Χατζή Ανδρέας Κριαράς: Από τους πρώτους Φιλικούς ο επαναστάτης και σωτήρας της κρητικής σημαίας

Ο κορυφαίος επαναστάτης και σωτήρας της κρητικής σημαίας Χατζή Ανδρέας Κριαράς γεννήθηκε το 1765 στην Ανώπολη των Σφακίων. Ηταν γιος του Εμμανουήλ Νομικού ή Κριαρά και της Κατίγκως Βλάχου, αδελφής του εθνομάρτυρα Δασκαλογιάννη.

Συνεχίζοντας την παράδοση των προγόνων του, ασχολήθηκε με τον εμπορικό στόλο της οικογένειάς του και ταξίδεψε ως πλοίαρχος και καραβοκύρης σε όλα τα λιμάνια της ανατολικής Μεσογείου και στη Μαύρη Θάλασσα κατά την περίοδο 1800-1821. Έτσι, επηρεάστηκε από τα φιλελεύθερα κινήματα της εποχής και γνώρισε από κοντά όλους τους σπουδαίους πατριώτες που αφύπνισαν το σκλαβωμένο έθνος και το οδήγησαν προς την Παλιγγενεσία. Ηταν ένας από τους πρώτους Φιλικούς της Οδησσού και προσωπικός φίλος του Εμμανουήλ Ξάνθου.

Στην Κρήτη η Επανάσταση ξεκίνησε από τα Σφακιά, όπου υπήρχαν τουλάχιστον 20 μυημένοι στη Φιλική Εταιρεία, κυρίως εμποροπλοίαρχοι. Ο Χατζή Ανδρέας Κριαράς εξελέγη πρόεδρος της πενταμελούς Επαναστατικής Αρχής, με την ονομασία Καγκελαρία των Σφακίων, ενώ διετέλεσε υπουργός των Εσωτερικών και της Δικαιοσύνης επί Αφεντούλιεφ και Τομπάζη. Το 1830 ο Κριαράς, έχοντας μαζί του τη σημαία της Επανάστασης της Κρήτης, εγκαταστάθηκε στη Σύρο, όπου αρκετοί Σφακιανοί βρήκαν φιλόξενο έδαφος για να επιχειρήσουν μια νέα αρχή. Στη Σύρο διετέλεσε μέλος της Διοικητικής Επιτροπής Κρήτης και αργότερα πρόεδρος της εν Σύρω υπέρ των Κρητών Επιτροπής.

Αφού πρόλαβε να προσφέρει καταφύγιο στον πρόσφυγα Κυριάκο Βενιζέλο (και να γνωρίσει νήπιο τον εθνάρχη Ελευθέριο Βενιζέλο) άφησε την τελευταία του πνοή, σε βαθύτατα γηρατειά, στην Ερμούπολη το 1872. Παρότι πέθανε σε ηλικία 107 ετών, ο θάνατός του δεν προήλθε από φυσικά αίτια. Επειδή τον εκνεύριζε αφόρητα το κλειδοκύμβαλο που έπαιζε η νύφη του, παρότι είχε διαμαρτυρηθεί πολλές φορές, πήδηξε από τον εξώστη του σπιτιού του και αυτοκτόνησε. Κηδεύθηκε με δημόσια δαπάνη, ενώ είχε τιμηθεί με το Ανώτατο Αριστείο του Αγώνα του 1821 και με τον Μεγαλόσταυρο του Σωτήρος. Ο Χατζή Ανδρέας Κριαράς διέθετε βαθιά γνώση γύρω από τις πολιτικές και διπλωματικές εξελίξεις που επικρατούσαν στην εποχή του. Είναι μνημειώδης η απάντηση που έδωσε στον τότε καθηγητή Θεολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Μιχαήλ Αποστολίδη, που μέσω επιστολής του ζήτησε να συμμετάσχει στην Επανάσταση του 1841, ξεσηκώνοντας τους συνεπαρχιώτες του Σφακιανούς. Αποκαλύπτοντας την απογοήτευση και την πικρία που επικρατούσε στις τάξεις των ξεριζωμένων επαναστατών, ο Κριαράς έγραψε, μεταξύ άλλων:

«Φρονεί η Πανιερότης σου, ότι κατόπιν των τόσων θυσιών και μόχθων ας κατεβάλομεν, οι συνάδελφοί μου εις την Καγκελλαρίαν καί εγώ, κατά την μεγάλην επανάστασιν του Γένους, δεν θα καθίστων πάντα ταύτα δυνατήν την απελευθέρωσιν τής Κρήτης, ώς έγένετο διά το λοιπόν Βασίλειον; Λέγω ναι, διότι ουδέν παρελείψαμεν νά πράξωμεν και στρατιωτικώς και πολιτικώς, τελικώς δε ημείς είμεθα οι νικηταί καί όχι οι τουρκοαιγύπτιοι. Δυστυχώς όμως η ευθύνη τής εκ νέου δουλώσεως τής Κρήτης βαρύνει τους Ευρωπαίους Κυβερνήτας. Οι ξένοι, Πανιερώτατε, δεν θέλησαν ποτέ, παρ’ όλας τάς θυσίας μας, την απελευθέρωσιν τής Κρήτης.

Είμαι δε εις θέσιν νά σας διαβεβαιώσω ότι με κάθε τρόπον ηναντιούντο εις πάσαν ενέργειαν καί οί Αγγλογάλλοι καί οί Ρώσσοι. (…) Ασυνειδησία των ευρωπαίων πολιτευόμενων, του Ουελιγκτώνος, του Μετερνίχου καί του Αβερδήνου κετεδίκασαν την τάλαιναν Πατρίδα εις την λαιμητόμον, καί ούτω πώς διά τής ευρωπαϊκής ασυνειδησίας κατέπεσεν ο φοβερός ούτος τής ‘Ελλάδος προμαχών τής Μεσογείου, ον μέ τοσαύτας θυσίας εδημιουργήσαμεν μιά δράξ Σφακιανών εν αρχή καί είτα όλοι οί Κρήτες ομού. Τά συμφέροντα τών ξένων δεν θέλουν την απελευθέρωσιν τής Κρήτης καί σήμερον. Χάριν τών υλικών καί μόνον συμφερόντων τούτων προς τον Σουλτάνον, δεν εδίστασαν νά υπαγάγωσι καί πάλιν την τλήμονα Κρήτην, αγωνισθείσαν ολόκληρον δεκαετίαν σκληρώς υπέρ του δικαίου και τών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εις την πρώτην σκληράν δουλείαν.»

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Ο σκανδαλώδης βίος της κυρίας Κακιούζη

Το σκάνδαλο στο ΙΕΚ ΔΟΜΗ, τα χρέη στα ασφαλιστικά ταμεία και η εμπλοκή του ονόματος της προέδρου μιας Πανελλαδικής Ομοσπονδίας Κέντρων Διά Βίου Μάθησης Μεγάλη...

Παράξενα πράγματα (όντως) στην Εκκλησία

● Στην εκκλησιαστική ενημερωτική ιστοσελίδα ekklisiaonline.gr διαβάσαμε την ακόλουθη είδηση:● «Τον σεβασμιότατο Μητροπολίτη Μεσσηνίας κ. Χρυσόστομο επισκέφθηκε σήμερα 3/4/2026, ο νέος Στρατιωτικός Ιερέας της...

Συντάξεις Μαΐου & Δώρο Πάσχα: Πότε μπαίνουν τα χρήματα

Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για την καταβολή των συντάξεων Μαΐου 2026 αλλά και του Δώρου Πάσχα στους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα, με τις πληρωμές...

Πόσο κοστίζουν στην Ελλάδα οι Patriot στην Σαουδική Αραβία

Η πρόσφατη επιτυχία της ελληνικής πυροβολαρχίας Patriot στη Σαουδική Αραβία φέρνει ξανά στο προσκήνιο τη συζήτηση για τη σχέση κόστους και αποτελεσματικότητας στις σύγχρονες...

Αποδοκιμασίες για Μητσοτάκη και Τασούλα στο Μεσολόγγι (vid)

Έντονες αποδοκιμασίες δέχθηκαν οι Κυριάκος Μητσοτάκης και Κωνσταντίνος Τασούλας, στην παρουσία τους στο Μεσολόγγι, για τα 200 χρόνια από την ηρωική έξοδο.https://youtube.com/shorts/miPlcvdHE0M?si=kT3mTbB-xg0eakRX

Ζημία 1.000.000 ευρώ από 11 βουλευτές «με ντρίμπλες, πλαστά και παραθυράτα»

Η ακτινογραφία του διαβιβαστικού 137 σελίδων των εισαγγελέων Παπανδρέου και Μουζάκη. Μπάζωμα... και για τις επιδοτήσεις! Το Μέγαρο Μαξίμου έχει χάσει το έδαφος κάτω από...

Τουρισμός για Όλους 2026: Ανοίγει η πλατφόρμα τις επόμενες μέρες – Οι δικαιούχοι...

Εντός του Απριλίου αναμένεται να εκδοθεί η Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) που θα καθορίσει τα τελικά εισοδηματικά κριτήρια και τις προσαυξήσεις για το πρόγραμμα...

Ξεπέρασε τα όρια του παραλογισμού ο Άδωνις!

"Έχω συνειδησιακό πρόβλημα με τις άρσεις ασυλίας"Μετά τις επίμονες ψεκασμένες συνομωσιολογίεςμε την Ευρωπαία Εισαγγελέα, ο Άδωνις Γεωργιάδης τολμά να κατηγορεί δημοσιογράφους που αποκάλυψαν το...

Εχουν χαζέψει στην κυβέρνηση;

Είναι η Ν.Δ. το κόμμα του νόμου και της τάξης όταν εξισώνει κλήσεις της Τροχαίας με κακουργήματα; Προσπερνώ το γεγονός ότι ο πρωθυπουργός «προσκύνησε» κατά...

Χαμός Κωνσταντοπούλου – Στραβελάκη σε απευθείας μετάδοση: «Μου κάνετε χάρη που είμαι εδώ;»...

Άναψαν τα αίματα μεταξύ Κωνσταντοπούλου και ΣτραβελάκηΈνα επεισόδιο γεμάτο ένταση εκτυλίχθηκε στον «αέρα» της εκπομπής «10 Παντού» στο Open Beyond, όταν η πρόεδρος της...

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ