Αγία Σοφία: Αποκαλύπτεται ένας άγνωστος υπόγειος κόσμος 420 μέτρων (βίντεο)
Απομακρύνθηκαν 3.000 τόνοι επιχώσεων κατά τις εργασίες αποκατάστασης – Εξετάζεται το άνοιγμα των υπόγειων σηράγγων για τους επισκέπτες
Ένα εντυπωσιακό και άγνωστο μέχρι σήμερα υπόγειο δίκτυο από στοές, αρχαία συστήματα ύδρευσης και αρχιτεκτονικά κατάλοιπα έρχεται σταδιακά στο φως κάτω από την Αγία Σοφία, στο πλαίσιο του εκτεταμένου προγράμματος αποκατάστασης του ιστορικού μνημείου.
Όπως ανακοίνωσε ο Τούρκος υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού, Μεχμέτ Νουρί Ερσόι, ο οποίος επισκέφθηκε τους υπόγειους χώρους συνοδευόμενος από επιστήμονες, από τον Κήπο του Βεζίρη και τον δυτικό κήπο έχουν ήδη απομακρυνθεί σχεδόν 3.000 τόνοι υλικών επίχωσης. Οι έρευνες έχουν εντοπίσει συνολικά έξι υπόγειους χώρους και εννέα σήραγγες, εκ των οποίων οι επτά έχουν καθαριστεί πλήρως, αποκαλύπτοντας 420 μέτρα υπόγειων διαδρομών.
Αρχιτεκτονικά ίχνη παλαιότερα από τον ναό του Ιουστινιανού
Ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα σε υπόγειο ταφικό μνημείο (hypogeum) στον Κήπο του Βεζίρη. Εκεί, οι ανασκαφές προχώρησαν 1,5 μέτρο κάτω από το επίπεδο του δαπέδου που καλυπτόταν από λάσπη, φέρνοντας στο φως παλαιότερα αρχιτεκτονικά στρώματα.
We found tunnels under the Hagia Sophia mosque in Istanbul, and perhaps we found the Ark of the Covenant as well. All of this belongs to us, the Turkish nation.
— !Lebriz Golan 🇹🇷💙🇸🇾 (@Lebriz10450731) November 21, 2026
Οι αρχαιολόγοι διερευνούν πλέον το ενδεχόμενο τα κατάλοιπα αυτά να ανήκουν σε οικοδομική φάση προγενέστερη του σημερινού ναού, ο οποίος χτίστηκε επί αυτοκράτορα Ιουστινιανού (532-537 μ.Χ.) στη θέση παλαιότερων χριστιανικών εκκλησιών.
Η σήραγγα των 180 μέτρων και το δίκτυο νερού
Ανάμεσα στις στοές που καθαρίστηκαν, ξεχωρίζει μία σήραγγα μήκους 180 μέτρων και πλάτους έως 4,8 μέτρα, η οποία εκτείνεται παράλληλα προς την πρόσοψη της Αγίας Σοφίας. Οι επιστήμονες εξετάζουν το ενδεχόμενο να συνδεόταν με τη λεγόμενη Ρωμαϊκή Οδό της Κωνσταντινούπολης.
Παράλληλα, τα ευρήματα επιβεβαιώνουν ότι το υπόγειο αυτό σύμπλεγμα λειτουργούσε ως κομβικό κομμάτι της διαχείρισης των υδάτων της βυζαντινής πρωτεύουσας, εξυπηρετώντας τόσο την υδροδότηση όσο και την απομάκρυνση των ομβρίων υδάτων γύρω από το μνημείο. Αυτή την περίοδο πραγματοποιούνται εργασίες στερέωσης των θόλων και των τοιχοποιιών με ανοξείδωτα μεταλλικά στοιχεία.
Πέρα από την αρχαιολογική έρευνα, η τουρκική πλευρά εξετάζει το ενδεχόμενο να ανοίξει ορισμένα τμήματα του υπόγειου δικτύου στο κοινό, εφόσον εκπονηθεί ειδική μελέτη που θα διασφαλίζει την προστασία του μνημείου και την ασφάλεια των επισκεπτών.
Ταυτόχρονα, οι ειδικοί μελετούν κατά πόσον οι ιστορικές στοές μπορούν να αξιοποιηθούν για τη βελτίωση του αερισμού του ναού, καθώς το σημερινό υπόγειο άνοιγμα καλύπτει μόλις το 3,6% των αναγκών του χώρου.

