Σε μια απόφαση-σταθμό για την Ελλάδα, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) επαναφέρει το καθεστώς εξαίρεσης (waiver) για τα ελληνικά ομόλογα, τα οποία θα είναι πλέον αποδεκτά στο σύνολό τους ως ενέχυρα για δανεισμό, δίνοντας στις τράπεζες πρόσβαση σε σημαντική ρευστότητα.
Πρόκειται για σημαντική εξέλιξη που δίνει ανάσα ζωής στο δημόσιο χρέος (γίνεται στο σύνολό του αποδεκτό από την ΕΚΤ), ενώ θα ενισχύσει και τη χρηματοδότηση των τραπεζών που δεν μπορούσαν έως σήμερα να δανειστούν από τη συγκεκριμένη πηγή. Υπενθυμίζεται ότι από το 2018 τα ελληνικά ομόλογα δεν γίνονταν αποδεκτά ως ενέχυρα, καθώς δεν πληρούσαν τις ελάχιστες απαιτήσεις πιστοληπτικής διαβάθμισης που ορίζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Χθες η ΕΚΤ χαλάρωσε τους όρους για τα ενέχυρα που δέχεται από τις ευρωπαϊκές τράπεζες, έτσι ώστε να ενισχύσει τη δύναμη πυρός τους για τη χρηματοδότηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Ειδικά όσον αφορά τις ελληνικές τράπεζες, με ρητή αναφορά γίνονται αποδεκτά όλα τα ομόλογά τους κι αυτό σημαίνει ότι θωρακίζονται για την περίπτωση που είναι «κλειστή» η διατραπεζική.
Ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα έχει ότι αίρονται οι προϋποθέσεις συμμετοχής στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης (QE). Ετσι πρώτη φορά η Ελλάδα ωφελείται απευθείας από τη νομισματική βοήθεια της ΕΚΤ. Συγκεκριμένα το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ υιοθέτησε τα παρακάτω μέτρα:
Ένα waiver (εξαίρεση) για το σύνολο του χρέους του Ελληνικού Δημοσίου όσον αφορά τα κριτήρια για τη χαμηλότερη δυνατή πιστοληπτική ικανότητα των χρεογράφων που μπορούν να γίνουν αποδεκτά ως ενέχυρα.
Μείωση του επιπέδου του ελάχιστου ορίου για εγχώριες πιστωτικές απαιτήσεις σε 0 ευρώ από 25.000 ευρώ προηγουμένως για τη διευκόλυνση της κινητοποίησης δανείων από μικρές εταιρικές οντότητες ως ενεχύρων.
Μια αύξηση, από 2,5% στο 10%, του μέγιστου μεριδίου των μη εξασφαλισμένων χρεογράφων που εκδίδονται από κάθε άλλο τραπεζικό όμιλο στη δεξαμενή ενεχύρων ενός πιστωτικού ιδρύματος. Αυτό θα επιτρέψει να κινητοποιηθεί μεγαλύτερο μερίδιο αυτών των στοιχείων ενεργητικού.
Ο στόχος
Στόχος των «άνευ προηγουμένου» μέτρων είναι να περιορίσουν τη σύσφιξη των χρηματοοικονομικών συνθηκών στην ευρωζώνη, στο πλαίσιο των ευρύτερων προσπαθειών που καταβάλλει η ΕΚΤ για την αντιμετώπιση του αρνητικού αντίκτυπου εξαιτίας του κορονοϊού στην οικονομία.
Σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομικών Χρήστο Σταϊκούρα: «Η απόφαση αυτή, σε συνδυασμό με την προηγούμενη απόφαση της ΕΚΤ, με την οποία τα ελληνικά ομόλογα θεωρούνται αποδεκτοί τίτλοι στο πλαίσιο του έκτακτου προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης λόγω πανδημίας (PEPP), διευρύνει σημαντικά τις πηγές χρηματοδότησης των ελληνικών τραπεζών και κατ’ επέκταση ενισχύει την ικανότητά τους να στηρίξουν την πραγματική οικονομία, τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά. Επιπλέον, αναμένεται να έχει θετική επίδραση στην εμπορευσιμότητα και στις αποτιμήσεις των ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου».