Χατζή Ανδρέας Κριαράς: Από τους πρώτους Φιλικούς ο επαναστάτης και σωτήρας της κρητικής σημαίας

Ο κορυφαίος επαναστάτης και σωτήρας της κρητικής σημαίας Χατζή Ανδρέας Κριαράς γεννήθηκε το 1765 στην Ανώπολη των Σφακίων. Ηταν γιος του Εμμανουήλ Νομικού ή Κριαρά και της Κατίγκως Βλάχου, αδελφής του εθνομάρτυρα Δασκαλογιάννη.

Συνεχίζοντας την παράδοση των προγόνων του, ασχολήθηκε με τον εμπορικό στόλο της οικογένειάς του και ταξίδεψε ως πλοίαρχος και καραβοκύρης σε όλα τα λιμάνια της ανατολικής Μεσογείου και στη Μαύρη Θάλασσα κατά την περίοδο 1800-1821. Έτσι, επηρεάστηκε από τα φιλελεύθερα κινήματα της εποχής και γνώρισε από κοντά όλους τους σπουδαίους πατριώτες που αφύπνισαν το σκλαβωμένο έθνος και το οδήγησαν προς την Παλιγγενεσία. Ηταν ένας από τους πρώτους Φιλικούς της Οδησσού και προσωπικός φίλος του Εμμανουήλ Ξάνθου.

Στην Κρήτη η Επανάσταση ξεκίνησε από τα Σφακιά, όπου υπήρχαν τουλάχιστον 20 μυημένοι στη Φιλική Εταιρεία, κυρίως εμποροπλοίαρχοι. Ο Χατζή Ανδρέας Κριαράς εξελέγη πρόεδρος της πενταμελούς Επαναστατικής Αρχής, με την ονομασία Καγκελαρία των Σφακίων, ενώ διετέλεσε υπουργός των Εσωτερικών και της Δικαιοσύνης επί Αφεντούλιεφ και Τομπάζη. Το 1830 ο Κριαράς, έχοντας μαζί του τη σημαία της Επανάστασης της Κρήτης, εγκαταστάθηκε στη Σύρο, όπου αρκετοί Σφακιανοί βρήκαν φιλόξενο έδαφος για να επιχειρήσουν μια νέα αρχή. Στη Σύρο διετέλεσε μέλος της Διοικητικής Επιτροπής Κρήτης και αργότερα πρόεδρος της εν Σύρω υπέρ των Κρητών Επιτροπής.

Αφού πρόλαβε να προσφέρει καταφύγιο στον πρόσφυγα Κυριάκο Βενιζέλο (και να γνωρίσει νήπιο τον εθνάρχη Ελευθέριο Βενιζέλο) άφησε την τελευταία του πνοή, σε βαθύτατα γηρατειά, στην Ερμούπολη το 1872. Παρότι πέθανε σε ηλικία 107 ετών, ο θάνατός του δεν προήλθε από φυσικά αίτια. Επειδή τον εκνεύριζε αφόρητα το κλειδοκύμβαλο που έπαιζε η νύφη του, παρότι είχε διαμαρτυρηθεί πολλές φορές, πήδηξε από τον εξώστη του σπιτιού του και αυτοκτόνησε. Κηδεύθηκε με δημόσια δαπάνη, ενώ είχε τιμηθεί με το Ανώτατο Αριστείο του Αγώνα του 1821 και με τον Μεγαλόσταυρο του Σωτήρος. Ο Χατζή Ανδρέας Κριαράς διέθετε βαθιά γνώση γύρω από τις πολιτικές και διπλωματικές εξελίξεις που επικρατούσαν στην εποχή του. Είναι μνημειώδης η απάντηση που έδωσε στον τότε καθηγητή Θεολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Μιχαήλ Αποστολίδη, που μέσω επιστολής του ζήτησε να συμμετάσχει στην Επανάσταση του 1841, ξεσηκώνοντας τους συνεπαρχιώτες του Σφακιανούς. Αποκαλύπτοντας την απογοήτευση και την πικρία που επικρατούσε στις τάξεις των ξεριζωμένων επαναστατών, ο Κριαράς έγραψε, μεταξύ άλλων:

«Φρονεί η Πανιερότης σου, ότι κατόπιν των τόσων θυσιών και μόχθων ας κατεβάλομεν, οι συνάδελφοί μου εις την Καγκελλαρίαν καί εγώ, κατά την μεγάλην επανάστασιν του Γένους, δεν θα καθίστων πάντα ταύτα δυνατήν την απελευθέρωσιν τής Κρήτης, ώς έγένετο διά το λοιπόν Βασίλειον; Λέγω ναι, διότι ουδέν παρελείψαμεν νά πράξωμεν και στρατιωτικώς και πολιτικώς, τελικώς δε ημείς είμεθα οι νικηταί καί όχι οι τουρκοαιγύπτιοι. Δυστυχώς όμως η ευθύνη τής εκ νέου δουλώσεως τής Κρήτης βαρύνει τους Ευρωπαίους Κυβερνήτας. Οι ξένοι, Πανιερώτατε, δεν θέλησαν ποτέ, παρ’ όλας τάς θυσίας μας, την απελευθέρωσιν τής Κρήτης.

Είμαι δε εις θέσιν νά σας διαβεβαιώσω ότι με κάθε τρόπον ηναντιούντο εις πάσαν ενέργειαν καί οί Αγγλογάλλοι καί οί Ρώσσοι. (…) Ασυνειδησία των ευρωπαίων πολιτευόμενων, του Ουελιγκτώνος, του Μετερνίχου καί του Αβερδήνου κετεδίκασαν την τάλαιναν Πατρίδα εις την λαιμητόμον, καί ούτω πώς διά τής ευρωπαϊκής ασυνειδησίας κατέπεσεν ο φοβερός ούτος τής ‘Ελλάδος προμαχών τής Μεσογείου, ον μέ τοσαύτας θυσίας εδημιουργήσαμεν μιά δράξ Σφακιανών εν αρχή καί είτα όλοι οί Κρήτες ομού. Τά συμφέροντα τών ξένων δεν θέλουν την απελευθέρωσιν τής Κρήτης καί σήμερον. Χάριν τών υλικών καί μόνον συμφερόντων τούτων προς τον Σουλτάνον, δεν εδίστασαν νά υπαγάγωσι καί πάλιν την τλήμονα Κρήτην, αγωνισθείσαν ολόκληρον δεκαετίαν σκληρώς υπέρ του δικαίου και τών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εις την πρώτην σκληράν δουλείαν.»

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Ζωάρα: Σε «ψαγμένη» παραλία για βουτιές ο Μητσοτάκης

Οχι που θα κάτσει να σκάσει και θα χάσει τα μπάνια του και τις διακοπές του ο ανέμελος Κυριάκος Μητσοτάκης. Δεν τον πτοούν τον...

Δίνουν εκατομμύρια σε εταιρία της οικογένειας του Μ. Χριστοδουλάκη!

Τουλάχιστον 9.000.000 ευρώ έχει εισπράξει η επιχείρηση της οικογένειας του βουλευτή του ΠΑΣΟΚ Μανώλη Χριστοδουλάκη από το Δημόσιο επί κυβερνήσεων του Κυριάκου Μητσοτάκη, δηλαδή...

Η Ελλάδα στις φλόγες, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας στα μπιτσόμπαρα (αποκλειστικό βίντεο)

Καμία επαφή με την πραγματικότητα και καμία αίσθηση του ρόλου του δεν έχει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Ο κ. Κωνσταντίνος Τασούλας ουδέποτε θεώρησε σκόπιμο...

Αλέξης Τσίπρας: Χωρίς ατζέντα, χωρίς γραμμή, χωρίς δυναμική

Ο Αλέξης Τσίπρας επανεμφανίστηκε στο προσκήνιο της πολιτικής ζωής του τόπου με στόχο -υποτίθεται- να ανατρέψει τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Οσο όμως το σενάριο των...

Ο δίμετρος «καραβανάς» στα χέρια του οποίου κάηκε η χώρα

Τρεις αιτίες κάθε καλοκαίρι χαλάνε την ησυχία του Κυριάκου Μητσοτάκη. Οι υψηλές εποχικές θερμοκρασίες, οι θυελλώδεις άνεμοι και η κλιματική κρίση. Αν έλειπαν αυτές,...

Αντί το ΠΑΣΟΚ να αναχαιτίσει τον Τσίπρα… επιτίθεται στην «Εστία»

Του Δημοκράτη(Ανανεωμένο) Με το σημερινό του άρθρο – ράπισμα στην «Εστία της Κυριακής» ο Μανώλης Κοττάκης απαντάει με… διευθύνσεις και ονόματα στα σκαιότατα χτυπήματα...

Ο Μητσοτάκης έπιασε πάτο με το… σπαθί του!

Mπορεί η χώρα μας να θρηνεί και να μετράει τις ανυπολόγιστες πληγές, από το πέρασμα ακόμα ενός πύρινου εφιάλτη, για τον πρωθυπουργό και την...

Ο έλεγχος της Κυβέρνησης: Κατέβασαν άρον άρον ρολά χωρίς ντροπή

Ακόμα μία φορά η πολιτική και ηθική κατάπτωση της κυβέρνησης αποδεικνύει πως δεν υπάρχει πάτος. Την ώρα που η Ελλάδα μετράει τις πληγές της...

Σπαρακτικός αποχαιρετισμός του ιερέα πατέρα στον ήρωα γιο

Ολόκληρη η Κρήτη λύγισε μπροστά στον ανείπωτο πόνο ενός πατέρα που κλήθηκε να αποχαιρετήσει το παιδί του, το οποίο έπεσε στο καθήκον δίνοντας μάχη...

Γυρίζουμε τις πλάτες μας στον… μητσοτακικό διχασμό

Η θερινή ραστώνη διαταράχθηκε αιφνιδίως από το αποκαλυπτικό δημοσίευμα για το περίφημο δείπνο της συγκυβέρνησης. Κάτι που δεν συζητείται όμως μόνον ιδιωτικά και ιεροκρυφίως...

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ