Οι αρτιότητες στις κορεσμένες περιοχές και οι περιορισμοί στις νέες κλίνες που φέρνει το νέο Ειδικό Χωροταξικό. Πώς κατηγοριοποιείται η χώρα
Η αύξηση της ελάχιστης αρτιότητας από τα 4 στα 16 στρέμματα στις κορεσμένες περιοχές και στα 8-12 στρέμματα στις υπόλοιπες και το πλαφόν στις νέες κλίνες ανά τουριστική επένδυση αποτελούν τους μόνους ουσιαστικούς περιορισμούς του νέου ειδικού χωροταξικού πλαισίου για τον τουρισμό, που τέθηκε σε διαβούλευση μέχρι τις 25 Μαϊου. Κατά τα άλλα, επιτρέπει την τουριστική ανάπτυξη σε όλη τη χώρα, με βασικό άξονα την ενίσχυση των οργανωμένων μορφών χωροθέτησης.
- Από τον Β. Παπακωνσταντόπουλο
Σύμφωνα με την προτεινόμενη Κοινή Υπουργική Απόφαση, οι τουριστικές περιοχές διακρίνονται σε πέντε κατηγορίες και τα νησιά σε επιπλέον τρεις ανάλογα με τον αριθμό κλινών, την έκταση και τον πληθυσμό. Με βάση την κατηγοριοποίηση, προβλέπονται διαφορετικοί κανόνες αναφορικά με το είδος των τουριστικών επενδύσεων που επιτρέπονται, τα ελάχιστα όρια αρτιότητας για νέα ξενοδοχεία, τη μέγιστη δυναμικότητα σε κλίνες, καθώς και τους όρους προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος και της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας κάθε περιοχής.
Ειδικότερα, η κατηγοριοποίηση του εθνικού χώρου πραγματοποιείται βάσει τριών κριτηρίων: α) της έντασης του τουριστικού φαινομένου με γνώμονα τον βασικό δείκτη, δηλαδή τις «κλίνες» των τουριστικών καταλυμάτων ανά στρέμμα (χωρίς να έχουν συνυπολογιστεί οι κλίνες των βραχυχρόνιων μισθώσεων, β) των ειδικών γεωγραφικών χαρακτηριστικών και των ειδικών συνθηκών που εμφανίζουν ορισμένες περιοχές της επικράτειας και γ) των ειδικών καθεστώτων προστασίας περιοχών.
Βασική παράμετρος που χρησιμοποιείται είναι ο αριθμός των κλινών των τουριστικών καταλυμάτων, καθώς συσχετίζεται με την έκταση και τον μόνιμο πληθυσμό του χωρικού επιπέδου αναφοράς, που είναι η δημοτική ενότητα, δηλαδή το χαμηλότερο επίπεδο στο οποίο υπάρχουν συστηματικά στοιχεία για τις κλίνες στο σύνολο της χώρας. Με αυτά τα δεδομένα το Χωροταξικό χωρίζει τις 1.035 Δημοτικές Ενότητες της χώρας σε πέντε κατηγορίες.
Αναλυτικά:
■ Περιοχές ελεγχόμενης ανάπτυξης: Πρόκειται για τις λεγόμενες κορεσμένες τουριστικά περιοχές, στις οποίες περιλαμβάνονται μόλις 18 περιοχές. Πρόκειται για τη Μύκονο, τη Σαντορίνη, τη Σκιάθο, καθώς και τις δημοτικές ενότητες Κερκυραίων, Κω, Τήνου, Ερμούπολης Σύρου, Ζακυνθίων, Αρκαδίων και Λαγανά στη Ζάκυνθο, Αφάντου και Ιαλυσού στη Ρόδο, Παραλίας Κατερίνης, Μαλίων και Χερσονήσου στο Ηράκλειο και Νέας Κυδωνίας στα Χανιά.
Στις περιοχές αυτές η ελάχιστη αρτιότητα για την ανέγερση ξενοδοχείων σε εκτός σχεδίου οικόπεδα αυξάνεται σε 16 στρέμματα. Επιτρέπεται η κατασκευή νέων τουριστικών καταλυμάτων σε κατηγορίες τριών, τεσσάρων ή πέντε αστέρων/κλειδιών, ρύθμιση που εφαρμόζεται και στην περίπτωση επέκτασης υφιστάμενου καταλύματος, ενώ για τα νησιά ορίζονται οι 100 κλίνες ως ανώτατο όριο.
Παρέχονται κίνητρα για εκσυγχρονισμό υφιστάμενων τουριστικών καταλυμάτων με αναβάθμιση αυτών (4 ή 5 αστέρων/κλειδιών), για την κατασκευή νέων τουριστικών καταλυμάτων εφόσον αυτά ανήκουν στις κατηγορίες τριών, τεσσάρων ή πέντε αστέρων/κλειδιών και κατατάσσονται στην ανώτερη κατηγορία περιβαλλοντικής απόδοσης. Προβλέπει επίσης θέσπιση ειδικού τέλους υπέρ του Πράσινου Ταμείου επί των δραστηριοτήτων του τουρισμού (συμπεριλαμβανομένου του τουρισμού διαμοιρασμού και των απλών ενοικιαζόμενων δωματίων), που θα χρησιμοποιείται για τη χρηματοδότηση αναπλάσεων και υποδομών που υποστηρίζουν τον τουρισμό.
■ Αναπτυγμένες περιοχές: Η ελάχιστη αρτιότητα για την ανέγερση ξενοδοχείων σε εκτός σχεδίου οικόπεδα αυξάνεται σε 12 στρέμματα. Επιτρέπεται η κατασκευή νέων τουριστικών καταλυμάτων σε κατηγορίες τριών, τεσσάρων ή πέντε αστέρων/κλειδιών, ρύθμιση που εφαρμόζεται και στην περίπτωση επέκτασης υφιστάμενου καταλύματος, ενώ για τα νησιά ορίζονται οι 350 κλίνες ως ανώτατο όριο.
Παρέχονται κι εδώ κίνητρα για εκσυγχρονισμό υφιστάμενων τουριστικών καταλυμάτων με αναβάθμιση αυτών (4 ή 5 αστέρων/κλειδιών), για την κατασκευή νέων τουριστικών καταλυμάτων εφόσον αυτά ανήκουν στις κατηγορίες τριών, τεσσάρων ή πέντε αστέρων/κλειδιών και κατατάσσονται στην ανώτερη κατηγορία περιβαλλοντικής απόδοσης, ενώ και για τις περιοχές αυτές θεσπίζεται ειδικό τέλος υπέρ του Πράσινου Ταμείου επί των δραστηριοτήτων του τουρισμού.
Στις αναπτυγμένες περιοχές κατατάσσονται, μεταξύ άλλων, οι Δήμοι Αθηναίων και Θεσσαλονίκης, η Κασσάνδρα και η Σιθωνία στη Χαλκιδική, η Πάρος, η Σίφνος, η Πορταριά στο Πήλιο, η Σκόπελος, το Ναύπλιο και τα νησιά του Αργοσαρωνικού πλην Yδρας.
■ Αναπτυσσόμενες: Η ελάχιστη αρτιότητα για την ανέγερση ξενοδοχείων σε εκτός σχεδίου οικόπεδα ορίζεται στα 8 στρέμματα, ενώ δεν υπάρχει περιορισμός στις κλίνες. Επιτρέπεται και εδώ η κατασκευή νέων τουριστικών καταλυμάτων σε κατηγορίες τριών, τεσσάρων ή πέντε αστέρων/κλειδιών, ρύθμιση που εφαρμόζεται και στην περίπτωση επέκτασης υφιστάμενου καταλύματος.
Προβλέπεται επίσης η αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων οικισμών που παρουσιάζουν αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον, με τη μετατροπή κτιρίων σε καταλύματα ή και με νέες μεγαλύτερου μεγέθους επενδύσεις με κίνητρα είτε προς τους σημερινούς ιδιοκτήτες είτε προς ενδιαφερόμενους επενδυτές. Στις αναπτυσσόμενες περιοχές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η Μήλος, η Ερέτρια, η Λάρισα, η Πάτρα, το Γύθειο και το μεγαλύτερο μέρος του Πηλίου και της Κεφαλλονιάς.
■ Πρώιμης ανάπτυξης: Στις περιοχές αυτές η ελάχιστη αρτιότητα ορίζεται στα 8 στρέμματα, δεν υπάρχει περιορισμός στις κλίνες, ενώ προβλέπεται η θέσπιση κινήτρων για ενίσχυση της τουριστικής ανάπτυξης.
■ Περιοχές ενίσχυσης ειδικής ανάπτυξης: Στα 8 στρέμματα διαμορφώνεται και σε αυτή τη ζώνη η ελάχιστη αρτιότητα, ενώ παρέχονται κίνητρα για ευνοϊκότερους όρους δόμησης, με στόχο την ανάπτυξη ειδικών μορφών τουρισμού και εγκαταστάσεων ειδικής τουριστικής υποδομής.
Οι τρεις ομάδες της νησιωτικής επικράτειας
Η υποκατηγορία αυτή καταλαμβάνει το σύνολο της νησιωτικής επικράτειας της χώρας, εξαιρουμένης της ηπειρωτικής Ελλάδας, της Εύβοιας και της Κρήτης. Το Ειδικό Χωροταξικό χωρίζει τη νησιωτική Ελλάδα σε τρεις κατηγορίες, ανάλογα με το μέγεθος. Η πρώτη ομάδα περιλαμβάνει τα μεγάλα νησιά, με έκταση άνω των 250 τ.χλμ. Πρόκειται για την Ανδρο, τη Ζάκυνθο, τη Θάσο, την Ικαρία, την Κάρπαθο, την Κέρκυρα, την Κεφαλλονιά, τα Κύθηρα, την Κω, τη Λέσβο, τη Λευκάδα, τη Λήμνο, τη Νάξο, τη Ρόδο, τη Σάμο και τη Χίο.
Στη δεύτερη ομάδα κατατάσσονται τα νησιά μεταξύ 20 τ.χλμ. και 250 τ.χλμ. Ο λόγος για τον Αγιο Ευστράτιο, την Αίγινα, την Αλόννησο, την Αμοργό, την Ανάφη, τα Αντικύθηρα, την Αντίπαρο, την Αστυπάλαια, τη Γαύδο, την Ιθάκη, την Ιο, τον Κάλαμο, την Κάλυμνο, την Κάσο, την Κέα, την Κίμωλο, την Κύθνο, την Κυρά Παναγιά, τη Λέρο, το Μεγανήσι, τη Νίσυρο, τη Μήλο, τη Μύκονο, τους Παξούς, την Πάρο, την Πάτμο, τον Πόρο, τη Σαμοθράκη, τη Σαντορίνη, τη Σαρία, τη Σέριφο, τη Σίκινο, τη Σίφνο, τη Σκιάθο, τη Σκόπελο, τη Σκύρο, τις Σπέτσες, τη Σύμη, τη Σύρο, την Τήλο, την Τήνο, την Υδρα, τη Φολέγανδρο, τους Φούρνους, τη Χάλκη και τα Ψαρά. Στην ομάδα αυτή η μέγιστη δυναμικότητα ορίζεται στις 100 κλίνες και δεν επιτρέπονται νέα ξενοδοχεία κάτω των 3 αστέρων. Τα ίδια ισχύουν και για τα νησιά κάτω των 20 τ.χλμ..
