«Ἐὰν ἡ δικτατορία εἶναι μία φορὰ ὑπεύθυνη γιὰ τὴν παράδοσή μας στοὺς γερμανούς, ἡ σταλινικὴ ἡγεσία εἶναι ἑκατὸ φορές» Άγις Στίνας
Tο θέμα των ημερών είναι οι φωτογραφίες των Ελλήνων πατριωτών που εκτελέστηκαν από τους Γερμανούς στην Καισαριανή. Αρκετοί απ’ αυτούς ήταν κομμουνιστές, πρώην κρατούμενοι στις Φυλακές της Ακροναυπλίας, που είχαν καταλήξει σε στρατόπεδο κρατουμένων στο Χαϊδάρι.
- Από τον Παναγιώτη Λιάκο
Ο Αγις Στίνας (1900-1987) (πραγματικό όνομα Σπύρος Πρίφτης [βλ. φωτό κάτω]), πριν από την Κατοχή, ήταν σημαίνον στέλεχος του ΚΚΕ. Επειτα διέρρηξε τις σχέσεις του με το κόμμα κι έγινε τροτσκιστής. Για την κατάληξη των κομμουνιστών της Ακροναυπλίας στα νύχια των Γερμανών ρίχνει το φταίξιμο στο ΚΚΕ. Ακολουθεί η σχετική με το θέμα αφήγησή του από το αυτοβιογραφικό βιβλίο του με τίτλο «Αναμνήσεις» (τόμος Β΄, σελ. 22-23, εκδόσεις Βέργος): «Παντοῦ ἄκουγες: Γιατί δὲν φεύγουμε; θὰ μείνουμε ἐδῶ νὰ μᾶς πιάσουν οἱ γερμανοί; Μὲ ἀγανάκτηση οἱ σταλινικοὶ κρατούμενοι παρακολουθοῦσαν τὴν παθητική στάση τῆς ἡγεσίας τους.
Μπροστὰ σ᾽ αὐτὴ τὴν κατακραυγὴ ἡ ἡγεσία τῶν σταλινικῶν, στέλνει μία ἐπιτροπὴ στὸν Διοικητὴ τοῦ Στρατοπέδου γιὰ νὰ ζητήσει ἀπ᾿ αὐτὸν νὰ μᾶς ἀφήσει ἐλεύθερους. Ὕστερα ἀπὸ ἀρκετή συζήτηση μὲ τὸν Διοικητή προβαίνει, ἀρκετὰ ἱκανοποιημένη, σὲ ἀνακοινώσεις. Ὁ Διοικητής τοὺς βεβαίωσε ὅτι θὰ ἀνοίξει τὶς πόρτες τοῦ Στρατοπέδου καὶ θὰ μᾶς ἀφήσει ἐλεύθερους, ὅταν ἡ κυβέρνηση ἐγκαταλείψει τὴν ᾿Αθήνα. Αὐτὴ εἶπε εἶναι ἡ διαταγὴ ποὺ ἔχει ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖο ᾿Ασφαλείας. Καὶ γιὰ νὰ βεβαιωθεῖ ἡ ἐπιτροπή ὅτι ἡ κυβέρνηση βρίσκεται ἀκόμα στὴν ᾿Αθήνα, τὴν συνέδεσε τηλεφωνικὰ μὲ τὸν Μανιαδάκη. Ἡ ἐπιτροπὴ ἔτσι πείστηκε γιὰ τὴν εἰλικρίνεια τοῦ Διοικητή, καὶ καταγγέλλει γιὰ τυχοδιωκτικὲς καὶ ἐπικίνδυνες τὶς προτάσεις γιὰ ἀπόδραση, συνιστᾶ ψυχραιμία, πειθαρχία καὶ ἐμπιστοσύνη στὴν ἡγεσία καὶ ἐνισχύει τὶς σταλινικὲς φρουρὲς γιὰ νὰ ἐμποδίσουν κάθε ἀπόπειρα ἀτομικῆς ἢ ὁμαδικῆς ἀπόδρασης.
Αὐτὰ μᾶς εἶπε ἡ ἐπιτροπὴ ποὺ ἀποτελοῦνταν ἀπὸ πρόσωπα ἀπόλυτης ἐμπιστοσύνης τῆς ἡγεσίας. Ήταν ὅμως ἀλήθεια; Τότε τοὺς πιστέψαμε. Οὔτε ἐφημερίδες διαβάζαμε, οὔτε ὑπῆρχε τρόπος νὰ μάθουμε τι γινόταν ἔξω ἀπὸ τὸ Στρατόπεδο. Σήμερα όμως μποροῦμε μὲ βεβαιότητα νὰ ποῦμε ὅτι ὅλα αὐτὰ ποὺ μᾶς ἀνακοίνωσε ἡ ἐπιτροπὴ ἦταν ψέματα. […] Ἦταν ψέμα ὅτι ἀπαιτήσανε ἀπὸ τὸν Διοικητὴ νὰ μᾶς ἀφήσει ἐλεύθερους, ἦταν ψέμα ὅτι ὁ Διοικητής τοὺς βεβαίωσε ὅτι ἔχει ἐντολὴ νὰ ἀνοίξει τὶς πόρτες τοῦ Στρατοπέδου ὅταν ἡ κυβέρνηση ἐγκαταλείψει τὴν ᾿Αθήνα καὶ ἦταν ψέμα ἡ τηλεφωνική συνδιάλεξη μὲ τὸν Μανιαδάκη. Ὅλα ἦταν ψέματα καὶ ψέματα ποὺ τὰ σκαρώσανε ἀπὸ κοινοῦ μὲ τὸν Διοικητὴ τοῦ Στρατοπέδου γιὰ νὰ ἐμποδίσουν τὴν ἀπόδραση. Σὲ δυὸ ἢ τρεῖς μέρες, γερμανοὶ ἀλεξιπτωτιστές καταλαμβάνουν τὸ Ναύπλιο. Τὸ Στρατόπεδο εἶναι ζωσμένο ἀπὸ πάνοπλους γερμανοὺς ἀλεξιπτωτιστές.
Ἐὰν ἡ δικτατορία εἶναι μία φορὰ ὑπεύθυνη γιὰ τὴν παράδοσή μας στοὺς γερμανούς, ἡ σταλινικὴ ἡγεσία εἶναι ἑκατὸ φορές. Πρέπει νὰ σημειωθεῖ ὅτι τὸ μεγαλύτερο μέρος τῶν κρατουμένων τῆς ᾿Ακροναυπλίας τουφεκίστηκαν. Ἐκτὸς φυσικὰ ἀπὸ τὰ ἡγετικὰ στελέχη ποὺ ὅλα δίχως ἐξαίρεση κατόρθωσαν νὰ δραπετεύσουν. Αὐτὴ ἡ ἐπαίσχυντη καὶ ἐγκληματικὴ πράξη τῆς σταλινικῆς ἡγεσίας ἐξηγεῖται ἀπὸ τὸ ἕνα μέρος ἀπὸ τὴ δειλία τους μπρὸς σὲ μιὰ πιθανὴ σύγκρουσή μας μὲ τὴ φρουρὰ καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο (πρὸ παντὸς ἀπ᾿ αὐτό), ἀπὸ τὶς αὐταπάτες ποὺ ἔτρεφαν γιὰ τὴ στάση τῶν γερμανῶν, συμμάχων ἀκόμα τότε τῆς ΕΣΣΔ, ἀπέναντί τους. Δηλαδὴ περίμεναν τοὺς γερμανοὺς σὰν φίλους καὶ δικούς τους ἀνθρώπους».
Από τη στήλη «Περι πωλητικης» της «δημοκρατίας»