Η σημερινή συνάντηση στην Άγκυρα δεν ήταν απλώς μια διπλωματική επαφή, αλλά μια καλοστημένη παράσταση στην οποία η Αθήνα, δυστυχώς, δέχθηκε τον ρόλο του «κομπάρσου» στο επικοινωνιακό σόου του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, εγκλωβισμένος στο δόγμα των «ήρεμων νερών», λειτούργησε ως ο ιδανικός «καταλύτης» της εικόνας του Τούρκου Προέδρου. Με τη στάση του, ”ξέπλυνε” τον Ερντογάν και του επέτρεψε να εμφανιστεί ενώπιον των ΗΠΑ και των δυτικών συμμάχων ως το «καλό παιδί» της περιοχής. Έστειλε το μήνυμα ότι ο ηγέτης που απειλεί καθημερινά την κυριαρχία μας παραμένει ένας «φιλικός» και πολιτισμένος συνομιλητής, ο οποίος, υπό προϋποθέσεις, θα μπορούσε να επανέλθει στον σκληρό πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Έτσι, ο Ερντογάν κατάφερε να παγιδεύσει την ελληνική πλευρά. Έπαιξε τέλεια το παιχνίδι του βάσει σχεδίου: από τη μία εμφανίζεται ως ειρηνοποιός στη Δύση χάρη στη «φωτογραφία» με τον Μητσοτάκη, και από την άλλη συνεχίζει ανενόχλητος να θέτει ζητήματα «τουρκικής μειονότητας» στη Θράκη, όπως έκανε απροκάλυπτα στις δηλώσεις του, χωρίς να λάβει την πρέπουσα απάντηση.
Η δήλωση του Κυριάκου Μητσοτάκη:
«Εκ μέρους και της ελληνικής αντιπροσωπείας, να σας ευχαριστήσω για την πολύ θερμή υποδοχή και την άψογη φιλοξενία. Η παρουσία μας εδώ επιβεβαιώνει την αξία που έχουν ο διάλογος αλλά και οι σχέσεις καλής γειτονίας. Με τον Πρόεδρο Ερντογάν, κάναμε έναν αναλυτικό απολογισμό των διμερών μας σχέσεων, καθώς το 2023 κάναμε μια στρατηγική επιλογή να εντάξουμε τις επαφές μας σε μια δομημένη προσέγγιση τριών πυλώνων: τον πολιτικό διάλογο, τη θετική ατζέντα και τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης.
Ως γειτονικές χώρες καλούμαστε να διαχειριζόμαστε τα προβλήματά μας με ψυχραιμία και με υπευθυνότητα, έχοντας πάντα σταθερή αναφορά το διεθνές δίκαιο. Ακόμα και όταν διαφωνούμε, είναι σημαντικό να μην οδηγούμαστε σε κρίσεις. Η προσπάθεια αυτή έχει ήδη αποδώσει, αποτρέποντας εντάσεις που στο παρελθόν δοκίμασαν τις σχέσεις μας. Είναι καιρός πια να αρθεί κάθε απειλή, τυπική και ουσιαστική, στις μεταξύ μας σχέσεις. Αν όχι τώρα, πότε; Καλώ τον Τούρκο Πρόεδρο να τιμήσουμε την παρακαταθήκη Ελευθερίου Βενιζέλου και Κεμάλ Ατατούρκ».
Η δήλωση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν:
«Ο Έλληνας Πρωθυπουργός είναι ένας πολύτιμος φίλος. Παρόλο που τα υφιστάμενα ζητήματα είναι ακανθώδη, δεν είναι άλυτα στη βάση του Διεθνούς Δικαίου, αρκεί να υπάρχει καλή θέληση και βούληση για κοινή λύση. Με ικανοποίηση διαπίστωσα ότι συμφωνούμε με τον πολύτιμο μου φίλο Κυριάκο σε αυτό το θέμα.
Μοιράστηκα τις προσδοκίες μου με τον κ. Μητσοτάκη σχετικά με το να ωφεληθεί πλήρως η “τουρκική μειονότητα της δυτικής Θράκης” από τις θρησκευτικές ελευθερίες και τις ελευθερίες στην εκπαίδευση. Επίσης, η συμμετοχή της Τουρκίας στις αμυντικές πρωτοβουλίες της Ευρώπης είναι προς το κοινό συμφέρον και των δύο χωρών. Πιστεύω από τα βάθη της καρδιάς μου ότι πρέπει να διατηρήσουμε ανοιχτούς τους διαύλους διαλόγου».
Ο Ερντογάν είχε σχέδιο
Η Ελλάδα, δυστυχώς, προσέφερε το απαραίτητο «πιστοποιητικό νομιμοφροσύνης» σε έναν ηγέτη που απλώς περιμένει την επόμενη ευκαιρία για να κλιμακώσει την επιθετικότητά του. Η δήθεν «φιλική ατμόσφαιρα» που καλλιέργησε ο Έλληνας Πρωθυπουργός λειτούργησε ως προπέτασμα καπνού για την αποφυγή των πλέον κρίσιμων ζητημάτων.
Ο κ. Μητσοτάκης απέφυγε πάση θυσία να θέσει με την απαιτούμενη αυστηρότητα το ζήτημα του casus belli, περιοριζόμενος σε ένα αόριστο ερώτημα («αν όχι τώρα, πότε;») περί άρσης απειλών, την ώρα που η Άγκυρα δεν έχει αποσύρει ούτε κόμμα από τις απειλές πολέμου και την ίδια στιγμή ο Ερντογάν “τουρκοποιούσε” τη μειονότητα στη Θράκη μέσα στην επίσημη δήλωσή του.
Ακόμη πιο προκλητική ήταν η εκκωφαντική σιωπή για τις παράνομες NAVTEX που εκδίδει επ’ αορίστω η Τουρκία στο Αιγαίο. Χάριν των «ήρεμων νερών», ο Πρωθυπουργός επέλεξε τη σιωπή εκεί που έπρεπε να υπάρξει καταγγελία. Έτεινε χείρα φιλίας στο καθεστώς Ερντογάν χωρίς κανένα ουσιαστικό αντίτιμο, την ίδια στιγμή που ο Τούρκος Πρόεδρος έθετε απαιτήσεις ακόμη και για τη συμμετοχή της χώρας του στα αμυντικά προγράμματα της Ευρώπης με ελληνική στήριξη.
Οι συμφωνίες που υπεγράφησαν
Επτά κείμενα υπεγράφησαν στο πλαίσιο του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας (ΑΣΣ) Ελλάδας – Τουρκίας, που πραγματοποιήθηκε σήμερα, στην Άγκυρα.
Τα κείμενα είναι τα εξής:
1. Κοινή Δήλωση ανάμεσα στην Κυβέρνηση της Ελληνικής Δημοκρατίας και την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας της Τουρκίας.
2. Μνημόνιο Κατανόησης για τη συνεργασία στον τομέα του Πολιτισμού.
3. Κοινή Δήλωση για τη Συνεργασία των υπουργείων Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας στο πλαίσιο του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ευξείνου Πόντου.
4. Κοινή Δήλωση για τη συνεργασία ανάμεσα στο «Enterprise Greece» και το «Invest in Turkiye».
5. Κοινή Δήλωση για την έναρξη του προγράμματος διμερούς συνεργασίας στην έρευνα και την τεχνολογία.
6. Κοινή Δήλωση για την ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας στον τομέα της ετοιμότητας έναντι σεισμών.
7. Koινή Δήλωση για τη δρομολόγηση ακτοπλοϊκής σύνδεσης ανάμεσα στα λιμάνια της Θεσσαλονίκης και της Σμύρνης.