Το ενεργειακό κόστος και οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή φέρνουν τους αλιείς αντιμέτωπους με το φάσμα της διακοπής δραστηριοτήτων, αναγκάζοντας την ΕΕ σε έκτακτα μέτρα στήριξης.
Σε καθεστώς ασφυκτικής πίεσης βρίσκεται ο αλιευτικός κλάδος στην Ευρώπη, με το υψηλό κόστος των ορυκτών καυσίμων να αποτελεί πλέον τον υπ’ αριθμόν ένα κίνδυνο για τη βιωσιμότητά του. Ο Επίτροπος Αλιείας και Ωκεανών, Κώστας Καδής, από το βήμα του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, περιέγραψε μια ζοφερή πραγματικότητα, όπου η αύξηση των λειτουργικών εξόδων οδηγεί πολλές επιχειρήσεις σε σημαντική μείωση κερδών ή ακόμα και σε οριστικό λουκέτο.
Η ενεργειακή παγίδα και οι μηχανισμοί στήριξης
Το τρέχον μοντέλο αλιείας αποδεικνύεται ιδιαίτερα ευάλωτο σε εξωτερικά σοκ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αναγνωρίζοντας το μέγεθος του προβλήματος, έχει ήδη ενεργοποιήσει χρηματοδοτικά εργαλεία για την άμεση ανακούφιση των κρατών-μελών.
Έκτακτη χρηματοδότηση: Αξιοποίηση πόρων από ευρωπαϊκά ταμεία για στοχευμένη στήριξη των αλιέων κατά τη διάρκεια της κρίσης.
Ενεργειακή μετάβαση: Προετοιμάζεται ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για την απεξάρτηση του κλάδου από τα ορυκτά καύσιμα, το οποίο θα παρουσιαστεί έως το τέλος του 2026.
Στρατηγική για την υδατοκαλλιέργεια: Προτεραιότητα δίνεται στην ανάπτυξη των ιχθυοκαλλιεργειών ως εναλλακτική λύση για την επισιτιστική ασφάλεια της ΕΕ.
Το «Σύμφωνο για τους Ωκεανούς» και το παράδειγμα της Αμοργού
Πέρα από την οικονομική στήριξη, η Ευρώπη ποντάρει σε ένα νέο Σύμφωνο για τους Ωκεανούς. Με περισσότερες από 90 δράσεις, το σχέδιο αυτό στοχεύει στην προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και την ενίσχυση των παράκτιων κοινοτήτων.
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στη δημιουργία Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών με την ενεργό συμμετοχή των ίδιων των αλιέων. Ως βέλτιστη πρακτική αναφέρθηκε το παράδειγμα της Αμοργού, όπου η τοπική κοινωνία και οι επαγγελματίες του κλάδου συνεργάζονται για τη διαχείριση των αποθεμάτων.
Η επόμενη μέρα της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής
Παρά την τρέχουσα κρίση, η αξιολόγηση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑλΠ) δείχνει ότι τα τελευταία 15 χρόνια έχει σημειωθεί πρόοδος, με πολλά ιχθυαποθέματα να επανέρχονται σε βιώσιμα επίπεδα. Ωστόσο, η ανάγκη για εκσυγχρονισμό του στόλου και η θωράκιση απέναντι στις γεωπολιτικές αναταράξεις παραμένουν οι μεγαλύτερες προκλήσεις για τον Επίτροπο και τα κράτη-μέλη.
