103 απόστρατοι τoν κατηγορούν για ισλαμοποίηση του τουρκικού στρατού και για προσπάθεια αλλαγής της συνθήκης Μοντρέ
Μπαϊράκι στον Ερντογάν σήκωσαν 103 ναύαρχοι εν αποστρατεία με ανακοίνωση που εξέδωσαν τα ξημερώματα της Κυριακής, σε μια εξέλιξη με πολύ απρόβλεπτες συνέπειες. Οι απόστρατοι αξιωματικοί του τουρκικού πολεμικού ναυτικού -σε μια εμφανή επίδειξη ισχύος- κατηγορούν τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για την προσπάθεια αλλαγής της συνθήκης του Μοντρέ (1936) αλλά και της προσπάθειας ισλαμοποίησης των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων.
Οι 103 τονίζουν τη σημασία της συνθήκης του Μοντρέ, με βάση την οποία τα εμπορικά πλοία απολαμβάνουν πλήρη ελευθερία διέλευσης και ναυσιπλοΐας στα Στενά του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων, κάτω από οποιαδήποτε σημαία με οποιοδήποτε είδος φορτίου, και σημειώνουν πως αποτελεί συμπλήρωμα της Συνθήκης της Λωζάννης και ως εκ τούτου πρέπει να αποφευχθούν πράξεις αλλά και οποιαδήποτε ρητορική για την αλλαγή της. Η πρωτοβουλία τους, φυσικά, δεν έπεσε σαν κεραυνός εν αιθρία, αφού προ ημερών -και με αφορμή το «έμφραγμα» στη Διώρυγα του Σουέζ- ο πρόεδρος του τουρκικού Κοινοβουλίου Μουσταφά Σεντόπ είχε υπαινιχθεί πως η Τουρκία ενδεχομένως να αποχωρήσει από την εν λόγω συνθήκη, αφού και ο ίδιος ο Ερντογάν έχει μιλήσει πολλάκις για το φαραωνικό έργο της διάνοιξης άλλης διώρυγας στον Βόσπορο, η οποία δεν θα δεσμεύεται από διεθνείς συνθήκες. Οι 103 ναύαρχοι, εκπρόσωποι του κεμαλικού κράτους και με στενές σχέσεις με την Ουάσινγκτον, χρεώνουν επίσης στον Τούρκο πρόεδρο προσπάθεια ισλαμοποίησης των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων. Κάνοντας σαφή αν και έμμεση αναφορά στις εικόνες εν ενεργεία ναυάρχου να προσεύχεται σε χώρο ισλαμικού τεμένους φορώντας σαρίκι, οι 103 τόνισαν πως τέτοια συμβάντα προκαλούν βαθιά θλίψη.
«Καταδικάζουμε τις προσπάθειες απομάκρυνσης από τις σύγχρονες αρχές που έχει χαράξει ο Κεμάλ Ατατούρκ και αντιστεκόμαστε με όλη την ύπαρξή μας» αναφέρεται στο κείμενό τους. «Σε αντίθετη περίπτωση η τουρκική δημοκρατία μπορεί να αντιμετωπίσει δύσκολες και επικίνδυνες καταστάσεις για την επιβίωσή της, όπως έχει συμβεί στο παρελθόν» τονίζεται.
Και αυτό ήταν ακριβώς το σημείο που η Αγκυρα μετέφρασε ως «απειλή πραξικοπήματος».
Αμέσως, η τουρκική κυβέρνηση εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία προειδοποιεί τους ναυάρχους να ξέρουν τα όριά τους. Η εισαγγελία της Αγκυρας ήδη άρχισε έρευνα, ενώ οι Ιμπραήμ Καλίν και Φουάτ Οκτάι προειδοποίησαν: «Καθίστε φρόνημα, γιατί θα υπάρξουν επιπτώσεις».
Ο διευθυντής επικοινωνίας της τουρκικής προεδρίας Φαχρετίν Αλτούν υπενθύμισε πως νικά το έθνος τους συνωμότες πραξικοπηματίες, ενώ σε ανάλογο ύφος ήταν και η αντίδραση του εκπροσώπου του κόμματος του Ερντογάν (AKP) Ομέρ Τσελίκ.
Γεγονός είναι, πάντως, πως η πρωτοβουλία των 103 έρχεται σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία η Ουάσινγκτον τηρεί άκρως επιθετική στάση απέναντι στη Μόσχα και ανησυχεί για την εύκολη πρόσβαση του ρωσικού στόλου στη Μεσόγειo, ανησυχία που συνδέεται με τον πόθο του Ερντογάν να ανοίξει μια νέα διώρυγα που δεν θα εμπίπτει στους περιορισμούς της Συνθήκης του Μοντρέ, προσφέροντας στον Τούρκο πρόεδρο έναν ακόμα «διπλωματικό άσο» έναντι τόσο των ΗΠΑ όσο και της Ρωσίας.