Χατζή Ανδρέας Κριαράς: Από τους πρώτους Φιλικούς ο επαναστάτης και σωτήρας της κρητικής σημαίας

Ο κορυφαίος επαναστάτης και σωτήρας της κρητικής σημαίας Χατζή Ανδρέας Κριαράς γεννήθηκε το 1765 στην Ανώπολη των Σφακίων. Ηταν γιος του Εμμανουήλ Νομικού ή Κριαρά και της Κατίγκως Βλάχου, αδελφής του εθνομάρτυρα Δασκαλογιάννη.

Συνεχίζοντας την παράδοση των προγόνων του, ασχολήθηκε με τον εμπορικό στόλο της οικογένειάς του και ταξίδεψε ως πλοίαρχος και καραβοκύρης σε όλα τα λιμάνια της ανατολικής Μεσογείου και στη Μαύρη Θάλασσα κατά την περίοδο 1800-1821. Έτσι, επηρεάστηκε από τα φιλελεύθερα κινήματα της εποχής και γνώρισε από κοντά όλους τους σπουδαίους πατριώτες που αφύπνισαν το σκλαβωμένο έθνος και το οδήγησαν προς την Παλιγγενεσία. Ηταν ένας από τους πρώτους Φιλικούς της Οδησσού και προσωπικός φίλος του Εμμανουήλ Ξάνθου.

Στην Κρήτη η Επανάσταση ξεκίνησε από τα Σφακιά, όπου υπήρχαν τουλάχιστον 20 μυημένοι στη Φιλική Εταιρεία, κυρίως εμποροπλοίαρχοι. Ο Χατζή Ανδρέας Κριαράς εξελέγη πρόεδρος της πενταμελούς Επαναστατικής Αρχής, με την ονομασία Καγκελαρία των Σφακίων, ενώ διετέλεσε υπουργός των Εσωτερικών και της Δικαιοσύνης επί Αφεντούλιεφ και Τομπάζη. Το 1830 ο Κριαράς, έχοντας μαζί του τη σημαία της Επανάστασης της Κρήτης, εγκαταστάθηκε στη Σύρο, όπου αρκετοί Σφακιανοί βρήκαν φιλόξενο έδαφος για να επιχειρήσουν μια νέα αρχή. Στη Σύρο διετέλεσε μέλος της Διοικητικής Επιτροπής Κρήτης και αργότερα πρόεδρος της εν Σύρω υπέρ των Κρητών Επιτροπής.

Αφού πρόλαβε να προσφέρει καταφύγιο στον πρόσφυγα Κυριάκο Βενιζέλο (και να γνωρίσει νήπιο τον εθνάρχη Ελευθέριο Βενιζέλο) άφησε την τελευταία του πνοή, σε βαθύτατα γηρατειά, στην Ερμούπολη το 1872. Παρότι πέθανε σε ηλικία 107 ετών, ο θάνατός του δεν προήλθε από φυσικά αίτια. Επειδή τον εκνεύριζε αφόρητα το κλειδοκύμβαλο που έπαιζε η νύφη του, παρότι είχε διαμαρτυρηθεί πολλές φορές, πήδηξε από τον εξώστη του σπιτιού του και αυτοκτόνησε. Κηδεύθηκε με δημόσια δαπάνη, ενώ είχε τιμηθεί με το Ανώτατο Αριστείο του Αγώνα του 1821 και με τον Μεγαλόσταυρο του Σωτήρος. Ο Χατζή Ανδρέας Κριαράς διέθετε βαθιά γνώση γύρω από τις πολιτικές και διπλωματικές εξελίξεις που επικρατούσαν στην εποχή του. Είναι μνημειώδης η απάντηση που έδωσε στον τότε καθηγητή Θεολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Μιχαήλ Αποστολίδη, που μέσω επιστολής του ζήτησε να συμμετάσχει στην Επανάσταση του 1841, ξεσηκώνοντας τους συνεπαρχιώτες του Σφακιανούς. Αποκαλύπτοντας την απογοήτευση και την πικρία που επικρατούσε στις τάξεις των ξεριζωμένων επαναστατών, ο Κριαράς έγραψε, μεταξύ άλλων:

«Φρονεί η Πανιερότης σου, ότι κατόπιν των τόσων θυσιών και μόχθων ας κατεβάλομεν, οι συνάδελφοί μου εις την Καγκελλαρίαν καί εγώ, κατά την μεγάλην επανάστασιν του Γένους, δεν θα καθίστων πάντα ταύτα δυνατήν την απελευθέρωσιν τής Κρήτης, ώς έγένετο διά το λοιπόν Βασίλειον; Λέγω ναι, διότι ουδέν παρελείψαμεν νά πράξωμεν και στρατιωτικώς και πολιτικώς, τελικώς δε ημείς είμεθα οι νικηταί καί όχι οι τουρκοαιγύπτιοι. Δυστυχώς όμως η ευθύνη τής εκ νέου δουλώσεως τής Κρήτης βαρύνει τους Ευρωπαίους Κυβερνήτας. Οι ξένοι, Πανιερώτατε, δεν θέλησαν ποτέ, παρ’ όλας τάς θυσίας μας, την απελευθέρωσιν τής Κρήτης.

Είμαι δε εις θέσιν νά σας διαβεβαιώσω ότι με κάθε τρόπον ηναντιούντο εις πάσαν ενέργειαν καί οί Αγγλογάλλοι καί οί Ρώσσοι. (…) Ασυνειδησία των ευρωπαίων πολιτευόμενων, του Ουελιγκτώνος, του Μετερνίχου καί του Αβερδήνου κετεδίκασαν την τάλαιναν Πατρίδα εις την λαιμητόμον, καί ούτω πώς διά τής ευρωπαϊκής ασυνειδησίας κατέπεσεν ο φοβερός ούτος τής ‘Ελλάδος προμαχών τής Μεσογείου, ον μέ τοσαύτας θυσίας εδημιουργήσαμεν μιά δράξ Σφακιανών εν αρχή καί είτα όλοι οί Κρήτες ομού. Τά συμφέροντα τών ξένων δεν θέλουν την απελευθέρωσιν τής Κρήτης καί σήμερον. Χάριν τών υλικών καί μόνον συμφερόντων τούτων προς τον Σουλτάνον, δεν εδίστασαν νά υπαγάγωσι καί πάλιν την τλήμονα Κρήτην, αγωνισθείσαν ολόκληρον δεκαετίαν σκληρώς υπέρ του δικαίου και τών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εις την πρώτην σκληράν δουλείαν.»

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Οραματική ομιλία Σαμαρά για την «άλλη Ελλάδα»

Σε μια από τις πιο σκληρές, ολομέτωπες και πολιτικά φορτισμένες παρεμβάσεις των τελευταίων ετών, ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς εξαπέλυσε ένα σφυροκόπημα χωρίς προηγούμενο...

Ατέλειωτες ουρές στα αεροδρόμια λόγω των νέων βιομετρικών ελέγχων (βίντεο)

Απόλυτο χάος και εξοργιστικές καθυστερήσεις τινάζουν στον αέρα την εικόνα της χώρας, με τις ατελείωτες ουρές των ταξιδιωτών να ξεχειλίζουν μέχρι τους εξωτερικούς χώρους...

Επίθεση Σαμαρά σε Μητσοτάκη και Τσίπρα

Ο Αντώνης Σαμαράς ανακοίνωσε, σε ομιλία του  ότι δεν θα συνταξιοδοτηθεί και επιτέθηκε στον Κυριάκο Μητσοτάκη για την υποχωρητική εξωτερική πολιτική που ακολουθεί, για...

Ασαφής η απόφαση του Άρειου Πάγου για τους δανειολήπτες

Η απόφαση 6/2026 της πλήρους Ολομέλειας έδωσε τέλος στη διχογνωμία για τον τρόπο υπολογισμού των τόκων στις ρυθμίσεις του νόμου Κατσέλη Δημοσιεύθηκε το μεσημέρι το...

Η αμερικανική γερουσία εξετάζει τον συσχετισμό εμβολίων COVID και καρκίνου

Ενδείξεις για πιθανή σχέση μεταξύ εμβολίων COVID-19 και επιθετικών μορφών καρκίνου προκαλούν ανησυχίες στην αμερικανική ΓερουσίαΓιατροί και ερευνητές ενημέρωσαν υποεπιτροπή της αμερικανικής Γερουσίας για...

Η «δημοκρατία» πενθεί για τον χαμό του Θάνου Καραγρηγόρη

Ενας από τους σημαντικότερους ανθρώπους του χώρου της μουσικής έφυγε από τη ζωή σε ηλικία μόλις 57 ετών, ύστερα από γενναία μάχη με τον...

Νέα περίεργη μεθόδευση με τη Siemens

Το Εφετείο Μονάχου καλεί τώρα τον… αρχιερέα των μαύρων ταμείων που υπήρξε συνομιλητής ελληνικών κυβερνήσεων και κομμάτωνΑκόμα μία απρόσμενη δικαστική τροπή έλαβε η υπόθεση...

Ο Αρειος Πάγος δεν πήρε θέση για τα αναδρομικά

Η πλειοψηφία του ανώτατου δικαστηρίου έκανε εξαιρετικές διαπιστώσεις, βασιζόμενη στο κοινωνικό πρόσημο του ίδιου του νόμουΑπό τη Μαρία Παναγιώτου [email protected]Δημοσιεύτηκε τελικά χθες το κείμενο...

Ολοκληρώθηκε η άλωση της Νέας Δημοκρατίας από την Ομάδα Αλήθειας

Η κατά τα λεγόμενα των ιδρυτών της, «ανεξάρτητη» Ομάδα Αλήθειας, που ανεξάρτητα εντελώς στηρίζει εδώ και πολλά χρόνια τη Νέα Δημοκρατία και τον Πρωθυπουργό,...

Ανασχηματισμός-βιτρίνα άνευ λόγου και ουσίας

Η μεγάλη παγίδα πίσω από τον εκλογικό ανασχηματισμόΤην ώρα που η ακρίβεια συνεχίζει να εξαντλεί τα νοικοκυριά, η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ προκαλεί σοβαρά πολιτικά...

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ