Χατζή Ανδρέας Κριαράς: Από τους πρώτους Φιλικούς ο επαναστάτης και σωτήρας της κρητικής σημαίας

Ο κορυφαίος επαναστάτης και σωτήρας της κρητικής σημαίας Χατζή Ανδρέας Κριαράς γεννήθηκε το 1765 στην Ανώπολη των Σφακίων. Ηταν γιος του Εμμανουήλ Νομικού ή Κριαρά και της Κατίγκως Βλάχου, αδελφής του εθνομάρτυρα Δασκαλογιάννη.

Συνεχίζοντας την παράδοση των προγόνων του, ασχολήθηκε με τον εμπορικό στόλο της οικογένειάς του και ταξίδεψε ως πλοίαρχος και καραβοκύρης σε όλα τα λιμάνια της ανατολικής Μεσογείου και στη Μαύρη Θάλασσα κατά την περίοδο 1800-1821. Έτσι, επηρεάστηκε από τα φιλελεύθερα κινήματα της εποχής και γνώρισε από κοντά όλους τους σπουδαίους πατριώτες που αφύπνισαν το σκλαβωμένο έθνος και το οδήγησαν προς την Παλιγγενεσία. Ηταν ένας από τους πρώτους Φιλικούς της Οδησσού και προσωπικός φίλος του Εμμανουήλ Ξάνθου.

Στην Κρήτη η Επανάσταση ξεκίνησε από τα Σφακιά, όπου υπήρχαν τουλάχιστον 20 μυημένοι στη Φιλική Εταιρεία, κυρίως εμποροπλοίαρχοι. Ο Χατζή Ανδρέας Κριαράς εξελέγη πρόεδρος της πενταμελούς Επαναστατικής Αρχής, με την ονομασία Καγκελαρία των Σφακίων, ενώ διετέλεσε υπουργός των Εσωτερικών και της Δικαιοσύνης επί Αφεντούλιεφ και Τομπάζη. Το 1830 ο Κριαράς, έχοντας μαζί του τη σημαία της Επανάστασης της Κρήτης, εγκαταστάθηκε στη Σύρο, όπου αρκετοί Σφακιανοί βρήκαν φιλόξενο έδαφος για να επιχειρήσουν μια νέα αρχή. Στη Σύρο διετέλεσε μέλος της Διοικητικής Επιτροπής Κρήτης και αργότερα πρόεδρος της εν Σύρω υπέρ των Κρητών Επιτροπής.

Αφού πρόλαβε να προσφέρει καταφύγιο στον πρόσφυγα Κυριάκο Βενιζέλο (και να γνωρίσει νήπιο τον εθνάρχη Ελευθέριο Βενιζέλο) άφησε την τελευταία του πνοή, σε βαθύτατα γηρατειά, στην Ερμούπολη το 1872. Παρότι πέθανε σε ηλικία 107 ετών, ο θάνατός του δεν προήλθε από φυσικά αίτια. Επειδή τον εκνεύριζε αφόρητα το κλειδοκύμβαλο που έπαιζε η νύφη του, παρότι είχε διαμαρτυρηθεί πολλές φορές, πήδηξε από τον εξώστη του σπιτιού του και αυτοκτόνησε. Κηδεύθηκε με δημόσια δαπάνη, ενώ είχε τιμηθεί με το Ανώτατο Αριστείο του Αγώνα του 1821 και με τον Μεγαλόσταυρο του Σωτήρος. Ο Χατζή Ανδρέας Κριαράς διέθετε βαθιά γνώση γύρω από τις πολιτικές και διπλωματικές εξελίξεις που επικρατούσαν στην εποχή του. Είναι μνημειώδης η απάντηση που έδωσε στον τότε καθηγητή Θεολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Μιχαήλ Αποστολίδη, που μέσω επιστολής του ζήτησε να συμμετάσχει στην Επανάσταση του 1841, ξεσηκώνοντας τους συνεπαρχιώτες του Σφακιανούς. Αποκαλύπτοντας την απογοήτευση και την πικρία που επικρατούσε στις τάξεις των ξεριζωμένων επαναστατών, ο Κριαράς έγραψε, μεταξύ άλλων:

«Φρονεί η Πανιερότης σου, ότι κατόπιν των τόσων θυσιών και μόχθων ας κατεβάλομεν, οι συνάδελφοί μου εις την Καγκελλαρίαν καί εγώ, κατά την μεγάλην επανάστασιν του Γένους, δεν θα καθίστων πάντα ταύτα δυνατήν την απελευθέρωσιν τής Κρήτης, ώς έγένετο διά το λοιπόν Βασίλειον; Λέγω ναι, διότι ουδέν παρελείψαμεν νά πράξωμεν και στρατιωτικώς και πολιτικώς, τελικώς δε ημείς είμεθα οι νικηταί καί όχι οι τουρκοαιγύπτιοι. Δυστυχώς όμως η ευθύνη τής εκ νέου δουλώσεως τής Κρήτης βαρύνει τους Ευρωπαίους Κυβερνήτας. Οι ξένοι, Πανιερώτατε, δεν θέλησαν ποτέ, παρ’ όλας τάς θυσίας μας, την απελευθέρωσιν τής Κρήτης.

Είμαι δε εις θέσιν νά σας διαβεβαιώσω ότι με κάθε τρόπον ηναντιούντο εις πάσαν ενέργειαν καί οί Αγγλογάλλοι καί οί Ρώσσοι. (…) Ασυνειδησία των ευρωπαίων πολιτευόμενων, του Ουελιγκτώνος, του Μετερνίχου καί του Αβερδήνου κετεδίκασαν την τάλαιναν Πατρίδα εις την λαιμητόμον, καί ούτω πώς διά τής ευρωπαϊκής ασυνειδησίας κατέπεσεν ο φοβερός ούτος τής ‘Ελλάδος προμαχών τής Μεσογείου, ον μέ τοσαύτας θυσίας εδημιουργήσαμεν μιά δράξ Σφακιανών εν αρχή καί είτα όλοι οί Κρήτες ομού. Τά συμφέροντα τών ξένων δεν θέλουν την απελευθέρωσιν τής Κρήτης καί σήμερον. Χάριν τών υλικών καί μόνον συμφερόντων τούτων προς τον Σουλτάνον, δεν εδίστασαν νά υπαγάγωσι καί πάλιν την τλήμονα Κρήτην, αγωνισθείσαν ολόκληρον δεκαετίαν σκληρώς υπέρ του δικαίου και τών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εις την πρώτην σκληράν δουλείαν.»

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Aπρέπεια Μητσοτάκη σε Ξαρχάκο

Hταν περασμένες δέκα στον αύλειο χώρο στο πίσω μέρος του Κοινοβουλίου προχθές το βράδυ, με τη συναυλία του Σταύρου Ξαρχάκου, που έγινε με πρωτοβουλία...

Κτηνολατρεία: Το Θηρίο στη θέση του Ανθρώπου

«Οταν ο Καίσαρας είδε κάποτε στη Ρώμη κάποιους πλούσιους ξένους να περιφέρουν στην αγκαλιά τους και να χαϊδεύουν μικρά σκυλάκια και μαϊμούδες, ρώτησε αν...

Απόστολος Αποστόλου: Ο Σαμαράς χαλάει το σχέδιο «βολικής» συγκυβέρνησης

Για πολλούς πολίτες η κάθοδος του πρώην πρωθυπουργού δεν αποτελεί προσωπική φιλοδοξία, αλλά αναγκαία πολιτική παρέμβαση σε μια περίοδο όπου το πολιτικό σύστημα δείχνει...

Το σόου με τις ταυτότητες και η παγίδα του προσωπικού αριθμού

• Μια τεχνική μεταρρύθμιση ενίοτε παύει να είναι απλώς διοικητική πράξη και μετατρέπεται σε πεδίο βαθιάς κοινωνικής και πολιτικής αντιπαράθεσης αλλά και χειραγώγησης. Η...

ΕΛΑΣ: Σε εξέλιξη το πρώτο Εθνικό Συμβούλιο – Τα πρώτα ονόματα του οργάνου

Σε εξέλιξη βρίσκεται από το πρωί του Σαββάτου η πρώτη, πανηγυρική συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛΑΣ). Το ανώτατο καθοδηγητικό όργανο...

Μάλλον… δεν πάει πιο κάτω, κύριε Μητσοτάκη

Του Μανώλη Κοττάκη Ήταν περασμένες δέκα στον αύλειο χώρο στο πίσω μέρος του Κοινοβουλίου προχθές το βράδυ, με τη συναυλία του Σταύρου Ξαρχάκου, που έγινε...

Βασίλης Φεύγας : Επιστολή “βόμβα” προς Μητσοτάκη

Η αντίστροφη μέτρηση για τις εκλογές έχει αρχίσει και καθώς στις δημοσκοπήσεις αποτυπώνεται στη φθορά της Νέας Δημοκρατίας, η κόπωση και  η δυσαρέσκεια της...

Ενας Τούρκος διδάσκει (την αλήθεια) για το Αιγαίο

Tο τελευταίο διάστημα, ως αποτέλεσμα της τρέλας που έχει καταλάβει το τουρκικό πολιτικό σύστημα και το τουρκικό κράτος για το Αιγαίο, που βρίσκει την...

Καρυστιανού: «Η ΕΛΠΙΔΑ καθαρίζει και συνεχίζει»

Με μια μακροσκελή και γεμάτη αιχμές ανάρτηση στην πλατφόρμα X, η Μαρία Καρυστιανού τοποθετήθηκε ανοιχτά για τις πρόσφατες εσωκομματικές αναταράξεις και τις αποχωρήσεις στελεχών...

Τουρκία: Ζήτησε επανάληψη του αγώνα με την Παραγουάη

Ο πρόωρος αποκλεισμός της Τουρκίας από το Παγκόσμιο Κύπελλο έφερε τριγμούς και έντονες αντιδράσεις στο εσωτερικό της χώρας. Η ήττα με 1-0 από την...

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ