γίνεται κλιμακωτά βάσει επιφάνειας και τιμής ζώνης της περιοχής.
Για κύρια κατοικία 80 τ.μ. σε περιοχή με τιμή ζώνης 1.750 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, το τεκμήριο διαβίωσης μειώνεται από 3.200 ευρώ σε 2.240 ευρώ, δηλαδή κατά 30%.
Αντίστοιχα, για κατοικία 120 τ.μ. σε περιοχή με τιμή ζώνης 3.000 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, το τεκμήριο περιορίζεται από 8.120 ευρώ σε 5.252 ευρώ, καταγράφοντας μείωση 35%.
Η αντικειμενική δαπάνη προσαυξάνεται κατά 30% για ακίνητα σε περιοχές με τιμή ζώνης από 2.800 έως 4.999 ευρώ/τ.μ. και κατά 58% για τιμή ζώνης 5.000 ευρώ και άνω. Για τις μονοκατοικίες προβλέπεται επιπλέον προσαύξηση 20%, ενώ για τις δευτερεύουσες κατοικίες το τεκμήριο μειώνεται κατά 50%.
- Αλλαγή ή πώληση κατοικίας
Όσοι άλλαξαν κατοικία μέσα στο 2025 οφείλουν να δηλώσουν τα νέα στοιχεία στο έντυπο Ε1, στον πίνακα 5. Με βάση την επιφάνεια και την περιοχή του ακινήτου, θα υπολογιστεί η αντίστοιχη αντικειμενική δαπάνη για τον υπόχρεο και τον/τη σύζυγο.
Σε περίπτωση πώλησης κύριας, δευτερεύουσας ή εξοχικής κατοικίας το 2025, ο φορολογούμενος θα πρέπει να διαγράψει το ακίνητο από τον σχετικό πίνακα της δήλωσης, όπως αυτό εμφανίζεται είτε βάσει της εικόνας Ε9 είτε της περσινής δήλωσης.
- Διορθώσεις στοιχείων ακινήτων
Εφόσον τα στοιχεία των ακινήτων που εμφανίζονται στη δήλωση δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, ο φορολογούμενος οφείλει να τα διαγράψει και να τα εισαγάγει εκ νέου με τα σωστά δεδομένα. Οι αλλαγές αυτές αφορούν αποκλειστικά τη συμπλήρωση του Ε1 και δεν μεταβάλλουν την περιουσιακή εικόνα του στο Ε9.
- Διακοπή ηλεκτροδότησης
Η διακοπή ηλεκτροδότησης δεν καταργεί τον αριθμό παροχής. Πρόκειται για μοναδικό αριθμό που αναγράφεται στον μετρητή κατανάλωσης ρεύματος και ταυτοποιεί τη σύνδεση του ακινήτου με το δίκτυο.
- Φιλοξενία και φοιτητική στέγη
Τα τέκνα που φιλοξενούνται από τους γονείς τους, καθώς και όσοι δηλώνουν φιλοξενούμενοι, δεν επιβαρύνονται με το τεκμήριο της κατοικίας. Η επιβάρυνση βαραίνει τον φορολογούμενο που προσφέρει τη φιλοξενία.
Στην περίπτωση φοιτητικής κατοικίας, όταν το εξαρτώμενο μέλος σπουδάζει μακριά από τον τόπο μόνιμης διαμονής, η μισθωμένη κατοικία δηλώνεται ως δευτερεύουσα από τον γονέα, ο οποίος και επιβαρύνεται με το αντίστοιχο τεκμήριο.
- Δωρεάν παραχώρηση κατοικίας
Η δωρεάν παραχώρηση κατοικίας έως 200 τ.μ. από γονείς σε παιδιά και αντίστροφα, καθώς και προς παππούδες, γιαγιάδες ή εγγόνια, είναι αφορολόγητη για τον παραχωρούντα.
Αν όμως η επιφάνεια υπερβαίνει τα 200 τ.μ., τότε για το επιπλέον τμήμα εφαρμόζεται τεκμαρτό εισόδημα 3% επί της αντικειμενικής αξίας της δωρεάν παραχωρούμενης κατοικίας.
- Αγορά ακινήτου και τεκμήριο απόκτησης
Στο τεκμήριο απόκτησης περιουσιακών στοιχείων περιλαμβάνονται το τίμημα αγοράς, ο φόρος μεταβίβασης, τα συμβολαιογραφικά έξοδα και κάθε άλλος φόρος ή δαπάνη που καταβλήθηκε εντός του 2025 για την απόκτηση ακινήτου.
- Κενές κατοικίες
Στις περιπτώσεις κενών κατοικιών δεν υπολογίζεται τεκμήριο διαβίωσης.
Η μείωση του τεκμηρίου διαβίωσης αναμένεται να περιορίσει τις τεκμαρτές επιβαρύνσεις, ιδίως για νοικοκυριά με μεσαίας επιφάνειας κατοικίες. Ωστόσο, η ορθή συμπλήρωση των στοιχείων στο Ε1 και η προσεκτική καταγραφή κάθε μεταβολής (αγορά, πώληση, αλλαγή κατοικίας ή δωρεάν παραχώρηση) παραμένουν καθοριστικές για την αποφυγή λαθών και πρόσθετων επιβαρύνσεων.
