Χατζή Ανδρέας Κριαράς: Από τους πρώτους Φιλικούς ο επαναστάτης και σωτήρας της κρητικής σημαίας

Ο κορυφαίος επαναστάτης και σωτήρας της κρητικής σημαίας Χατζή Ανδρέας Κριαράς γεννήθηκε το 1765 στην Ανώπολη των Σφακίων. Ηταν γιος του Εμμανουήλ Νομικού ή Κριαρά και της Κατίγκως Βλάχου, αδελφής του εθνομάρτυρα Δασκαλογιάννη.

Συνεχίζοντας την παράδοση των προγόνων του, ασχολήθηκε με τον εμπορικό στόλο της οικογένειάς του και ταξίδεψε ως πλοίαρχος και καραβοκύρης σε όλα τα λιμάνια της ανατολικής Μεσογείου και στη Μαύρη Θάλασσα κατά την περίοδο 1800-1821. Έτσι, επηρεάστηκε από τα φιλελεύθερα κινήματα της εποχής και γνώρισε από κοντά όλους τους σπουδαίους πατριώτες που αφύπνισαν το σκλαβωμένο έθνος και το οδήγησαν προς την Παλιγγενεσία. Ηταν ένας από τους πρώτους Φιλικούς της Οδησσού και προσωπικός φίλος του Εμμανουήλ Ξάνθου.

Στην Κρήτη η Επανάσταση ξεκίνησε από τα Σφακιά, όπου υπήρχαν τουλάχιστον 20 μυημένοι στη Φιλική Εταιρεία, κυρίως εμποροπλοίαρχοι. Ο Χατζή Ανδρέας Κριαράς εξελέγη πρόεδρος της πενταμελούς Επαναστατικής Αρχής, με την ονομασία Καγκελαρία των Σφακίων, ενώ διετέλεσε υπουργός των Εσωτερικών και της Δικαιοσύνης επί Αφεντούλιεφ και Τομπάζη. Το 1830 ο Κριαράς, έχοντας μαζί του τη σημαία της Επανάστασης της Κρήτης, εγκαταστάθηκε στη Σύρο, όπου αρκετοί Σφακιανοί βρήκαν φιλόξενο έδαφος για να επιχειρήσουν μια νέα αρχή. Στη Σύρο διετέλεσε μέλος της Διοικητικής Επιτροπής Κρήτης και αργότερα πρόεδρος της εν Σύρω υπέρ των Κρητών Επιτροπής.

Αφού πρόλαβε να προσφέρει καταφύγιο στον πρόσφυγα Κυριάκο Βενιζέλο (και να γνωρίσει νήπιο τον εθνάρχη Ελευθέριο Βενιζέλο) άφησε την τελευταία του πνοή, σε βαθύτατα γηρατειά, στην Ερμούπολη το 1872. Παρότι πέθανε σε ηλικία 107 ετών, ο θάνατός του δεν προήλθε από φυσικά αίτια. Επειδή τον εκνεύριζε αφόρητα το κλειδοκύμβαλο που έπαιζε η νύφη του, παρότι είχε διαμαρτυρηθεί πολλές φορές, πήδηξε από τον εξώστη του σπιτιού του και αυτοκτόνησε. Κηδεύθηκε με δημόσια δαπάνη, ενώ είχε τιμηθεί με το Ανώτατο Αριστείο του Αγώνα του 1821 και με τον Μεγαλόσταυρο του Σωτήρος. Ο Χατζή Ανδρέας Κριαράς διέθετε βαθιά γνώση γύρω από τις πολιτικές και διπλωματικές εξελίξεις που επικρατούσαν στην εποχή του. Είναι μνημειώδης η απάντηση που έδωσε στον τότε καθηγητή Θεολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Μιχαήλ Αποστολίδη, που μέσω επιστολής του ζήτησε να συμμετάσχει στην Επανάσταση του 1841, ξεσηκώνοντας τους συνεπαρχιώτες του Σφακιανούς. Αποκαλύπτοντας την απογοήτευση και την πικρία που επικρατούσε στις τάξεις των ξεριζωμένων επαναστατών, ο Κριαράς έγραψε, μεταξύ άλλων:

«Φρονεί η Πανιερότης σου, ότι κατόπιν των τόσων θυσιών και μόχθων ας κατεβάλομεν, οι συνάδελφοί μου εις την Καγκελλαρίαν καί εγώ, κατά την μεγάλην επανάστασιν του Γένους, δεν θα καθίστων πάντα ταύτα δυνατήν την απελευθέρωσιν τής Κρήτης, ώς έγένετο διά το λοιπόν Βασίλειον; Λέγω ναι, διότι ουδέν παρελείψαμεν νά πράξωμεν και στρατιωτικώς και πολιτικώς, τελικώς δε ημείς είμεθα οι νικηταί καί όχι οι τουρκοαιγύπτιοι. Δυστυχώς όμως η ευθύνη τής εκ νέου δουλώσεως τής Κρήτης βαρύνει τους Ευρωπαίους Κυβερνήτας. Οι ξένοι, Πανιερώτατε, δεν θέλησαν ποτέ, παρ’ όλας τάς θυσίας μας, την απελευθέρωσιν τής Κρήτης.

Είμαι δε εις θέσιν νά σας διαβεβαιώσω ότι με κάθε τρόπον ηναντιούντο εις πάσαν ενέργειαν καί οί Αγγλογάλλοι καί οί Ρώσσοι. (…) Ασυνειδησία των ευρωπαίων πολιτευόμενων, του Ουελιγκτώνος, του Μετερνίχου καί του Αβερδήνου κετεδίκασαν την τάλαιναν Πατρίδα εις την λαιμητόμον, καί ούτω πώς διά τής ευρωπαϊκής ασυνειδησίας κατέπεσεν ο φοβερός ούτος τής ‘Ελλάδος προμαχών τής Μεσογείου, ον μέ τοσαύτας θυσίας εδημιουργήσαμεν μιά δράξ Σφακιανών εν αρχή καί είτα όλοι οί Κρήτες ομού. Τά συμφέροντα τών ξένων δεν θέλουν την απελευθέρωσιν τής Κρήτης καί σήμερον. Χάριν τών υλικών καί μόνον συμφερόντων τούτων προς τον Σουλτάνον, δεν εδίστασαν νά υπαγάγωσι καί πάλιν την τλήμονα Κρήτην, αγωνισθείσαν ολόκληρον δεκαετίαν σκληρώς υπέρ του δικαίου και τών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εις την πρώτην σκληράν δουλείαν.»

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Ο Σαμαράς τελειώνει τον Μητσοτάκη!!!

Μάλλον θα πρέπει να εγκαταλείψει πάραυτα το μέγαρο Μαξίμου ο Μητσοτάκης κατόπιν του νέου σφυροκοπήματος από τον Σαμαρά.Με τον πρώην πρωθυπουργό να φανερώνει περίτρανα...

Αμήχανο το Μαξίμου για την απουσία Καραμανλή από το… μητσοτακικό πάρτι

Στην Πειραιώς επιχειρούν ακόμα μία φορά να μετατρέψουν τις ηχηρές απουσίες της μεθαυριανής γενέθλιας φιέστας της Ν.Δ. σε επικοινωνιακό υπερθέαμα.Μπροστά στην επιδεικτική απουσία του...

Οργια με απευθείας αναθέσεις σε… ξενοδοχείο ημιδιαμονής

Τουλάχιστον 24 συμβάσεις με το Δημόσιο, εκ των οποίων οι 22 με απευθείας ανάθεση, συνολικού ύψους 898.367,60 ευρώ, έχει υπογράψει η εταιρία DIMKA IKE,...

Ενδοοικογενειακή ρήξη Μέρος Β’: Δίδυμες βολές από Δημητριάδη και Ντόρα

Οταν η αντιπολίτευση ασκεί δομική κριτική στην κυβέρνηση, το σύστημα Μαξίμου καταφεύγει στο γνώριμο αφήγημα των «μηδενιστών» όταν όμως τα βαριά πυρά κατά της...

Στον αέρα η Γκίλφοϊλ: Επιστολή Κογκρέσου σε Ρούμπιο για απομάκρυνσή της από την...

Η διαδρομή της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ βρισκόταν πάντα στο μεταίχμιο μεταξύ της δημόσιας προβολής, της πολιτικής επιρροής και των ισχυρών γνωριμιών. Από τις αίθουσες των...

1,9 εκ. ευρώ «δώρο» στη φίλη της Μαρέβας

Οταν κάτι είναι νόμιμο αλλά όχι τίμιο και ηθικό μπορεί να συμβεί και πώς λέγεται; Οπως και να λέγεται, στην Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη...

Μητσοτάκης: Πιο ανθέλληνας πεθαίνεις…!!!

Μην τσιμπάτε με τις νέες… πατριωτικές – επικοινωνιακές πομφόλυγες του Μητσοτάκη.Ο τύπος έχει βαλθεί να αφανίσει Ελλάδα και Ελληνισμό!Ενώ έχει ξεπουλήσει όλο τον πλούτο...

Η υπουργική «θυσία» της Σοφίας Ζαχαράκη για τον έρωτα (φωτ.)

Η Σοφία Ζαχαράκη εξομολογήθηκε πως όταν ερωτεύτηκε παράφορα, έφτασε στο σημείο να μην αναγνωρίζει τον εαυτό της!Και ποια ήταν η απόλυτη θυσία;Μα φυσικά, να...

Αγορά πανάκριβου αέρα με απευθείας… αισθησιακή ανάθεση

Τζάμπα και βερεσέ πηγαίνουν τα λεφτά των φορολογουμένων. To σύστημα εξουσίας του Μεγάρου Μαξίμου συνεχίζει απτόητο την εξαΰλωση του δημόσιου χρήματος. Ενώ υπάρχουν ελλείψεις...

Εφιάλτης του Μητσοτάκη πλέον ο λαός! (βίντεο)

Ασχέτως αν συνεχίζει να το παίζει άνετος ο… παραλίγο Μωυσής μπροστά στις κάμερες σε προστατευμένο περιβάλλον, είναι ηλίου φαεινότερο πια ότι σκιάζεται τη λαϊκή...

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Κυριακή 04/10/2026

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ