Μειώσεις τιμών κατά μέσο όρο 6% σε περίπου 2.000 προϊόντα συμφώνησαν να διατηρήσουν ως το τέλος Αυγούστου κυβέρνηση, βιομηχανία και αλυσίδες σούπερ μάρκετ, μετά την κατάργηση του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους. Ωστόσο, η εικόνα απέχει σημαντικά από αυτή που καταγράφουν τα επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛ.ΣΤΑΤ.), καθώς οι ανατιμήσεις σε πολλά βασικά είδη διατροφής εξακολουθούν να κινούνται σε πολύ υψηλότερα επίπεδα.
Μόνο τον προηγούμενο μήνα το μοσχάρι εμφάνισε αύξηση 17,6%, το αρνί και κατσίκι 16,2%, τα αλίπαστα ψάρια 12,6% και η μαργαρίνη 10,6%, ενώ ανοδικά κινήθηκαν και τα πουλερικά (+6%), ο καφές (+5,2%), τα αλλαντικά (+4,9%), τα λαχανικά (+4,1%), τα φρούτα (+3,5%) και τα γαλακτοκομικά (+2,7%), σε σχέση με τον Μάιο του 2025.
Πρόκειται για προϊόντα που δεν λείπουν από το καθημερινό τραπέζι των ελληνικών νοικοκυριών, ενώ αναμένεται να περιλαμβάνονται στη λίστα των μειωμένων τιμών που θα συμφωνηθεί το αμέσως επόμενο διάστημα.
Σε κάθε περίπτωση, η διατήρηση μιας μεσοσταθμικής μείωσης 6% σε συγκεκριμένους κωδικούς δεν αρκεί για να αντισταθμίσει τις μεγάλες ανατιμήσεις που έχουν ήδη περάσει στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Ακόμα και σε προϊόντα στα οποία θα διατηρηθούν οι μειώσεις, οι τελικές τιμές παραμένουν σε πολλές περιπτώσεις αισθητά υψηλότερες σε σχέση με τα επίπεδα πριν από το κύμα ακρίβειας. Η κυβέρνηση, πάντως, εκτιμά ότι η συμφωνία λειτουργεί ως μια μεταβατική λύση, μέχρι να τεθεί σε εφαρμογή από τον Σεπτέμβριο ένα νέο πλαίσιο με μεγαλύτερες μειώσεις σε βασικά προϊόντα.
Το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους για τρόφιμα, βασικά είδη σούπερ μάρκετ και καύσιμα έπαψε από σήμερα να ισχύει, καθώς το υπουργείο Ανάπτυξης αποφάσισε να μην παρατείνει το μέτρο. Αντ’ αυτού, προχώρησε σε συμφωνία με τους εκπροσώπους της αγοράς, ώστε να αποφευχθούν νέες αυξήσεις μέσα στο καλοκαίρι και να διατηρηθούν οι σημερινές τιμές στους περίπου 2.000 κωδικούς που είχαν ήδη μειωθεί.
Συμφωνία για το μεταβατικό διάστημα
Τη συμφωνία ανακοίνωσε ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος μετά τη σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της βιομηχανίας, των αλυσίδων σούπερ μάρκετ και της αγοράς. Σύμφωνα με τον υπουργό, οι μειώσεις μεσοσταθμικού ύψους 6% που καταγράφηκαν λόγω της εφαρμογής του πλαφόν θα διατηρηθούν για το επόμενο δίμηνο. Η λίστα αφορά περίπου 2.000 κωδικούς, κυρίως τρόφιμα και προϊόντα καθημερινής κατανάλωσης που δεν λείπουν από το καλάθι του μέσου ελληνικού νοικοκυριού.
Παράλληλα, συμφωνήθηκε να ξεκινήσει άμεσα η προετοιμασία ενός νέου πλαισίου συνεργασίας μεταξύ κυβέρνησης και αγοράς, ώστε από τις αρχές Σεπτεμβρίου να εφαρμοστεί μια νέα δέσμη παρεμβάσεων με στόχο πιο ουσιαστικές μειώσεις τιμών σε βασικά αγαθά.
Το στοίχημα του Σεπτεμβρίου
Το μεγάλο στοίχημα για το υπουργείο Ανάπτυξης είναι η λήξη του πλαφόν να μη μετατραπεί σε αφορμή για νέες ανατιμήσεις, αλλά να αποτελέσει τη γέφυρα για μια πιο ουσιαστική αποκλιμάκωση των τιμών από το φθινόπωρο. Σύμφωνα με τον κ. Θεοδωρικάκο, ως τις αρχές Σεπτεμβρίου θα έχει ολοκληρωθεί η προετοιμασία ώστε να τεθεί σε εφαρμογή, ως προϊόν «εθνικής κοινωνικής συμφωνίας», ένα οργανωμένο σχέδιο για δραστικότερες μειώσεις τιμών σε βασικά προϊόντα που χρησιμοποιούνται καθημερινά από το μέσο ελληνικό νοικοκυριό. «Θα έχει υπάρξει προετοιμασία για να τεθεί σε εφαρμογή στην αγορά, από τις αρχές Σεπτεμβρίου, ως προϊόν εθνικής κοινωνικής συμφωνίας, μια δραστική μείωση των τιμών σε βασικά προϊόντα που αφορούν τους καταναλωτές και χρησιμοποιούνται σε μεγάλη έκταση από το μέσο ελληνικό νοικοκυριό, καθώς κοινός μας στόχος είναι η προστασία των καταναλωτών» σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ. Θεοδωρικάκος.
Το αν η νέα αυτή πρωτοβουλία αποτυπωθεί ουσιαστικά στα ράφια των σούπερ μάρκετ, θα φανεί τους επόμενους μήνες. Σε κάθε περίπτωση, οι μέχρι σήμερα μειώσεις της τάξης του 6% αποτελούν ένα πρώτο βήμα, το οποίο όμως εξακολουθεί να υπολείπεται σημαντικά των ανατιμήσεων που καταγράφονται στα επίσημα στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ. για αρκετές βασικές κατηγορίες τροφίμων.
Συνεχίζονται οι έλεγχοι, υποστηρίζει η κυβέρνηση
Η κυβέρνηση ξεκαθαρίζει ότι η άρση του πλαφόν δεν σημαίνει χαλάρωση της εποπτείας. Η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή θα συμμετάσχει στην προετοιμασία της συμφωνίας και την παρακολούθηση της εφαρμογής της, αξιολογώντας στην πράξη τη συνέπεια των δεσμεύσεων που αναλαμβάνουν οι επιχειρήσεις.
Οπως ανέφερε ο κ. Θεοδωρικάκος, η κυβέρνηση θα παρακολουθεί στενά την εξέλιξη των τιμών και «θα αξιολογηθεί η αξιοπιστία όλων», στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι οι δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν στη σύσκεψη θα ελεγχθούν στην πράξη.
Το κυβερνητικό στοίχημα είναι η άρση του πλαφόν να μη μετατραπεί σε αφορμή για νέες ανατιμήσεις, αλλά σε γέφυρα προς μια νέα συμφωνία με την αγορά για χαμηλότερες τιμές από το φθινόπωρο. Το υπουργείο Ανάπτυξης συνδέει την απόφαση αυτή με την αποκλιμάκωση των διεθνών πιέσεων στις τιμές, κυρίως λόγω της ομαλοποίησης στην αγορά πετρελαίου μετά τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Παράλληλα, κυβερνητικές πηγές υποστηρίζουν ότι το επόμενο δίμηνο θα αποτελέσει ουσιαστικά περίοδο δοκιμής για τη νέα συμφωνία, καθώς θα αξιολογηθεί εάν οι επιχειρήσεις τηρήσουν στην πράξη τις δεσμεύσεις τους χωρίς να υπάρξουν έμμεσες ανατιμήσεις ή μεταβολές σε άλλες κατηγορίες προϊόντων. Τα συμπεράσματα αυτής της περιόδου θα αποτελέσουν τη βάση για τις παρεμβάσεις που σχεδιάζεται να ανακοινωθούν από τις αρχές Σεπτεμβρίου.
