Χατζή Ανδρέας Κριαράς: Από τους πρώτους Φιλικούς ο επαναστάτης και σωτήρας της κρητικής σημαίας

Ο κορυφαίος επαναστάτης και σωτήρας της κρητικής σημαίας Χατζή Ανδρέας Κριαράς γεννήθηκε το 1765 στην Ανώπολη των Σφακίων. Ηταν γιος του Εμμανουήλ Νομικού ή Κριαρά και της Κατίγκως Βλάχου, αδελφής του εθνομάρτυρα Δασκαλογιάννη.

Συνεχίζοντας την παράδοση των προγόνων του, ασχολήθηκε με τον εμπορικό στόλο της οικογένειάς του και ταξίδεψε ως πλοίαρχος και καραβοκύρης σε όλα τα λιμάνια της ανατολικής Μεσογείου και στη Μαύρη Θάλασσα κατά την περίοδο 1800-1821. Έτσι, επηρεάστηκε από τα φιλελεύθερα κινήματα της εποχής και γνώρισε από κοντά όλους τους σπουδαίους πατριώτες που αφύπνισαν το σκλαβωμένο έθνος και το οδήγησαν προς την Παλιγγενεσία. Ηταν ένας από τους πρώτους Φιλικούς της Οδησσού και προσωπικός φίλος του Εμμανουήλ Ξάνθου.

Στην Κρήτη η Επανάσταση ξεκίνησε από τα Σφακιά, όπου υπήρχαν τουλάχιστον 20 μυημένοι στη Φιλική Εταιρεία, κυρίως εμποροπλοίαρχοι. Ο Χατζή Ανδρέας Κριαράς εξελέγη πρόεδρος της πενταμελούς Επαναστατικής Αρχής, με την ονομασία Καγκελαρία των Σφακίων, ενώ διετέλεσε υπουργός των Εσωτερικών και της Δικαιοσύνης επί Αφεντούλιεφ και Τομπάζη. Το 1830 ο Κριαράς, έχοντας μαζί του τη σημαία της Επανάστασης της Κρήτης, εγκαταστάθηκε στη Σύρο, όπου αρκετοί Σφακιανοί βρήκαν φιλόξενο έδαφος για να επιχειρήσουν μια νέα αρχή. Στη Σύρο διετέλεσε μέλος της Διοικητικής Επιτροπής Κρήτης και αργότερα πρόεδρος της εν Σύρω υπέρ των Κρητών Επιτροπής.

Αφού πρόλαβε να προσφέρει καταφύγιο στον πρόσφυγα Κυριάκο Βενιζέλο (και να γνωρίσει νήπιο τον εθνάρχη Ελευθέριο Βενιζέλο) άφησε την τελευταία του πνοή, σε βαθύτατα γηρατειά, στην Ερμούπολη το 1872. Παρότι πέθανε σε ηλικία 107 ετών, ο θάνατός του δεν προήλθε από φυσικά αίτια. Επειδή τον εκνεύριζε αφόρητα το κλειδοκύμβαλο που έπαιζε η νύφη του, παρότι είχε διαμαρτυρηθεί πολλές φορές, πήδηξε από τον εξώστη του σπιτιού του και αυτοκτόνησε. Κηδεύθηκε με δημόσια δαπάνη, ενώ είχε τιμηθεί με το Ανώτατο Αριστείο του Αγώνα του 1821 και με τον Μεγαλόσταυρο του Σωτήρος. Ο Χατζή Ανδρέας Κριαράς διέθετε βαθιά γνώση γύρω από τις πολιτικές και διπλωματικές εξελίξεις που επικρατούσαν στην εποχή του. Είναι μνημειώδης η απάντηση που έδωσε στον τότε καθηγητή Θεολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Μιχαήλ Αποστολίδη, που μέσω επιστολής του ζήτησε να συμμετάσχει στην Επανάσταση του 1841, ξεσηκώνοντας τους συνεπαρχιώτες του Σφακιανούς. Αποκαλύπτοντας την απογοήτευση και την πικρία που επικρατούσε στις τάξεις των ξεριζωμένων επαναστατών, ο Κριαράς έγραψε, μεταξύ άλλων:

«Φρονεί η Πανιερότης σου, ότι κατόπιν των τόσων θυσιών και μόχθων ας κατεβάλομεν, οι συνάδελφοί μου εις την Καγκελλαρίαν καί εγώ, κατά την μεγάλην επανάστασιν του Γένους, δεν θα καθίστων πάντα ταύτα δυνατήν την απελευθέρωσιν τής Κρήτης, ώς έγένετο διά το λοιπόν Βασίλειον; Λέγω ναι, διότι ουδέν παρελείψαμεν νά πράξωμεν και στρατιωτικώς και πολιτικώς, τελικώς δε ημείς είμεθα οι νικηταί καί όχι οι τουρκοαιγύπτιοι. Δυστυχώς όμως η ευθύνη τής εκ νέου δουλώσεως τής Κρήτης βαρύνει τους Ευρωπαίους Κυβερνήτας. Οι ξένοι, Πανιερώτατε, δεν θέλησαν ποτέ, παρ’ όλας τάς θυσίας μας, την απελευθέρωσιν τής Κρήτης.

Είμαι δε εις θέσιν νά σας διαβεβαιώσω ότι με κάθε τρόπον ηναντιούντο εις πάσαν ενέργειαν καί οί Αγγλογάλλοι καί οί Ρώσσοι. (…) Ασυνειδησία των ευρωπαίων πολιτευόμενων, του Ουελιγκτώνος, του Μετερνίχου καί του Αβερδήνου κετεδίκασαν την τάλαιναν Πατρίδα εις την λαιμητόμον, καί ούτω πώς διά τής ευρωπαϊκής ασυνειδησίας κατέπεσεν ο φοβερός ούτος τής ‘Ελλάδος προμαχών τής Μεσογείου, ον μέ τοσαύτας θυσίας εδημιουργήσαμεν μιά δράξ Σφακιανών εν αρχή καί είτα όλοι οί Κρήτες ομού. Τά συμφέροντα τών ξένων δεν θέλουν την απελευθέρωσιν τής Κρήτης καί σήμερον. Χάριν τών υλικών καί μόνον συμφερόντων τούτων προς τον Σουλτάνον, δεν εδίστασαν νά υπαγάγωσι καί πάλιν την τλήμονα Κρήτην, αγωνισθείσαν ολόκληρον δεκαετίαν σκληρώς υπέρ του δικαίου και τών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εις την πρώτην σκληράν δουλείαν.»

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Αποκαλύψεις για την Αγαπηδάκη: Εκλογές με λεφτά του Ταμείου Ανάκαμψης

Επιπλέον 16.533.324,28 ευρώ έδωσε στη UNICEF η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη από το Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς ετοιμάζεται να κατέβει στις βουλευτικές εκλογές στη...

Η ατάκα του Λευκού Οίκου για Τσίπρα: «Τα παπούτσια είναι γυαλισμένα»

➜To αποκάλυψε σε μεταμεσονύκτια εκπομπή του Οpen ο πρέσβης Γιώργος Αϋφαντής, ο οποίος, εκτός από τη θητεία του στο Ιράν, διετέλεσε ένα φεγγάρι και...

Όταν ο ορθολογισμός υποκλίνεται στο δέος: Επιστήμονες άνοιξαν τον Τάφο του Χριστού!

Η στιγμή που η διεθνής επιστημονική κοινότητα απέκτησε πρόσβαση στο εσωτερικό του Τάφου του Χριστού, στον Ναό της Αναστάσεως στα Ιεροσόλυμα, αποτελεί αναμφισβήτητα ένα από...

Ο φόβος του πρέσβη Μολυβιάτη

Τα δεδομένα στο κυπριακό πρόβλημα είναι τα εξής:■ Πρώτον, ο πρόεδρος Ερντογάν έχει διαμηνύσει στον διεθνή παράγοντα αλλά και σε Ελληνες συνομιλητές του ότι...

Οργισμένοι κάτοικοι έδιωξαν τον Άδωνι (βίντεο)

Στη Μύρινα, η επίσκεψη του Άδωνι Γεωργιάδη εξελίχθηκε σε ανοιχτή κόντρα.Ο υπουργός Υγείας, μετά τα εγκαίνια του νέου ΤΕΠ στο νοσοκομείο Λήμνου, επιχείρησε να...

Ο μεγάλος ένοχος για την πύρινη καταστροφή

Ολη η Ευρώπη παρακολουθεί καθηλωμένη τις πυρκαγιές στην Ευρώπη. Οι κακές ειδήσεις διαδέχονται η μία την άλλη. Στη Γαλλία αντιμετωπίζουν τις χειρότερες δασικές πυρκαγιές...

Σκάνδαλο Predator: Επίθεση Κεσσέ στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου για συγκάλυψη

Βέλη κατά του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, Ευάγγελου Μπακέλα, εξαπολύει ο νομικός παραστάτης των θυμάτων του σκανδάλου των υποκλοπών, Ζαχαρίας Κεσσές. Με δημόσια παρέμβασή...

Η Δόμνα Μιχαηλίδου ξεγράφει την ελληνική οικογένεια (βίντεο)

Είδος προς εξαφάνιση η παραδοσιακή ελληνική οικογένεια, σύμφωνα με την Δόμνα Μιχαηλίδου. Η Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας παραδέχτηκε ότι λόγω της πολυδιάπσπασης των...

Λίνα Μενδώνη: Πλιάτσικο μέχρι και στην Ακρόπολη!

Θυμάστε το 2010 που η γερμανική «Bild», σε μια προσπάθεια να ταπεινώσει ολοκληρωτικά την Ελλάδα, ζητούσε από τους Ελληνες να πουλήσουν ή να νοικιάσουν...

Διεθνές ρεζίλι για τα αίσχη Μενδώνη με την αρχαία κληρονομιά

Διεθνώς ρεζίλι γίνεται ακόμη μια φορά η χώρα μας, καθώς η εμμονική πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη και του υπουργείου Πολιτισμού να μετατρέψουν την ιστορική...

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ