Την ώρα που η κυβέρνηση διαφημίζει τις «μεγάλες μεταρρυθμίσεις» στον πολιτισμό, η πραγματικότητα για χιλιάδες εργαζόμενους στον χώρο της τέχνης, του θεάματος και του οπτικοακουστικού τομέα παραμένει αμείλικτη: επισφάλεια, αδήλωτη εργασία, υποβάθμιση των συλλογικών συμβάσεων και παντελής έλλειψη ουσιαστικής προστασίας.
Πέντε χρόνια μετά την έναρξη των έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, οι εργαζόμενοι εξακολουθούν να περιμένουν τα αποτελέσματα των υποσχέσεων που τους δόθηκαν. Αντί για πραγματικά εργαλεία προστασίας της εργασίας, βλέπουν να δαπανώνται εκατομμύρια ευρώ σε μελέτες, ψηφιακές πλατφόρμες, συμβούλους, αναθέσεις και εργολαβίες.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το «Μητρώο Καλλιτεχνών και Δημιουργών», το οποίο χρηματοδοτήθηκε στο πλαίσιο του έργου «Εργασιακές και ασφαλιστικές μεταρρυθμίσεις στον δημιουργικό και πολιτιστικό τομέα». Παρά τα σημαντικά δημόσια και ευρωπαϊκά κονδύλια που έχουν διατεθεί για την ανάπτυξη και λειτουργία του, το Μητρώο παραμένει ουσιαστικά ανενεργό και όταν (και αν) θα ξεκινήσει, θα είναι προαιρετικό, χωρίς ουσιαστική σύνδεση με την εργασία, χωρίς υποχρεωτική εφαρμογή στις επιδοτούμενες παραγωγές και χωρίς καμία εγγύηση προστασίας των εργαζομένων.
Η πηγή άντλησης πληροφοριών για τη δημιουργία του Μητρώου είναι οι πλατφόρμες του Υπουργείου Εργασίας, οι οποίες, όμως, έχουν ακόμα ελλείψεις σε περιγράμματα επαγγελμάτων και άλλα προβλήματα, τα οποία είχαν δημιουργήσει το αρχικό χάος, κατά τη δημιουργία του Μητρώου στην περίοδο της πανδημίας.
Το αποτέλεσμα είναι προκλητικό: το δημόσιο χρήμα ρέει προς συμβουλευτικά γραφεία και αναδόχους, ενώ οι άνθρωποι που παράγουν τον πολιτισμό εξακολουθούν να ζουν με τις ίδιες συνθήκες ανασφάλειας που αντιμετώπιζαν πριν από την έναρξη της περιβόητης μεταρρύθμισης.
Οι εργαζόμενοι δεν έχουν ανάγκη από ακόμη μία ψηφιακή βιτρίνα. Δεν έχουν ανάγκη από επικοινωνιακά πυροτεχνήματα που εξαντλούνται σε παρουσιάσεις, ημερίδες και εξαγγελίες. Έχουν ανάγκη από πραγματικές πολιτικές που θα διασφαλίζουν αξιοπρεπείς αμοιβές, εφαρμογή των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, ασφαλείς συνθήκες εργασίας και διαφάνεια στη διάθεση του δημόσιου χρήματος.
Οι τεχνικοί του οπτικοακουστικού τομέα, διαθέτοντας τη δική τους Σ.Σ.Ε., η οποία σύμφωνα με τις σχετικές Ευρωπαϊκές Οδηγίες αποτελεί το απόλυτο θεσμικό ορόσημο (milestone) για τη στήριξη των εργαζομένων, δεν αρκούνται στην καταγγελία αυτής της ιδιότυπης αιμοδοσίας εργολαβικών συμφερόντων με δημόσιο χρήμα και καταθέτουν συγκεκριμένη, ρεαλιστική και θεσμική πρόταση για να αποκτήσει το Μητρώο πραγματική αξία και να λειτουργήσει ως ομπρέλα προστασίας του κλάδου.
Οι εργαζόμενοι στην τέχνη και τον πολιτισμό ζητούν:
• Να δημοσιοποιηθεί πλήρως ο απολογισμός των κονδυλίων που διατέθηκαν μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης για το Μητρώο και τις σχετικές δράσεις.
• Να καταστεί υποχρεωτική η εγγραφή στο Μητρώο για κάθε παραγωγή που χρηματοδοτείται ή επιδοτείται από δημόσιους και ευρωπαϊκούς πόρους.
• Να συνδεθεί η αξιοποίηση του δημόσιου χρήματος με την εφαρμογή των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας και την απασχόληση των επαγγελματιών.
• Να σταματήσει η μετατροπή των ευρωπαϊκών πόρων σε μηχανισμό χρηματοδότησης εργολαβικών και συμβουλευτικών υπηρεσιών χωρίς μετρήσιμο όφελος για τους εργαζόμενους.
Προειδοποιούν δε προς πάσα κατεύθυνση, ως μέλη της UNI Europa-MEI και της ΠΟΘΑ, ότι επειδή οι πόροι αποτελούν ευρωπαϊκό χρήμα του Ταμείου Ανάκαμψης, θα κινήσουν τη διαδικασία δυναμικά εντός των επίσημων ευρωπαϊκών δικτύων εκπροσώπησης της, ενημερώνοντας τους ευρωπαϊκούς εταίρους τους και προσφεύγοντας στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO), καθώς και στα αρμόδια ευρωπαϊκά ελεγκτικά όργανα, όταν και αν χρειαστεί.
Ο πολιτισμός δεν παράγεται από πλατφόρμες, μελέτες και αναθέσεις. Παράγεται από ανθρώπους. Και οι άνθρωποι δεν μπορούν να συνεχίσουν να παρακολουθούν εκατομμύρια ευρώ να απορροφώνται στο όνομα της «μεταρρύθμισης», ενώ οι ίδιοι παραμένουν χωρίς ουσιαστική στήριξη, χωρίς προστασία και χωρίς προοπτική.
Ήρθε η ώρα να δοθούν απαντήσεις για το πού κατευθύνθηκαν τα χρήματα του Ταμείου Ανάκαμψης και ποιο πραγματικό όφελος απέφεραν στους εργαζόμενους της τέχνης και του πολιτισμού.
