Η δυνατότητα συνταξιοδότησης με οφειλές έως 30.000 ευρώ στον ΕΦΚΑ (ή 10.000 ευρώ για τον πρώην ΟΓΑ) μπορεί εκ πρώτης όψεως να μοιάζει με διέξοδο, ωστόσο για χιλιάδες ελεύθερους επαγγελματίες αποδεικνύεται μια οικονομικά ασύμφορη επιλογή. Η σκληρή πραγματικότητα των παρακρατήσεων οδηγεί πολλούς δικαιούχους σε μηνιαίες αποδοχές που υπολείπονται ακόμη και του επιδόματος κοινωνικής αλληλεγγύης.
Το αγκάθι της «ληστρικής» παρακράτησης
Ο μηχανισμός αποπληρωμής προβλέπει ότι για το τμήμα της οφειλής από τις 20.000 έως τις 30.000 ευρώ, ο ΕΦΚΑ παρακρατεί το 60% της μηνιαίας σύνταξης. Το ποσό αυτό, σε συνδυασμό με την εισφορά υγείας (6%), εξανεμίζει το διαθέσιμο εισόδημα του συνταξιούχου.
Παράδειγμα: Ελεύθερος επαγγελματίας με 40 έτη ασφάλισης στην κατώτερη κλάση δικαιούται σύνταξη 920 ευρώ. Με την παρακράτηση του 60% και τις εισφορές ΕΟΠΥΥ, το καθαρό ποσό που φτάνει στην τσέπη του περιορίζεται στα 313 ευρώ.
Το ποσό αυτό είναι αισθητά χαμηλότερο από τη σύνταξη ανασφάλιστου υπερήλικα του ΟΠΕΚΑ, η οποία ανέρχεται στα 418 ευρώ, χωρίς ο δικαιούχος να έχει την υποχρέωση αποπληρωμής χρεών.
Η επιλογή της αποποίησης και ο ΟΠΕΚΑ
Η αποποίηση του δικαιώματος συνταξιοδότησης από τον ΕΦΚΑ ή η «διαγραφή» ασφαλιστικού χρόνου για να μειωθεί η οφειλή κάτω από τα όρια, φαντάζει πλέον ως η πιο λογική λύση για όσους:
• Βρίσκονται στο 67ο έτος της ηλικίας τους.
• Έχουν λιγότερα από 40 έτη ασφάλισης.
• Δεν διαθέτουν σημαντική ακίνητη περιουσία που θα ήθελαν να κληροδοτήσουν ελεύθερη βαρών.
Στον αντίποδα, η υπαγωγή στη ρύθμιση παραμένει ελκυστική μόνο για όσους επιθυμούν να «καθαρίσουν» το όνομά τους από χρέη που θα μπορούσαν να μεταφερθούν στους κληρονόμους τους, επιβαρύνοντας την οικογενειακή περιουσία.
Οι προϋποθέσεις για την ένταξη στη ρύθμιση
Για να μπορέσει ένας οφειλέτης να λάβει σύνταξη παρά το χρέος του, πρέπει να πληροί σωρευτικά τα εξής:
• Όριο οφειλής: Έως 30.000€ (ΕΦΚΑ) ή 10.000€ (ΟΓΑ).
• Ηλικία: 67 έτη (ή 62 έτη με πλήρη 40ετία).
• Πραγματική ασφάλιση: Τουλάχιστον 20 έτη (6.000 ημέρες) καταβεβλημένων εισφορών.
• Περιουσιακά κριτήρια: Τραπεζικές καταθέσεις έως 12.000€ (ή 6.000€ για ΟΓΑ).
