Εξετάστηκαν από το ΣτΕ 8 αιτήσεις ακύρωσης του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού
Η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) εξέτασε σήμερα οκτώ αιτήσεις ακύρωσης που στρέφονται κατά του Προεδρικού Διατάγματος 94/2025. Το διάταγμα αυτό ρυθμίζει πρακτικά την εφαρμογή του λεγόμενου «περιβαλλοντικού ισοδυνάμου», στο πλαίσιο του Ειδικού Σχεδίου Περιβαλλοντικού Ισοδυνάμου Αναβάθμισης Πόλεων (ΕΣΠΙΑΠ).
Το ΠΔ εκδόθηκε με βάση εξουσιοδότηση από τον νόμο 5197/2025 και περιγράφει λεπτομερώς τον τρόπο λειτουργίας του μηχανισμού αντιστάθμισης, που συνδέεται με τα πολεοδομικά κίνητρα («μπόνους») του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού.
Συγκεκριμένα, ορίζει το ύψος του τέλους που πρέπει να καταβληθεί, ποιοι είναι υπόχρεοι, πώς γίνεται η πληρωμή και ποιες προϋποθέσεις πρέπει να πληρούνται για να ξεκινήσουν ή να συνεχιστούν οικοδομικές εργασίες σε συγκεκριμένες κατηγορίες αδειών που εντάσσονται στο σύστημα αυτό.
Προσφεύγουν ζητώντας την ακύρωσή του πέντε δήμοι της Αττικής (Άλιμος, Αμαρούσιο, Φιλοθέη-Ψυχικό, Κηφισιά, Βάρη-Βούλα-Βουλιαγμένη), μαζί με μεμονωμένους κατοίκους και περιβαλλοντικές οργανώσεις.
Υποστηρίζουν ότι το διάταγμα, καθώς και οι διατάξεις του νόμου στις οποίες βασίζεται, παραβιάζουν πολλές συνταγματικές προβλέψεις (μεταξύ άλλων τα άρθρα 2, 4, 17, 24, 25 και 106), καθώς και το ευρωπαϊκό δίκαιο.
Ισχυρίζονται ότι δεν προηγήθηκε επαρκής επιστημονική τεκμηρίωση ούτε Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, ενώ θεωρούν ότι εξυπηρετεί κυρίως ιδιωτικά συμφέροντα σε βάρος του αστικού περιβάλλοντος και όχι πραγματικό δημόσιο συμφέρον.
Επιπλέον, προβάλλουν ότι παραβιάζεται η διάκριση των εξουσιών και η υποχρέωση της διοίκησης να σέβεται τις προηγούμενες δικαστικές αποφάσεις.
Κατά την άποψή τους, το πλαίσιο επεκτείνει απαράδεκτα τα κίνητρα του ΝΟΚ σε άδειες πέρα από αυτές που είχε εξετάσει το ΣτΕ, ενώ παράλληλα προσπαθεί να «αναστήσει» άδειες που έχουν ήδη ακυρωθεί ή να επηρεάσει εκκρεμείς υποθέσεις.
Από την άλλη πλευρά, υπέρ της διατήρησης του διατάγματος παρενέβησαν, μεταξύ άλλων, το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) και αρκετές κατασκευαστικές εταιρείες.
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας υπερασπίστηκε το ΠΔ, τονίζοντας ότι δεν έρχεται σε σύγκρουση με το άρθρο 24 του Συντάγματος. Όπως ανέφερε, δεν εισάγει νέους όρους δόμησης, δεν αλλάζει συντελεστές, δεν ορίζει χρήσεις γης ούτε εγκρίνει πολεοδομικά σχέδια.
Κινείται αποκλειστικά εντός των ορίων της εξουσιοδότησης του άρθρου 69 του ν. 5197/2025 και απλώς εξειδικεύει έναν χρηματοδοτικό-αντισταθμιστικό μηχανισμό για περιβαλλοντική αναβάθμιση. Στόχος του, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, είναι η βελτίωση της ποιότητας ζωής στις πόλεις, η ενίσχυση της βιωσιμότητας του αστικού χώρου και η αποκατάσταση της περιβαλλοντικής ισορροπίας μέσω του ΕΣΠΙΑΠ.
Η απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ αναμένεται μέσα στις επόμενες εβδομάδες ή μήνες.
