Η μεγάλη άνοδος του πληθωρισμού στην ευρωζώνη σε συνδυασμό με τις «ψαλιδισμένες» εκτιμήσεις για την ανάπτυξη οδηγεί την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) σε μια κίνηση σύσφιγξης της νομισματικής πολιτικής, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή συνεχίζεται για τέταρτο μήνα, με τα Στενά του Ορμούζ να παραμένουν ουσιαστικά κλειστά και τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου να κινούνται σε υψηλά επίπεδα.
Ολα δείχνουν ότι η ΕΚΤ θα αυξήσει την ερχόμενη Πέμπτη το βασικό της επιτόκιο (αποδοχής καταθέσεων) κατά 25 μονάδες βάσης, στο 2,25%, για πρώτη φορά έπειτα από δυόμισι και πλέον χρόνια. Η τελευταία αύξηση είχε γίνει τον Σεπτέμβριο του 2023, όταν το επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ κορυφώθηκε στο 4%, για να μειωθεί στη συνέχεια κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες από τον Ιούνιο του 2024 έως τον Ιούνιο του 2025.
Αξίζει να σημειωθεί πως αυτή η απόφαση θα επηρεάσει εκατοντάδες χιλιάδες δανειολήπτες και στη χώρα μας, οδηγώντας σε αύξηση των μηνιαίων δόσεων που καταβάλλουν κυρίως σε επιχειρηματικά και καταναλωτικά δάνεια, αλλά και σε στεγαστικά δάνεια.
Οι αγορές θεωρούν πλέον σχεδόν βέβαιη την αύξηση των επιτοκίων στην προσεχή συνεδρίαση της ΕΚΤ, ενώ αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι δεν αποκλείεται να ακολουθήσει και δεύτερη κίνηση μέσα στο φθινόπωρο.
Η κεντρική τράπεζα αναμένεται να επαναλάβει ότι οι αποφάσεις της θα εξακολουθήσουν να λαμβάνονται συνεδρίαση προς συνεδρίαση, ωστόσο όσο παραμένει αβέβαιη η εξέλιξη του πολέμου τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες περαιτέρω σύσφιξης της νομισματικής πολιτικής.
Το βασικό δίλημμα για τη Φρανκφούρτη είναι ότι η μάχη κατά του πληθωρισμού διεξάγεται σε μια περίοδο που η οικονομία της ευρωζώνης εμφανίζει σαφή σημάδια κόπωσης. Τα στοιχεία για το πρώτο τρίμηνο του έτους έδειξαν υποχώρηση του ΑΕΠ κατά 0,2%, ενώ οι δείκτες επιχειρηματικού κλίματος και οι έρευνες συγκυρίας προμηνύουν ότι η αδυναμία ενδέχεται να συνεχιστεί και κατά το δεύτερο τρίμηνο.
Οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι κάθε νέα αύξηση επιτοκίων περιορίζει περαιτέρω την κατανάλωση και τις επενδύσεις, αυξάνοντας τον κίνδυνο η ευρωζώνη να βρεθεί αντιμέτωπη με μια περίοδο στασιμότητας ή ακόμα και ύφεσης. Από την άλλη πλευρά, η ΕΚΤ φοβάται ότι εάν δεν δράσει έγκαιρα, οι αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας θα παγιωθούν και θα περάσουν σε ολοένα περισσότερους κλάδους της οικονομίας.
Τα τελευταία στοιχεία ενισχύουν αυτές τις ανησυχίες. Ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη ανήλθε στο 3,2% τον Μάιο, από 3% τον Απρίλιο και 1,9% τον Φεβρουάριο, με βασικό μοχλό τις ενεργειακές τιμές. Ωστόσο, για πρώτη φορά μετά την έναρξη της κρίσης καταγράφονται ευρύτερες ανατιμήσεις και σε άλλες κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών, ένδειξη ότι οι δευτερογενείς επιπτώσεις αρχίζουν να γίνονται πιο έντονες.