Διαμάχες και πολιτική αδυναμία κρατούν ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ εγκλωβισμένα σε ατέρμονους κύκλους εμφύλιων συγκρούσεων και εσωστρέφειας
- Γιώργος Χατζηδημητρίου
Λένε συχνά στην πολιτική πως όταν τα πράγματα παίρνουν την κατηφόρα, τότε ακόμα και η στασιμότητα συνιστά μια μορφή προόδου. Για τα κόμματα της διάσπαρτης Κεντροαριστεράς ωστόσο, που δείχνουν όπως τα αλογάκια του λούνα παρκ να μετεωρίζονται σε έναν αέναο κύκλο φθοράς, τα πράγματα δεν είναι ούτε καν στάσιμα. Το καζάνι όπου συνωστίζονται βράζει και παράγει αδιάφορες μπουρμπουλήθρες, την ώρα που εξουθενωμένη η κοινωνία λυγίζει στην εξώπορτα της ανέχειας.
Η χώρα βυθίζεται σε μια παρατεταμένη έκπτωση και στον εκφυλισμό που προκαλεί η μονοκομματική κυβέρνηση Μητσοτάκη, η οποία, κατά κοινή παραδοχή, έχει αποκτήσει χαρακτηριστικά καθεστώτος και ασκεί μονοπρόσωπη εξουσία χωρίς θεσμικά αντίβαρα και εγγυήσεις διαφάνειας.
Ολοι βλέπουν και αποτυπώνεται αυτό στις δημοσκοπήσεις, ότι οι πολίτες υπογραμμίζουν στεντόρεια αίτημα πολιτικής αλλαγής. Δύναμη ανατροπής, όμως, δεν φαίνεται στον ορίζοντα, επειδή αρχομανείς ηγεσίες στην Κεντροαριστερά, όπως παραδέχονται και στελέχη στις ιδιαίτερες συζητήσεις τους, αδυνατούν να καταστούν φορείς μιας ελκυστικής, εναλλακτικής πρότασης διακυβέρνησης.
Για πολλούς από αυτούς το μεγαλύτερο ανάχωμα για να αλλάξει ο πνιγηρός αέρας στο δωμάτιο και ο «μεγάλος ασθενής» είναι το ΠΑΣΟΚ.
Η εμμονή του προέδρου Νίκου Ανδρουλάκη στο αντιΣΥΡΙΖΑ μέτωπο και η χρήση μιας άκρως επιθετικής ρητορικής παρόμοιας με αυτήν του Μαξίμου, σύμφωνα με εσωκομματικούς επικριτές του, στερεί ζωτικές δεξαμενές άντλησης επιρροής, όπως και τη δυνατότητα να δρέψει συμπάθειες στο τμήμα των προοδευτικών (αλλά και συντηρητικών ψηφοφόρων) «του καναπέ» που τους απωθεί ο σημερινός πρωθυπουργός.
Συνάμα όμως, προσθέτουν, τον αποξενώνει και από τη μισή περίπου βάση του Κινήματος, η οποία, σύμφωνα με δημοσκοπικές καταγραφές, επιθυμεί τη συμπόρευση των ασύντακτων δυνάμεων. Αυτή η πολιτική κλειστών συνόρων παράγει απομόνωση. Κι αν προσθέσει κανείς, παρά τις αρκετές «δουλεμένες» προγραμματικές θέσεις, τη στρατηγική αοριστία στο ζήτημα των συνεργασιών και έναν «μονοκόμματο» τρόπο κομματικής διεύθυνσης που έχει οδηγήσει σε απάθεια έμπειρα στελέχη, έχει μια πρόχειρη εξήγηση για τη δημοσκοπική βελόνα που δεν λέει να ξεκολλήσει από το 14%.
Η δημοσκοπική ακινησία, όμως, δημιουργεί εθιμικό πολιτικό κανόνα που δύσκολα θα σπάσει, καθώς ενισχύεται στην κοινή γνώμη η πεποίθηση ότι το σημερινό ΠΑΣΟΚ «δεν μπορεί» να αμφισβητήσει την πολιτική κυριαρχία της Ν.Δ. όποτε και αν στηθούν κάλπες.
Παρά τις προεδρικές ακροβασίες, πολλοί έχουν εγκαίρως αντιληφθεί ότι ανακαλώντας νοσταλγικές μνήμες ενός ξεθωριασμένου κυβερνητικού κλέους ο Ανδρουλάκης ονειρεύεται το κόμμα στον ρόλο δορυφόρου σε μελλοντική κυβέρνηση συνεργασίας με τη Ν.Δ., αλλά, όπως παρατήρησε πρόσφατα και ο Αλέξης Τσίπρας, από την Πάτρα, χωρίς τον Κ. Μητσοτάκη στο τιμόνι. Από κει όπου βρίσκεται ο Κώστας Σημίτης θα γελά ικανοποιημένος.
Πολλά στελέχη αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο αναβολής του συνεδρίου τον προσεχή Μάρτιο. Κι άλλοι, όπως ο Χάρης Δούκας, καταγγέλλουν ότι η ηγεσία άρχισε ήδη τις προσπάθειες αποκλεισμών για να «στήσει» τη σύνθεση. Ο δήμαρχος Αθηναίων ζητά συνέδριο ανοιχτό και δημοκρατικό, όπου θα ματαιωθεί μια και καλή η πιθανότητα συνεργασίας με τη Δεξιά. Το ΠΑΣΟΚ, λέει, οφείλει να συζητήσει με όλους (Τσίπρα, ΣΥΡΙΖΑ, ΝΕ.ΑΡ. κ.λπ.), εκτός από τη Ν.Δ., υπό οποιαδήποτε ηγεσία. Ενδεικτικό της καχυποψίας Δούκα απέναντι στον πάντα υπολογίσιμο τακτικιστή Ανδρουλάκη είναι το γεγονός ότι ζητά πλέον και προκριματικές εκλογές για την ανάδειξη των υποψήφιων βουλευτών, γνωρίζοντας ότι αποτελούν μια κρίσιμη μάζα για τον έλεγχο των οργανώσεων.
Τα ίδια σε γενικές γραμμές, αλλά, ηπιότερα, ζητά και ο Παύλος Γερουλάνος, που προβάλλει την ατζέντα των θέσεων που είχε διαμορφώσει στην εσωκομματική αναμέτρηση, ενώ ανάλογες διαθέσεις εμφανίζουν και μεσαία στελέχη, όπως οι Μ. Κατρίνης, Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος και Νάντια Γιαννακοπούλου. Ο Μανώλης Χριστοδουλάκης, που εγκατέλειψε εσχάτως την πλευρά Δούκα για να ανοίξει περπατησιά, και η Αννα Διαμαντοπούλου, που δηλώνει ότι αν χαθούν οι εκλογές θα τεθεί θέμα ηγεσίας, την οποία προσθέτως επικρίνει για το «προβληματικό» μοντέλο διοίκησης, εκφράζουν τη «δεξιά» κομματική πτέρυγα.
Συν τοις άλλοις, το εγχείρημα της διεύρυνσης που ανατέθηκε στον Κώστα Σκανδαλίδη έχει βαλτώσει. Κανείς δεν συνωστίζεται στα κομματικά γραφεία. Ούτε και μπορεί να ισχυριστεί κάποιος σοβαρά ότι εκπροσωπούν τη διεύρυνση οι Ράνια Θρασκιά και Πέτρος Παππάς, που έφυγαν από τον ΣΥΡΙΖΑ, και η Νίνα Κασιμάτη, που ακόμα παραμένει, με τον ανεξάρτητο Ευάγγελο Αποστολάκη.
Το προεδρικό περιβάλλον ισχυρίζεται, προκαλώντας απορίες, ότι οι συνέπειες της επανεμφάνισης του Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος ακούγεται ότι ετοιμάζει εκπλήξεις στις 17 Ιανουαρίου από τη Θεσσαλονίκη, είναι ελεγχόμενης έντασης. Ακόμα κι έτσι να είναι, η παρουσία της Μαρίας Καρυστιανού στην αφετηρία του εκλογικού ανταγωνισμού «θα κλείσει πολλά σπίτια».
Σε ό,τι αφορά τον Α. Τσίπρα, οι κατηγορίες της Χαρ. Τρικούπη ότι ο πρώην πρωθυπουργός ζυγίστηκε κι ότι είναι προϊόν διαπλοκής και παρασκηνιακών συμφωνιών φαίνεται ότι πέφτουν στο κενό.
Το Κίνημα του πρώην πρωθυπουργού, που δεν θα έχει βλοσυρό έλεγχο ταυτοτήτων στην πόρτα όπως υπόσχεται, βρίσκεται «στα μπετά», χωρίς όμως μέχρι στιγμής θεαματικές επελάσεις. Ο ΣΥΡΙΖΑ αμήχανα παρακολουθεί τη λεηλασία, με την υπαρξιακή προσδοκία ότι θα καταφέρει να εισέλθει στην επόμενη Βουλή και να εξασφαλίσει όχι πλέον ένα τραπέζι ρεζερβέ, αλλά μια πρόσκληση έστω συμμετοχής στις διεργασίες για τον νέο φορέα.
Ενδιαμέσως, ο Σωκράτης Φάμελλος ρίχνει τις σπόντες του, αφήνοντας υπαινιγμούς ότι ο Τσίπρας οδηγεί σε νέα διάσπαση και διαβεβαιώνοντας ότι ο ίδιος δεν ενδιαφέρεται για καρέκλες. Κάπου εκεί στέκεται σε αγωνιστική επιφυλακή και ο Παύλος Πολάκης, έχοντας κατά νου ένα σχέδιο που ονομάζει για την ώρα «Εντιμη Ελλάδα».
Κίνημα Κασσελάκη: Ο τελευταίος να κλείσει την πόρτα
Στα «ρετάλια», όπως τους αποκαλούν πρώην σύντροφοί τους, το κίνημα Κασσελάκη, μετά την αποχώρηση και της βουλευτού Κυριακής Μάλαμα -χωρίς να είναι η τελευταία που θα κλείσει την πόρτα-, κλυδωνίζεται πάνω από τη διάλυση. Και η Νέα Αριστερά οδεύει προβλέψιμα σε διάσπαση στο συνέδριο τέλη Ιανουαρίου. Ο Χαρίτσης, που προσπαθεί φιλότιμα να σώσει ό,τι μπορεί μέσω συνεργασιών, και ο Σακελλαρίδης, που εκδηλώνει ένα ανεξήγητο μένος, δεν μπορούν να συμφωνήσουν ούτε στα βασικά. Οπότε η σωτηρία του κόσμου αναβάλλεται για πιο εύθετο μέλλον.