Χατζή Ανδρέας Κριαράς: Από τους πρώτους Φιλικούς ο επαναστάτης και σωτήρας της κρητικής σημαίας

Ο κορυφαίος επαναστάτης και σωτήρας της κρητικής σημαίας Χατζή Ανδρέας Κριαράς γεννήθηκε το 1765 στην Ανώπολη των Σφακίων. Ηταν γιος του Εμμανουήλ Νομικού ή Κριαρά και της Κατίγκως Βλάχου, αδελφής του εθνομάρτυρα Δασκαλογιάννη.

Συνεχίζοντας την παράδοση των προγόνων του, ασχολήθηκε με τον εμπορικό στόλο της οικογένειάς του και ταξίδεψε ως πλοίαρχος και καραβοκύρης σε όλα τα λιμάνια της ανατολικής Μεσογείου και στη Μαύρη Θάλασσα κατά την περίοδο 1800-1821. Έτσι, επηρεάστηκε από τα φιλελεύθερα κινήματα της εποχής και γνώρισε από κοντά όλους τους σπουδαίους πατριώτες που αφύπνισαν το σκλαβωμένο έθνος και το οδήγησαν προς την Παλιγγενεσία. Ηταν ένας από τους πρώτους Φιλικούς της Οδησσού και προσωπικός φίλος του Εμμανουήλ Ξάνθου.

Στην Κρήτη η Επανάσταση ξεκίνησε από τα Σφακιά, όπου υπήρχαν τουλάχιστον 20 μυημένοι στη Φιλική Εταιρεία, κυρίως εμποροπλοίαρχοι. Ο Χατζή Ανδρέας Κριαράς εξελέγη πρόεδρος της πενταμελούς Επαναστατικής Αρχής, με την ονομασία Καγκελαρία των Σφακίων, ενώ διετέλεσε υπουργός των Εσωτερικών και της Δικαιοσύνης επί Αφεντούλιεφ και Τομπάζη. Το 1830 ο Κριαράς, έχοντας μαζί του τη σημαία της Επανάστασης της Κρήτης, εγκαταστάθηκε στη Σύρο, όπου αρκετοί Σφακιανοί βρήκαν φιλόξενο έδαφος για να επιχειρήσουν μια νέα αρχή. Στη Σύρο διετέλεσε μέλος της Διοικητικής Επιτροπής Κρήτης και αργότερα πρόεδρος της εν Σύρω υπέρ των Κρητών Επιτροπής.

Αφού πρόλαβε να προσφέρει καταφύγιο στον πρόσφυγα Κυριάκο Βενιζέλο (και να γνωρίσει νήπιο τον εθνάρχη Ελευθέριο Βενιζέλο) άφησε την τελευταία του πνοή, σε βαθύτατα γηρατειά, στην Ερμούπολη το 1872. Παρότι πέθανε σε ηλικία 107 ετών, ο θάνατός του δεν προήλθε από φυσικά αίτια. Επειδή τον εκνεύριζε αφόρητα το κλειδοκύμβαλο που έπαιζε η νύφη του, παρότι είχε διαμαρτυρηθεί πολλές φορές, πήδηξε από τον εξώστη του σπιτιού του και αυτοκτόνησε. Κηδεύθηκε με δημόσια δαπάνη, ενώ είχε τιμηθεί με το Ανώτατο Αριστείο του Αγώνα του 1821 και με τον Μεγαλόσταυρο του Σωτήρος. Ο Χατζή Ανδρέας Κριαράς διέθετε βαθιά γνώση γύρω από τις πολιτικές και διπλωματικές εξελίξεις που επικρατούσαν στην εποχή του. Είναι μνημειώδης η απάντηση που έδωσε στον τότε καθηγητή Θεολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Μιχαήλ Αποστολίδη, που μέσω επιστολής του ζήτησε να συμμετάσχει στην Επανάσταση του 1841, ξεσηκώνοντας τους συνεπαρχιώτες του Σφακιανούς. Αποκαλύπτοντας την απογοήτευση και την πικρία που επικρατούσε στις τάξεις των ξεριζωμένων επαναστατών, ο Κριαράς έγραψε, μεταξύ άλλων:

«Φρονεί η Πανιερότης σου, ότι κατόπιν των τόσων θυσιών και μόχθων ας κατεβάλομεν, οι συνάδελφοί μου εις την Καγκελλαρίαν καί εγώ, κατά την μεγάλην επανάστασιν του Γένους, δεν θα καθίστων πάντα ταύτα δυνατήν την απελευθέρωσιν τής Κρήτης, ώς έγένετο διά το λοιπόν Βασίλειον; Λέγω ναι, διότι ουδέν παρελείψαμεν νά πράξωμεν και στρατιωτικώς και πολιτικώς, τελικώς δε ημείς είμεθα οι νικηταί καί όχι οι τουρκοαιγύπτιοι. Δυστυχώς όμως η ευθύνη τής εκ νέου δουλώσεως τής Κρήτης βαρύνει τους Ευρωπαίους Κυβερνήτας. Οι ξένοι, Πανιερώτατε, δεν θέλησαν ποτέ, παρ’ όλας τάς θυσίας μας, την απελευθέρωσιν τής Κρήτης.

Είμαι δε εις θέσιν νά σας διαβεβαιώσω ότι με κάθε τρόπον ηναντιούντο εις πάσαν ενέργειαν καί οί Αγγλογάλλοι καί οί Ρώσσοι. (…) Ασυνειδησία των ευρωπαίων πολιτευόμενων, του Ουελιγκτώνος, του Μετερνίχου καί του Αβερδήνου κετεδίκασαν την τάλαιναν Πατρίδα εις την λαιμητόμον, καί ούτω πώς διά τής ευρωπαϊκής ασυνειδησίας κατέπεσεν ο φοβερός ούτος τής ‘Ελλάδος προμαχών τής Μεσογείου, ον μέ τοσαύτας θυσίας εδημιουργήσαμεν μιά δράξ Σφακιανών εν αρχή καί είτα όλοι οί Κρήτες ομού. Τά συμφέροντα τών ξένων δεν θέλουν την απελευθέρωσιν τής Κρήτης καί σήμερον. Χάριν τών υλικών καί μόνον συμφερόντων τούτων προς τον Σουλτάνον, δεν εδίστασαν νά υπαγάγωσι καί πάλιν την τλήμονα Κρήτην, αγωνισθείσαν ολόκληρον δεκαετίαν σκληρώς υπέρ του δικαίου και τών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εις την πρώτην σκληράν δουλείαν.»

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Πέμπτη 23/04/2026

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Ο Στουρνάρας ζητά νέα μείωση… συντάξεων

Αμέσως μόλις εγκρίθηκε η τρίτη του θητεία στην ΤτΕ πρότεινε την περικοπή των ασφαλιστικών εισφορών που οδηγούν στην περαιτέρω συρρίκνωση των συντάξιμων αποδοχών Παρότι οι...

Ταξιδάκι για Μενδώνη – Παναγιωταρέα  στην Αίγυπτο με όλα (ακριβο)πληρωμένα

Επίσημο έγγραφο του υπ. Πολιτισμού αποκαλύπτει ότι η μετακίνηση της υπουργού και της συνοδείας της στοίχισε μερικές χιλιάδες ευρώ για «οδοιπορικά», τα οποία βρέθηκαν...

Άγρια δολοφονία στον Άγιο Δημήτριο: Νεκρός ο 25χρονος γιος Ταξίαρχου της ΕΛ.ΑΣ. –...

Σοκ επικρατεί στις τάξεις της Ελληνικής Αστυνομίας και στην τοπική κοινωνία του Αγίου Δημητρίου μετά τη στυγερή δολοφονία ενός 25χρονου άνδρα το βράδυ της...

Το μέγα σκάνδαλο με τεράστιες παρενέργειες: Αποικία χρέους 590 δισ. ευρώ!

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη υποθήκευσε το μέλλον της χώρας και μετέτρεψε ιδιωτικά «κόκκινα» δάνεια αξίας 227 δις. ευρώ σε εξωτερικό χρέος με εγγυήσεις δημοσίουΕνα άγνωστο...

Η Λάουρα Κοβέσι επέστρεψε στην Αθήνα: «Ήρθαμε να δούμε αν τηρήθηκαν οι υποσχέσεις»

Μαζί με με το αποφασιστικό της ύφος, η Ευρωπαία Εισαγγελέας Λάουρα Κοβέσι πέρασε σήμερα το κατώφλι του Υπουργείου Δικαιοσύνης, στέλνοντας μήνυμα στην κυβέρνηση: οι...

Κεφαλονιά: Η Μυρτώ διατηρούσε λογαριασμό στην πλατφόρμα OnlyFans, σύμφωνα με τον 23χρονο

Σύμφωνα με τα λεγόμενα του 23χρονου, η Μυρτώ διατηρούσε λογαριασμό στην πλατφόρμα OnlyFansΜέσα από το κελί του, ο 23χρονος, που συνδέεται με την υπόθεση...

Γιούλη Ηλιοπούλου: «Ο μεγάλος έρωτας της ζωής μου είναι ο εγγονός μου»

«Ο Δαλιανίδης μού είχε πει ότι πρώτη φορά βλέπει τόσο όμορφο κορίτσι να έχει και τόσο ταλέντο» Με μια παράσταση-θεσμό, που κάθε Χριστούγεννα γεμίζει ασφυκτικά...

Αιματηρό περιστατικό στον Άγιο Δημήτριο: 25χρονος νεκρός με μαχαιριά στην καρδιά – Εξετάζεται...

Σοκ επικρατεί στην περιοχή του Αγίου Δημητρίου μετά τον εντοπισμό ενός 25χρονου Έλληνα νεκρού στο Πάρκο Ασυρμάτου, στη συμβολή των οδών Ασυρμάτου και Ελπίδος....

«Εκεί που μας χρωστούσαν, μας πήραν και το βόδι»: Αντί να κρύβονται Καραμανλής...

Αντί να ντρέπονται, αντί να έχουν παραιτηθεί από το λεπτό που το όνομά τους ενεπλάκη σε κακουργηματικές κατηγορίες, μένουν προσκολλημένοι στην καρέκλα τους, κουνάνε...

Σοκ στη Χαλκίδα: Βασάνισαν 70χρονη η κόρη της και ο σύντροφός της

Πρωτοφανή αγριότητα επέδειξε το ζευγάρι, το οποίο μετά τον ξυλοδαρμό υπέβαλε την ηλικιωμένη σε μαρτυρικές δοκιμασίες μέσα στο ίδιο της το σπίτι. Μια απίστευτη υπόθεση...

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ