Στην επέκταση του θεσμού της Επαγγελματικής Ασφάλισης, του 2ου πυλώνα του ασφαλιστικού συστήματος, προσδοκά η κυβέρνηση, με το υπουργείο Εργασίας να φέρνει νέες αλλαγές στο νομοθετικό πλαίσιο μέσα σε λιγότερο από δύο χρόνια. Το σχέδιο νόμου που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση έως τις 27 Ιουλίου 2026 προβλέπει την εισαγωγή των Ανοιχτών Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης, τη βελτίωση των φορολογικών κινήτρων και τη θέσπιση της πλήρους φορητότητας των δικαιωμάτων.
Μόλις προχθές αναδείχθηκε μέσω της ετήσιας έκθεσης της Κομισιόν ότι η Ελλάδα είναι πρωταθλήτρια στην Ε.Ε. στον έμμεσο φορολογικό συντελεστή στην εργασία, καθώς ο δείκτης που μετρά τη συνολική επιβάρυνση από φόρους και εισφορές πάνω στην εργασία έφτασε το 2024 στο 44,8%. Παρ’ όλα αυτά και παραβλέποντας την αντίφαση, η κυβέρνηση στοχεύει στην αύξηση του ποσοστού των εργαζομένων οι οποίοι, εκτός της υποχρεωτικής ασφάλισης για κύρια και επικουρική, θα καταβάλλουν -μαζί με τους εργοδότες τους- επιπλέον εισφορές και θα προσδοκούν σε ένα έξτρα έσοδο μετά το τέλος του εργασιακού τους βίου.
Σύμφωνα με το υπουργείο, η Ελλάδα παραμένει μία από τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες του ΟΟΣΑ στον τομέα της επαγγελματικής ασφάλισης. Τα περιουσιακά στοιχεία των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ) αντιστοιχούν σε ποσοστό μικρότερο του 1% του ΑΕΠ, έναντι περίπου 50% στις χώρες του ΟΟΣΑ με ώριμα συστήματα δεύτερου πυλώνα ασφάλισης, ενώ σήμερα στη χώρα λειτουργούν 27 Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης με περίπου 55.000 ασφαλισμένους και μέσο ατομικό λογαριασμό περίπου 10.500 ευρώ.
Ευκολότερη πρόσβαση
Καθώς η δομή της ελληνικής οικονομίας, με το 90% των επιχειρήσεων να έχουν μονοψήφιο αριθμό εργαζομένων, δεν ευνοεί τη δημιουργία αυτοτελών Ταμείων, με το νέο πλαίσιο εισάγονται τα Ανοιχτά Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης. Ετσι μια μικρότερη επιχείρηση θα μπορεί να συμμετέχει σε οργανωμένο Ταμείο-ομπρέλα και να προσφέρει πρόσθετη συνταξιοδοτική παροχή στους εργαζομένους της. Αντίστοιχα, ένας ελεύθερος επαγγελματίας θα μπορεί να αποκτήσει ευκολότερη πρόσβαση στην επαγγελματική συνταξιοδοτική αποταμίευση.
Η δεύτερη αλλαγή αφορά τα φορολογικά κίνητρα, καθώς το πλαίσιο θα προβλέπει πως οι εισφορές των ασφαλισμένων θα εκπίπτουν 100% από το φορολογητέο εισόδημα. Επιπλέον, το πλαφόν-ανώτατο όριο αυξάνεται σημαντικά με τον νέο νόμο και ανέρχεται πλέον σε 35.000 ευρώ ετησίως για τους ελεύθερους επαγγελματίες και σε 35% του ετήσιου εισοδήματος για τους μισθωτούς. Οι εισφορές που τυχόν καταβάλλει οικειοθελώς η επιχείρηση-εργοδότης εκπίπτουν φορολογικά ως δαπάνες. Παράλληλα, η φορολογία των παροχών αποσυνδέεται από τα έτη ασφάλισης και συνδέεται πλέον με την ηλικία εξόδου. Για έξοδο από το 62ο έτος μέχρι το 67ο προβλέπεται φορολόγηση 10% για εφάπαξ παροχή και 5% για σύνταξη. Για έξοδο μετά το 67ο έτος οι συντελεστές μειώνονται σε 5% για εφάπαξ παροχή και 2,5% για σύνταξη.
Σημαντική αλλαγή είναι, επίσης, η κατάργηση της πρόσθετης φορολογικής ποινής για πρόωρη εξαγορά. Στις περιπτώσεις αυτές, η παροχή θα φορολογείται ως εισόδημα χωρίς επιπλέον επιβάρυνση μέσω αυξημένων συντελεστών. Αντίστοιχα, καταργείται το φορολογικό πέναλτι για όσους εργαζομένους εισέρχονται στην επαγγελματική ασφάλιση σε μεγαλύτερη ηλικία. Για όσους ασφαλίζονται για πρώτη φορά από τα 55 έτη και μετά, εισάγεται ειδικό πλαφόν εισφορών 20.000 ευρώ ετησίως ή 20% του εισοδήματος.
