Ποιοι δικαιούχοι είναι στον «αέρα» μετά τις αιφνίδιες αλλαγές που ανακοίνωσε η κυβέρνηση. Οι δυσκολίες για να ολοκληρωθεί η αγορά εντός χρονοδιαγράμματος
Σε… βέρτιγκο έχει οδηγήσει η κυβέρνηση χιλιάδες δικαιούχους του προγράμματος «Σπίτι μου ΙΙ» με τις αιφνίδιες αλλαγές που ανακοινώνει τις τελευταίες εβδομάδες. Τα μπρος πίσω στα οποία προχωρά συνεχώς αποκαλύπτουν την έλλειψη πραγματικής στρατηγικής για την απορρόφηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, αλλά και τον πανικό της για την απώλεια των πολύτιμων κονδυλίων.
Πριν από λίγες, και συγκεκριμένα στις 27 Απριλίου, ανακοινώνει το πρόωρο τέλος του προγράμματος, καλώντας τους δικαιούχους να υπογράψουν το τελικό στεγαστικό δάνειο με τις τράπεζες έως τις 2 Ιουνίου, αντί για το τέλος Αυγούστου. Υπό το βάρος της δημόσιας κατακραυγής, τροποποιεί ξανά το πλαίσιο και τώρα διαμηνύει πως τα εγκεκριμένα στεγαστικά δάνεια του προγράμματος (που δεν θα προλάβουν να υπογραφούν έως τις αρχές Ιουνίου) θα μπορούν να συμβασιοποιηθούν έως 31 Αυγούστου 2026, με πόρους της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας!
Μόνο στο άκουσμα της πρώτης ανακοίνωσης αρκετοί δικαιούχοι αποφάσισαν να αποδεσμεύσουν το ακίνητο που είχαν βρει, αντιλαμβανόμενοι πως δεν μπορούν να ανταποκριθούν στο σφιχτό χρονοδιάγραμμα της κυβέρνησης. Δεν γνώριζαν όμως πως η κυβέρνηση θα άλλαζε γνώμη μισό μήνα μετά (!), αδιαφορώντας πλήρως για τους δικαιούχους που, ακόμα και αν προλάβαιναν οριακά, από τον πανικό που έχει κυριεύσει τη Ν.Δ. για το Ταμείο Ανάκαμψης θα κινδυνεύσουν να χάσουν τελείως ακόμη και τις νέες προθεσμίες.
Ετσι, δικαιούχοι που είχαν βρει το σπίτι που θα μπορούσε να γίνει η πρώτη τους κατοικία ενημέρωσαν τους σημερινούς ιδιοκτήτες πως δεν προλαβαίνουν να ολοκληρώσουν τις διαδικασίες, αλλά και να σηκώσουν το βάρος ενός στεγαστικού δανείου με όρους αγοράς, δηλαδή χωρίς την επιδότηση επιτοκίου από το «Σπίτι μου ΙΙ». Αλλοι ξεκινούν πάλι τις διαδικασίες που είχαν «παγώσει» τις προηγούμενες εβδομάδες, καθώς υπάρχουν κι εκείνοι που είχαν πληρώσει ακόμα και προκαταβολή στους ιδιοκτήτες, ώστε να «καπαρώσουν» το ακίνητο.
Σε κάθε περίπτωση, οι δικαιούχοι που θα μπουν στον τεράστιο αγώνα δρόμου θα έρθουν αντιμέτωποι με 5+1 «αγκάθια», χωρίς να είναι βέβαιοι πως θα καταφέρουν να ολοκληρώσουν την αγορά εντός χρονοδιαγράμματος.
■ Νο 1: Χρονοβόρες και πολύπλοκες διαδικασίες
Η ολοκλήρωση της διαδικασίας είναι ιδιαίτερα χρονοβόρα, καθώς δεν προϋποθέτει μόνο την εύρεση της κατάλληλης κατοικίας ή την προέγκριση των δικαιούχων από την τράπεζα. Τα προβλήματα, μάλιστα, είναι πολλά και σε πολλά και διαφορετικά επίπεδα:
• Τα περισσότερα παλιά ακίνητα (στα οποία απευθύνεται το πρόγραμμα) δεν έχουν τακτοποιημένους χώρους, ενώ ακόμα περισσότερα δεν διαθέτουν καν την απαιτούμενη ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου. Οι συμβολαιογράφοι έχουν ήδη επιβαρυμένο όγκο δουλειάς, καθώς «τρέχουν» παράλληλα με τις υπόλοιπες αρμοδιότητές τους και τις αγοραπωλησίες πέραν του προγράμματος «Σπίτι μου ΙΙ». Ακόμα κι αν ένας δικαιούχος συμφωνήσει με έναν ιδιοκτήτη την αγορά ενός ακινήτου, δύσκολα θα καταφέρει να κλείσει τόσο άμεσα ραντεβού με τον μηχανικό και τον δικηγόρο της τράπεζας, όπως απαιτεί η διαδικασία.
■ Νο 2: Η προέγκριση δανείου
Το χρονοδιάγραμμα είναι ιδιαίτερα ασφυκτικό για όσους δεν έχουν λάβει ακόμα την προέγκριση του δανείου, δηλαδή να διαπιστώσει αν πληροί τους όρους ένταξης στο πρόγραμμα με βάση τα εισοδηματικά του κριτήρια. Την προέγκριση θα λάβει αφού υποβάλει στην τράπεζα την απαιτούμενη «βεβαίωση επιλεξιμότητας», η οποία εκδίδεται από την Ενιαία Ψηφιακή Πύλη gov.gr.
Επειτα ο υποψήφιος δικαιούχος θα πρέπει να καταθέσει στην τράπεζα της επιλογής του μια σειρά από δικαιολογητικά, όπως:
• Πιστοποιητικό γέννησης ή αντίγραφο αστυνομικής ταυτότητας ή διαβατηρίου.
• Πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης με ημερομηνία έκδοσης έως έναν μήνα πριν από την υποβολή της αίτησης.
• Ε1 ή Εκκαθαριστικό Σημείωμα/Πράξη Διοικητικού Προσδιορισμού Φόρου Εισοδήματος τελευταίου φορολογικού έτους ή τριετίας.
• Υπεύθυνη Δήλωση μέσω gov.gr ότι δεν υπάρχουν Δηλώσεις Στοιχείων Ακινήτων (Ε9).
• Υπεύθυνη Δήλωση μέσω gov.gr, με την οποία δηλώνει, μεταξύ άλλων, ότι έχει λάβει γνώση των βασικών όρων του προγράμματος και πως τα στοιχεία που αναφέρονται στην αίτηση είναι αληθή και τα υποβαλλόμενα δικαιολογητικά γνήσια.
■ Νο 3: Η εύρεση ακινήτου
Το πλέον κρίσιμο σημείο είναι η εύρεση ακινήτου. Το πρόγραμμα περιέχει μια σειρά από «κόφτες», με το ακίνητο να πληροί τις εξής προϋποθέσεις:
• Να μην είναι ημιτελές.
• Να μην είναι μισθωμένο από τον ίδιο δικαιούχο που θέλει να το αγοράσει.
• Να αποτελεί ενιαία αυτοτελή οριζόντια ιδιοκτησία ή μονοκατοικία.
• Να διαθέτει Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου.
• Η έκτασή του να μην υπερβαίνει τα 150 τετραγωνικά μέτρα (τ.μ.).
• Το ακίνητο να έχει παλαιότητα μέχρι 31/12/2007.
• Η αξία του ακινήτου, όπως προσδιορίζεται στο συμβόλαιο αγοράς, να μην υπερβαίνει τα 250.000 ευρώ.
Επίσης, η αγορά του ακινήτου δεν μπορεί να γίνει από συγγενή εξ αίματος ή εξ αγχιστείας Α΄ ή Β΄ βαθμού του πωλητή, ενώ επίσης δεν μπορεί να γίνει από σύζυγο ή πρόσωπο που συνδέεται με σύμφωνο συμβίωσης με τον πωλητή.
■ Νο 4: «Προβληματικά ακίνητα»
Παράγοντες της αγοράς ακινήτων σημειώνουν πως τα περισσότερα διαθέσιμα ακίνητα στην ελληνική αγορά δεν είναι έτοιμα για πώληση, καθώς:
• περιέχουν αυθαιρεσίες που δεν έχουν τακτοποιηθεί
• δεν διαθέτουν Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου
• δεν έχουν ενεργειακό πιστοποιητικό
Επίσης, θα πρέπει να δοθεί προσοχή από τους ενδιαφερομένους για το αν εκκρεμεί αποδοχή κληρονομιάς, υπάρχει εμπλοκή στο Κτηματολόγιο με τους τίτλους ιδιοκτησίας, όπως και ζητήματα συνιδιοκτησίας.
Ακόμη και αν το ακίνητο έχει πάνω του παλιό δάνειο ή υποθήκη, μπορεί να χρηματοδοτηθεί μέσω του προγράμματος «Σπίτι μου ΙΙ». Στην πράξη, μέρος του νέου δανείου χρησιμοποιείται για να εξοφληθεί το προηγούμενο δάνειο και η τράπεζα του πωλητή δίνει βεβαίωση ότι συναινεί στη διαγραφή της υποθήκης και δεν διατηρεί άλλη απαίτηση επί του ακινήτου.
■ Νο 5: Νομικός και τεχνικός έλεγχος από την τράπεζα
Ακόμα και όταν ο δικαιούχος λάβει προέγκριση δανείου και βρει ένα ακίνητο με πλήρη φάκελο, θα πρέπει να απευθυνθεί στην τράπεζα για τον απαιτούμενο νομικό έλεγχο των τίτλων, την εκτίμηση του ακινήτου και τον τεχνικό έλεγχο. Με άλλα λόγια, θα πρέπει να οριστεί μηχανικός και δικηγόρος της τράπεζας, ώστε να μεταβούν στο ακίνητο και να προχωρήσουν στην αξιολόγηση του ακινήτου. Πρόκειται για μια διαδικασία που δύσκολα θα μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσα σε λίγες ημέρες.
■ Νο 6: Οι συμβολαιογράφοι
Στο χρόνο που απομένει μέχρι την ολοκλήρωση του προγράμματος έως τις 2 Ιουνίου οι δικαιούχοι θα πρέπει να τρέξουν παράλληλα όλες τις διαδικασίες. Σε αυτές, πέραν από τον πλήρη φάκελο του ακινήτου, τις εγκρίσεις από την τράπεζα, θα πρέπει να βρουν και συμβολαιογράφο για να ολοκληρώσει την αγοραπωλησία. Παρά το γεγονός πως πλέον οι διαδικασίες γίνονται με διαδικασίες fast track, με τον όγκο δουλειάς που έχουν οι συμβολαιογράφοι, κυρίως στα μεγάλα αστικά κέντρα, δύσκολα θα μπορούν να κλείσουν ραντεβού, ώστε να «κλειδώσει» και τυπικά η αγορά του σπιτιού.
