Χατζή Ανδρέας Κριαράς: Από τους πρώτους Φιλικούς ο επαναστάτης και σωτήρας της κρητικής σημαίας

Ο κορυφαίος επαναστάτης και σωτήρας της κρητικής σημαίας Χατζή Ανδρέας Κριαράς γεννήθηκε το 1765 στην Ανώπολη των Σφακίων. Ηταν γιος του Εμμανουήλ Νομικού ή Κριαρά και της Κατίγκως Βλάχου, αδελφής του εθνομάρτυρα Δασκαλογιάννη.

Συνεχίζοντας την παράδοση των προγόνων του, ασχολήθηκε με τον εμπορικό στόλο της οικογένειάς του και ταξίδεψε ως πλοίαρχος και καραβοκύρης σε όλα τα λιμάνια της ανατολικής Μεσογείου και στη Μαύρη Θάλασσα κατά την περίοδο 1800-1821. Έτσι, επηρεάστηκε από τα φιλελεύθερα κινήματα της εποχής και γνώρισε από κοντά όλους τους σπουδαίους πατριώτες που αφύπνισαν το σκλαβωμένο έθνος και το οδήγησαν προς την Παλιγγενεσία. Ηταν ένας από τους πρώτους Φιλικούς της Οδησσού και προσωπικός φίλος του Εμμανουήλ Ξάνθου.

Στην Κρήτη η Επανάσταση ξεκίνησε από τα Σφακιά, όπου υπήρχαν τουλάχιστον 20 μυημένοι στη Φιλική Εταιρεία, κυρίως εμποροπλοίαρχοι. Ο Χατζή Ανδρέας Κριαράς εξελέγη πρόεδρος της πενταμελούς Επαναστατικής Αρχής, με την ονομασία Καγκελαρία των Σφακίων, ενώ διετέλεσε υπουργός των Εσωτερικών και της Δικαιοσύνης επί Αφεντούλιεφ και Τομπάζη. Το 1830 ο Κριαράς, έχοντας μαζί του τη σημαία της Επανάστασης της Κρήτης, εγκαταστάθηκε στη Σύρο, όπου αρκετοί Σφακιανοί βρήκαν φιλόξενο έδαφος για να επιχειρήσουν μια νέα αρχή. Στη Σύρο διετέλεσε μέλος της Διοικητικής Επιτροπής Κρήτης και αργότερα πρόεδρος της εν Σύρω υπέρ των Κρητών Επιτροπής.

Αφού πρόλαβε να προσφέρει καταφύγιο στον πρόσφυγα Κυριάκο Βενιζέλο (και να γνωρίσει νήπιο τον εθνάρχη Ελευθέριο Βενιζέλο) άφησε την τελευταία του πνοή, σε βαθύτατα γηρατειά, στην Ερμούπολη το 1872. Παρότι πέθανε σε ηλικία 107 ετών, ο θάνατός του δεν προήλθε από φυσικά αίτια. Επειδή τον εκνεύριζε αφόρητα το κλειδοκύμβαλο που έπαιζε η νύφη του, παρότι είχε διαμαρτυρηθεί πολλές φορές, πήδηξε από τον εξώστη του σπιτιού του και αυτοκτόνησε. Κηδεύθηκε με δημόσια δαπάνη, ενώ είχε τιμηθεί με το Ανώτατο Αριστείο του Αγώνα του 1821 και με τον Μεγαλόσταυρο του Σωτήρος. Ο Χατζή Ανδρέας Κριαράς διέθετε βαθιά γνώση γύρω από τις πολιτικές και διπλωματικές εξελίξεις που επικρατούσαν στην εποχή του. Είναι μνημειώδης η απάντηση που έδωσε στον τότε καθηγητή Θεολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Μιχαήλ Αποστολίδη, που μέσω επιστολής του ζήτησε να συμμετάσχει στην Επανάσταση του 1841, ξεσηκώνοντας τους συνεπαρχιώτες του Σφακιανούς. Αποκαλύπτοντας την απογοήτευση και την πικρία που επικρατούσε στις τάξεις των ξεριζωμένων επαναστατών, ο Κριαράς έγραψε, μεταξύ άλλων:

«Φρονεί η Πανιερότης σου, ότι κατόπιν των τόσων θυσιών και μόχθων ας κατεβάλομεν, οι συνάδελφοί μου εις την Καγκελλαρίαν καί εγώ, κατά την μεγάλην επανάστασιν του Γένους, δεν θα καθίστων πάντα ταύτα δυνατήν την απελευθέρωσιν τής Κρήτης, ώς έγένετο διά το λοιπόν Βασίλειον; Λέγω ναι, διότι ουδέν παρελείψαμεν νά πράξωμεν και στρατιωτικώς και πολιτικώς, τελικώς δε ημείς είμεθα οι νικηταί καί όχι οι τουρκοαιγύπτιοι. Δυστυχώς όμως η ευθύνη τής εκ νέου δουλώσεως τής Κρήτης βαρύνει τους Ευρωπαίους Κυβερνήτας. Οι ξένοι, Πανιερώτατε, δεν θέλησαν ποτέ, παρ’ όλας τάς θυσίας μας, την απελευθέρωσιν τής Κρήτης.

Είμαι δε εις θέσιν νά σας διαβεβαιώσω ότι με κάθε τρόπον ηναντιούντο εις πάσαν ενέργειαν καί οί Αγγλογάλλοι καί οί Ρώσσοι. (…) Ασυνειδησία των ευρωπαίων πολιτευόμενων, του Ουελιγκτώνος, του Μετερνίχου καί του Αβερδήνου κετεδίκασαν την τάλαιναν Πατρίδα εις την λαιμητόμον, καί ούτω πώς διά τής ευρωπαϊκής ασυνειδησίας κατέπεσεν ο φοβερός ούτος τής ‘Ελλάδος προμαχών τής Μεσογείου, ον μέ τοσαύτας θυσίας εδημιουργήσαμεν μιά δράξ Σφακιανών εν αρχή καί είτα όλοι οί Κρήτες ομού. Τά συμφέροντα τών ξένων δεν θέλουν την απελευθέρωσιν τής Κρήτης καί σήμερον. Χάριν τών υλικών καί μόνον συμφερόντων τούτων προς τον Σουλτάνον, δεν εδίστασαν νά υπαγάγωσι καί πάλιν την τλήμονα Κρήτην, αγωνισθείσαν ολόκληρον δεκαετίαν σκληρώς υπέρ του δικαίου και τών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εις την πρώτην σκληράν δουλείαν.»

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Με θράσος ζητάει και τα ρέστα η σύζυγος Χατζηδάκη

Με μια επιθετική ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η δρ Καλλιόπη Καλαϊτζή επιχείρησε με θράσος να εμφανιστεί ως θύμα πολιτικής στοχοποίησης, μετά το αποκαλυπτικό...

Οι «χρυσές μπίζνες» της «ευεξίας» με… οδηγό τη σύζυγο Χατζηδάκη

Ο αιφνίδιος θάνατος του Γιώργου Μαζωνάκη μέσα σε ιδιωτικό ιατρείο του Κολωνακίου δεν άνοιξε μόνο μια εισαγγελική και ιατροδικαστική έρευνα. Ανοιξε και ένα πολύ...

Ναυάγησε και το «σόου» στο Καστελόριζο

Το τριήμερο Μητσοτάκη στο Καστελόριζο επιβεβαίωσε κατά γράμμα το πρωτοσέλιδο της «δημοκρατίας» του Σαββάτου. Ο πρωθυπουργός επέλεξε, έπειτα από επτά χρόνια διακυβέρνησης, να μετατρέψει...

Λατινοπούλου: Μητσοτάκης – Βελόπουλος… εις σάρκα μία

Σε σφοδρή επίθεση κατά της Νέας Δημοκρατίας και της Ελληνικής Λύσης προχώρησε η ευρωβουλευτής και πρόεδρος της «Φωνής Λογικής», Αφροδίτη Λατινοπούλου, με αφορμή την...

Μπράβο, κύριε Δούκα!

Οι «Ριπές» αρκετές φορές έχουν «καταχερίσει» τον δήμαρχο Αθηναίων κ. Δούκα για διάφορα θέματα. Τώρα, όμως, ήρθε η ώρα να τον συγχαρώ, και μάλιστα...

Θάνατος Μαζωνάκη: Νίπτει τας χείρας του ο Άδωνις και «αδειάζει» Μητσοτάκη για το...

Ο Άδωνις Γεωργιάδης, σε μια προσπάθεια να διαχωρίσει τη δική του θητεία από τις δομικές αλλαγές στον ελεγκτικό μηχανισμό, παραδέχθηκε μεν την κρατική ευθύνη,...

Αντιδράσεις για το καυστικό σχόλιο της Αφροδίτης Μάνου για τον Γιώργο Μαζωνάκη

Έντονες αντιδράσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προκάλεσε η δημόσια τοποθέτηση της Αφροδίτης Μάνου σχετικά με το λαϊκό προσκύνημα στη σορό του Γιώργου Μαζωνάκη, το...

Οι… πηγαίοι κώδικες μας έλειπαν

Είναι περιττό νομίζω να εξηγήσουμε ότι στη διεθνή διπλωματική πρακτική δεν συνηθίζεται ο αρχηγός των μυστικών υπηρεσιών του εχθρού να επισκέπτεται το πρωθυπουργικό μέγαρο...

«Μακεδονική γλώσσα» στα ελληνικά σχολεία!

Την ερχόμενη Δευτέρα η κρίσιμη μάχη που θα δοθεί στο Δ' Πολιτικό Τμήμα του Αρείου Πάγου ξεπερνά κατά πολύ τα στενά όρια μιας δικαστικής...

Παίρνει διαστάσεις η φαγωμάρα εντός της Νέας Δημοκρατίας!

Ο κακός χαμός γίνεται εντός της Νέας Δημοκρατίας, καθώς σε κάθε ευκαιρία ο ένας υπουργός «αδειάζει» τον άλλον, οι βουλευτές παίρνουν αποστάσεις από τα...

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Μελίτη

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ