Μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2026 συμβασιοποιήθηκαν συνολικά 1.755 έργα, αξίας 1,1 δισ. ευρώ, που θα μοιραστούν κοινοτικές επιδοτήσεις από το ΕΣΠΑ ύψους 840 εκατ. ευρώ. Από το ποσό αυτό πάνω από 540 εκατ. ευρώ αφορά επιδοτήσεις προς επιχειρήσεις. Συγκεκριμένα, καθώς το ΕΣΠΑ παίρνει τη «σκυτάλη» από το Ταμείο Ανάκαμψης, από την ανάλυση των επίσημων στοιχείων προκύπτει ότι ο ρυθμός των συμβασιοποιήσεων έργων επιταχύνεται.
Σύμφωνα με πρόσφατο ρεπορτάζ της εφημερίδας «DEALnews», γίνεται, δηλαδή, το νέο «όχημα» για να μοιραστεί κοινοτικό χρήμα προς επιχειρήσεις (μικρές αλλά και κάποιες πολύ μεγάλες) πριν από τις εκλογές, είτε αυτές γίνουν πρόωρα είτε γίνουν στο τέλος της τρέχουσας κυβερνητικής τετραετίας, στα τέλη της άνοιξης του 2027. Επίσης, το ΕΣΠΑ «υποδέχεται» τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης τα οποία δεν προλαβαίνουν να γίνουν έως το τέλος Αυγούστου, οπότε και λήγει η προθεσμία, αλλά και τις επενδύσεις που είχαν προγραμματιστεί και τώρα επιλέγονται οι ανάδοχοι. Ουσιαστικά, διανύοντας, πλέον, μια προεκλογική περίοδο και με τα κρατικά ταμεία να μην έχουν πολλά λεφτά για μέτρα στήριξης ή για ελαφρύνσεις, το ΕΣΠΑ -όπως και άλλα «οχήματα» επενδύσεων– αναδεικνύεται σε σημαντική εναλλακτική χρηματοδοτήσεων.
Η ανάγκη ολοκλήρωσης των συμβασιοποιήσεων το ταχύτερο δυνατό (ο χρόνος απορρόφησης των κονδυλίων λήγει το 2030) συνεπάγεται πολλές και μεγάλες ευκαιρίες το επόμενο χρονικό διάστημα για όσους ασχολούνται με δημόσιες επενδύσεις, αλλά και για την επιχειρηματική κοινότητα. Πολλές είναι οι επιχειρήσεις που υποβάλλουν προτάσεις ή περιμένουν τα αποτελέσματα προσκλήσεων. Για κάποιες τα επενδυτικά σχέδια εγκρίθηκαν το πρώτο εξάμηνο και αρχίζουν να παίρνουν μπρος. Στο επίκεντρο είναι οι περιοχές της Β. Ελλάδας, καθώς έτρεξαν το προηγούμενο διάστημα δράσεις της «Δίκαιης Μετάβασης» και άλλες περιφερειακές προκηρύξεις για εκσυγχρονισμό και ενεργειακή μετάβαση.
Η επίσημη «λίστα» του ΕΣΠΑ καταγράφει ως μεγαλύτερη ιδιωτική επένδυση του 1ου εξαμήνου του 2026 την ανάπτυξη υπερσύγχρονου «state of the art», όπως αναφέρεται στη σύμβαση υδροπονικού θερμοκηπίου τομάτας στον Εύοσμο από τη Wonderplant Θερμοκήπια Α.Ε., της οποίας βασικός μέτοχος και αντιπρόεδρος είναι ο πρόεδρος του ΣΕΒ Σπύρος Θεοδωρόπουλος. Η αξία της επένδυσης είναι 127 εκατ. ευρώ, με επιδότηση 54,1 εκατ. ευρώ. Η επένδυση περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη δημιουργία σύγχρονης παραγωγικής μονάδας με χρήση προηγμένων ενεργειακά αποδοτικών και περιβαλλοντικά φιλικών τεχνολογιών. Ακολουθεί σε αξία η Hellenic Hydrogen Α.Ε., της οποίας 51% έχει η Motor Oil και το 49% η ΔΕΗ.
Επιδοτείται για την ανάπτυξη και τη λειτουργία νέας μονάδας παραγωγής ανανεώσιμου ηλεκτρολυτικού υδρογόνου δυναμικότητας 50 MW εντός του πρώην ΑΗΣ Αμυνταίου Φιλώτα (North 1 Project). Η αξία της επένδυσης είναι 44,3 εκατ. ευρώ. Σε ίδρυση νέας μονάδας παραγωγής ανανεώσιμου υδρογόνου προχωρά και η Hydroneco Α.Ε., η οποία είναι υπό σύσταση ανώνυμη εταιρία (της ΕΚΟ – Helleniq Energy), με τόπο επένδυσης το Επιχειρηματικό Πάρκο Φλώρινας. Προβλέπει την υλοποίηση πρότυπης μονάδας παραγωγής ανανεώσιμου υδρογόνου ισχύος 2 MW μέσω τεχνολογίας PEM 21 MW stacks.
Σκοπός της επένδυσης είναι η παραγωγή υδρογόνου υψηλής καθαρότητας Grade 5/99999 αποκλειστικά με ηλεκτρική ενέργεια από ΑΠΕ, που θα προμηθεύεται μέσω μακροχρόνιων συμβολαίων B2B PPA, συνοδευόμενων από πιστοποιητικά προέλευσης Guarantee of Origin. Το παραγόμενο υδρογόνο θα διοχετεύεται είτε με swap στον εθνικό αγωγό φυσικού αερίου είτε ως συμπιεσμένο καύσιμο σε βιομηχανίες και μεταφορές. Το συνολικό επενδυτικό κόστος ανέρχεται σε 12 εκατ. ευρώ, με 4,5 εκατ. ευρώ επιχορήγηση και διασφαλισμένο μακροπρόθεσμο δάνειο. Το χρονοδιάγραμμα προβλέπει ολοκλήρωση σε 36 μήνες από την έγκριση, με όλες τις αδειοδοτήσεις να έχουν ήδη δρομολογηθεί.
