Χατζή Ανδρέας Κριαράς: Από τους πρώτους Φιλικούς ο επαναστάτης και σωτήρας της κρητικής σημαίας

Ο κορυφαίος επαναστάτης και σωτήρας της κρητικής σημαίας Χατζή Ανδρέας Κριαράς γεννήθηκε το 1765 στην Ανώπολη των Σφακίων. Ηταν γιος του Εμμανουήλ Νομικού ή Κριαρά και της Κατίγκως Βλάχου, αδελφής του εθνομάρτυρα Δασκαλογιάννη.

Συνεχίζοντας την παράδοση των προγόνων του, ασχολήθηκε με τον εμπορικό στόλο της οικογένειάς του και ταξίδεψε ως πλοίαρχος και καραβοκύρης σε όλα τα λιμάνια της ανατολικής Μεσογείου και στη Μαύρη Θάλασσα κατά την περίοδο 1800-1821. Έτσι, επηρεάστηκε από τα φιλελεύθερα κινήματα της εποχής και γνώρισε από κοντά όλους τους σπουδαίους πατριώτες που αφύπνισαν το σκλαβωμένο έθνος και το οδήγησαν προς την Παλιγγενεσία. Ηταν ένας από τους πρώτους Φιλικούς της Οδησσού και προσωπικός φίλος του Εμμανουήλ Ξάνθου.

Στην Κρήτη η Επανάσταση ξεκίνησε από τα Σφακιά, όπου υπήρχαν τουλάχιστον 20 μυημένοι στη Φιλική Εταιρεία, κυρίως εμποροπλοίαρχοι. Ο Χατζή Ανδρέας Κριαράς εξελέγη πρόεδρος της πενταμελούς Επαναστατικής Αρχής, με την ονομασία Καγκελαρία των Σφακίων, ενώ διετέλεσε υπουργός των Εσωτερικών και της Δικαιοσύνης επί Αφεντούλιεφ και Τομπάζη. Το 1830 ο Κριαράς, έχοντας μαζί του τη σημαία της Επανάστασης της Κρήτης, εγκαταστάθηκε στη Σύρο, όπου αρκετοί Σφακιανοί βρήκαν φιλόξενο έδαφος για να επιχειρήσουν μια νέα αρχή. Στη Σύρο διετέλεσε μέλος της Διοικητικής Επιτροπής Κρήτης και αργότερα πρόεδρος της εν Σύρω υπέρ των Κρητών Επιτροπής.

Αφού πρόλαβε να προσφέρει καταφύγιο στον πρόσφυγα Κυριάκο Βενιζέλο (και να γνωρίσει νήπιο τον εθνάρχη Ελευθέριο Βενιζέλο) άφησε την τελευταία του πνοή, σε βαθύτατα γηρατειά, στην Ερμούπολη το 1872. Παρότι πέθανε σε ηλικία 107 ετών, ο θάνατός του δεν προήλθε από φυσικά αίτια. Επειδή τον εκνεύριζε αφόρητα το κλειδοκύμβαλο που έπαιζε η νύφη του, παρότι είχε διαμαρτυρηθεί πολλές φορές, πήδηξε από τον εξώστη του σπιτιού του και αυτοκτόνησε. Κηδεύθηκε με δημόσια δαπάνη, ενώ είχε τιμηθεί με το Ανώτατο Αριστείο του Αγώνα του 1821 και με τον Μεγαλόσταυρο του Σωτήρος. Ο Χατζή Ανδρέας Κριαράς διέθετε βαθιά γνώση γύρω από τις πολιτικές και διπλωματικές εξελίξεις που επικρατούσαν στην εποχή του. Είναι μνημειώδης η απάντηση που έδωσε στον τότε καθηγητή Θεολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Μιχαήλ Αποστολίδη, που μέσω επιστολής του ζήτησε να συμμετάσχει στην Επανάσταση του 1841, ξεσηκώνοντας τους συνεπαρχιώτες του Σφακιανούς. Αποκαλύπτοντας την απογοήτευση και την πικρία που επικρατούσε στις τάξεις των ξεριζωμένων επαναστατών, ο Κριαράς έγραψε, μεταξύ άλλων:

«Φρονεί η Πανιερότης σου, ότι κατόπιν των τόσων θυσιών και μόχθων ας κατεβάλομεν, οι συνάδελφοί μου εις την Καγκελλαρίαν καί εγώ, κατά την μεγάλην επανάστασιν του Γένους, δεν θα καθίστων πάντα ταύτα δυνατήν την απελευθέρωσιν τής Κρήτης, ώς έγένετο διά το λοιπόν Βασίλειον; Λέγω ναι, διότι ουδέν παρελείψαμεν νά πράξωμεν και στρατιωτικώς και πολιτικώς, τελικώς δε ημείς είμεθα οι νικηταί καί όχι οι τουρκοαιγύπτιοι. Δυστυχώς όμως η ευθύνη τής εκ νέου δουλώσεως τής Κρήτης βαρύνει τους Ευρωπαίους Κυβερνήτας. Οι ξένοι, Πανιερώτατε, δεν θέλησαν ποτέ, παρ’ όλας τάς θυσίας μας, την απελευθέρωσιν τής Κρήτης.

Είμαι δε εις θέσιν νά σας διαβεβαιώσω ότι με κάθε τρόπον ηναντιούντο εις πάσαν ενέργειαν καί οί Αγγλογάλλοι καί οί Ρώσσοι. (…) Ασυνειδησία των ευρωπαίων πολιτευόμενων, του Ουελιγκτώνος, του Μετερνίχου καί του Αβερδήνου κετεδίκασαν την τάλαιναν Πατρίδα εις την λαιμητόμον, καί ούτω πώς διά τής ευρωπαϊκής ασυνειδησίας κατέπεσεν ο φοβερός ούτος τής ‘Ελλάδος προμαχών τής Μεσογείου, ον μέ τοσαύτας θυσίας εδημιουργήσαμεν μιά δράξ Σφακιανών εν αρχή καί είτα όλοι οί Κρήτες ομού. Τά συμφέροντα τών ξένων δεν θέλουν την απελευθέρωσιν τής Κρήτης καί σήμερον. Χάριν τών υλικών καί μόνον συμφερόντων τούτων προς τον Σουλτάνον, δεν εδίστασαν νά υπαγάγωσι καί πάλιν την τλήμονα Κρήτην, αγωνισθείσαν ολόκληρον δεκαετίαν σκληρώς υπέρ του δικαίου και τών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εις την πρώτην σκληράν δουλείαν.»

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Σαλαμίνα: Ομαδικός ξυλοδαρμός 30χρονης από Τούρκους στο λιμάνι

Σκηνές τρόμου εκτυλίχθηκαν στη Χερσαία Ζώνη Λιμένα της Σαλαμίνας, όπου μια 30χρονη Ελληνίδα έπεσε θύμα άγριας επίθεσης από τέσσερις Τούρκους. Το περιστατικό σημειώθηκε τις...

Η μπλε κουκκίδα που έρχεται στα κινητά μας: Τι σημαίνει και γιατί την...

Φαίνεται πως οι χρήστες των Google Pixel έχουν ήδη παρατηρήσει μια καινούργια μπλε κουκκίδα στο πάνω μέρος της οθόνης τους μετά την τελευταία ενημέρωση....

Αύριο, η πρώτη μεγάλη εκδήλωση της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία»

Το επόμενο πολιτικό βήμα πραγματοποιεί το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού, «Ελπίδα για τη Δημοκρατία», που προχωρά στην πρώτη του θεματική εκδήλωση, ανοίγοντας τη δημόσια...

Σύζυγος του «υπαρχηγού» η καλλονή γυμνάστρια

Κεραυνός εν αιθρία από την αποκάλυψη ότι η εντυπωσιακή Μάντη Περσάκη είναι παντρεμένη με ένα από τα ανώτερα μέλη της οργάνωσης, τον Αχιλλέα Κεραμίδα Την...

Αποποίηση προνομίων

Διαβάζω σε απογευματινή φιλοκυβερνητική εφημερίδα: «Εάν ο Αντώνης Σαμαράς είναι τόσο ιδεαλιστής και πατριώτης, λέγοντάς μας ότι ένας πολιτικός που νοιάζεται για τον τόπο...

Ασυλία Βελόπουλου στον Δημητριάδη

Το κόμμα του δεν συναίνεσε να κληθεί στην Επιτροπή Θεσμών, ώστε να απολογηθεί για τις υποκλοπές Σε νούμερο ένα δεκανίκι της Νέας Δημοκρατίας έχει μετατραπεί...

Έπεσε το Facebook και το Messenger – Πρόβλημα και με το Instagram

Διακοπές στη λειτουργία των Facebook, Messenger και Instagram καταγράφονται από το απόγευμαΟι χρήστες του Facebook και του Messenger αντιμετωπίζουν εδώ και αρκετή ώρα σοβαρές...

H Αγαπηδάκη αρνείται να απαντήσει για τα 69 εκατ. € στη UNICEF

«Κωφεύει» στις ερωτήσεις της «δημοκρατίας» για τα 69.003.631,25 ευρώ που δόθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης για δύο προγράμματα με επίκεντρο -δήθεν- τα παιδιά Απαξιώνει τη...

Η κυβέρνηση των υποδίκων συνεχίζει ακάθεκτη τη σκανδαλώδη δράση της

Γραμματείς και Φαρισαίοι του Μαξίμου Ο βασικός κανόνας ανόδου και επιβίωσης για τους «αρίστους» της διακυβέρνησης Μητσοτάκη είναι, από το 2019 μέχρι σήμερα, ότι οι...

Σκάνδαλο στις πολεοδομίες: «Τηλεφώνημα Μπακογιάννη για τον Μινέσχο»

Τι αποκαλύπτει στη «δημοκρατία» ο γραμματέας Αποκεντρωμένης Διοίκησης Γρηγόρης Ζαφειρόπουλος για τον γ.γ. στο υπουργείο Περιβάλλοντος Ευθύμιο Μπακογιάννη «Προφανώς είναι κάτι που με στενοχωρεί και με...

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Σάββατο 13/06/2026

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ