Το δημοσίευμα με την καταδίκη της φορολόγησης της γης από τον Μέγα Αλέξανδρο κέντρισε το ενδιαφέρον αναγνωστών, που έθεσαν το κρίσιμο ερώτημα: τι πράττειν;
Χθες η στήλη, στηριζόμενη στο έργο του Καλλισθένους «Βίος Αλεξάνδρου του Μακεδόνος»*, έγραφε ότι ο κορυφαίος Ελληνας στρατηλάτης αν ζούσε στην εποχή μας δεν θα πλήρωνε ΕΝΦΙΑ.
- Από τον Παναγιώτη Λιάκο
Με την καμία! Θεωρούσε άδικη τη φορολόγηση της γης, ενός δώρου που μας έδωσε ο Θεός για να ζούμε.
Υπενθυμίζεται ότι στους απεσταλμένους του Δαρείου που είχαν πάει στον πατέρα του Φίλιππο για να ζητήσουν φόρους για τη γη των Μακεδόνων, ο Αλέξανδρος απάντησε: «Αν αυτά οι θεοί τα έδωσαν στους ανθρώπους για να ζουν, γιατί εκείνος (σ.σ.: ο Δαρείος) φορολογεί τη δωρεά του θεού; Δεν είναι δίκαιο»*.
Αναγνώστες που διάβασαν τη στήλη επικοινώνησαν και -μέσες άκρες- είπαν ότι καλά είναι αυτά, δίκιο έχει ο Αλέξανδρος, αλλά τι μπορούν να κάνουν εκείνοι που δεν κληρονόμησαν βασίλειο; Τι μπορούν να κάνουν οι πολίτες οι οποίοι δεν διοικούν στρατεύματα, είναι οικονομικά ανίσχυροι και τους φορομπήχνουν ανελέητα τα σόγια και τα λαμόγια τα οποία λεηλατούν τη χώρα; Την απάντηση τη δίνει πάλι ο Αλέξανδρος, στο ίδιο έργο, λίγα κεφάλαια αργότερα**:
«Κι από εκεί, αφού ανέβηκε και διέσχισε το ενδιάμεσο πέλαγος, έφτασε στην Αφρική. Και οι στρατηγοί των Αφρικανών, αφού τον συνάντησαν, τον παρακαλούσαν να απομακρύνει τους Ρωμαίους από την πόλη. Εκείνος όμως, κατακρίνοντας την αδράνειά τους, είπε: “Ή να γίνετε ανδρείοι ή να πληρώνετε φόρους σε αυτούς που είναι ισχυροί”».
Δεν υπάρχει άλλη οδός από τη δράση και τη γενναιότητα μας λέγει ο Μέγας Αλέξανδρος. Τους στρατηγούς των Αφρικανών τους κατέκρινε για την αδράνειά τους. Περίμεναν σωτηρία από αλλού, δεν φρόντιζαν να την εξασφαλίσουν οι ίδιοι στους εαυτούς τους. Μαζί με την αδράνεια τους ταλαιπωρούσε και η δειλία (συνήθως πάνε μαζί τούτες οι δύο μάστιγες). Οπότε έπρεπε να ανασκουμπωθούν, να αναθαρρήσουν και να κάνουν κάτι χωρίς να παρακαλάνε.
Αυτή η απλή συμβουλή, που ταξίδεψε περίπου δύο χιλιετίες μέχρι να τη διαβάσουμε, δεν έχει πάψει να δίδεται στους Ελληνες από την αυγή της Ιστορίας μας μέχρι σήμερα. Τα σχετικά ρητά είναι μυριάδες. Ας ξεχωρίσουμε ολίγα για το θέμα της αδράνειας.
Σὺν Ἀθηνᾷ καὶ χεῖρα κίνει (δεν χρειάζεται νεοελληνική απόδοση).
Θεὸς τοῖς ἀργοῦσιν οὐ παρίσταται. Ο Θεός δεν στηρίζει τους τεμπέληδες.
Ἄνευ πόνου οὐδὲν εὐκλεές. Χωρίς κόπο, καμία δόξα.
Ἐπὶ θεοὺς κλίνων μὴ ἀμελῇς σεαὐτόν. Βασιζόμενος στους θεούς, μην αμελείς τον εαυτό σου.
Ὁ θεὸς συνεργὸς τοῖς πονοῦσιν. Ο Θεός είναι συνεργάτης σε όσους μοχθούν.
Και για το μέγιστο ζήτημα του θάρρους, ας κλείσουμε με Αίσωπο (από τον μύθο «Λαγωοί και βάτραχοι»):
Βέλτιον οὖν εἶναι θανεῖν ἅπαξ ἢ διὰ βίου τρέμειν. Κάλλιο να πεθάνεις μια φορά από το να τρέμεις μια ζωή.
*Καλλισθένους, «Βίος Αλεξάνδρου του Μακεδόνος», Βιβλίο 1. Κεφ. 23., στ. 2-3.
**Καλλισθένους, «Βίος Αλεξάνδρου του Μακεδόνος», Βιβλίο 1. Κεφ. 30., στ.1-2. Παραλλαγή Γ’. Πηγή: W. Kroll, Historia Alexandri Magni, vol. 1, Berlin: Weidmann, 1926.
Από τη στήλη «Περι πωλητικης» της «δημοκρατίας»