Οι υπολογισμοί με βάση την έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους. Μιλούν στη «δ» ο Αριστομένης Συγγελάκης, συγγραμματέας του Εθνικού Συμβουλίου των Οφειλών της Γερμανίας, και ο ιστορικός, δρ Νικόλαος Παπαδάτος
Η πρόσφατη δημοσιοποίηση των συγκλονιστικών φωτογραφιών των 200 πατριωτών που οδηγήθηκαν στο εκτελεστικό απόσπασμα της Καισαριανής δεν ανακίνησε μόνο την ιστορική μνήμη, αλλά επανέφερε με ορμή στο προσκήνιο το ανοιχτό τραύμα των γερμανικών οφειλών. Οι μορφές των ηρώων που βάδισαν αγέρωχοι προς τη θυσία αποτελούν μια αδιάψευστη ηθική σφραγίδα πάνω στις απαράγραπτες αξιώσεις της πατρίδας μας.
Με αφορμή αυτά τα μοναδικά ντοκουμέντα, η «δημοκρατία» επικοινώνησε με δύο διακεκριμένους ειδικούς, τον Αριστομένη Συγγελάκη, συγγραμματέα του Εθνικού Συμβουλίου των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα, και τον ιστορικό, δρα Νικόλαο Παπαδάτο. Οι δύο αναλυτές αποδομούν τα νομικά τερτίπια του Βερολίνου περί «ετεροδικίας» και «λήξης» του ζητήματος, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα την προκλητική αντίφαση: η Γερμανία να αρνείται την καταβολή των οφειλών της την ώρα που επενδύει σε κολοσσιαίους εξοπλισμούς, ξυπνώντας μνήμες από το σκοτεινό παρελθόν της Ευρώπης.
Το πρόσφατο περιστατικό με τον πλειστηριασμό στο διαδίκτυο σπάνιων φωτογραφιών τεράστιας ιστορικής, ηθικής, επιστημονικής και πολιτικής αξίας (οι οποίες φαίνεται ότι είναι γνήσιες) μας έχει όλους συγκλονίσει, τονίζει ο Αριστομένης Συγγελάκης. Για πρώτη φορά βλέπουμε μερικά από τα πρόσωπα των 200 κομμουνιστών της Καισαριανής, των μαρτύρων και ηρώων μας, που με απόλυτη ηρεμία και αποφασιστικότητα, υπερηφάνεια και αξιοπρέπεια, προχωρούν αγέρωχοι και ευθυτενείς προς το εκτελεστικό απόσπασμα. Ενα μοναδικό ντοκουμέντο της μεγαλειώδους Αντίστασης και της ανείπωτης θυσίας της Ελλάδας που πρωταγωνίστησε στη συντριβή του φασιστικού Αξονα!
Σε ό,τι αφορά το ζήτημα των γερμανικών οφειλών: Επί δεκαετίες η ΟΔΓ μετέρχεται πολιτικά και νομικά τερτίπια προκειμένου να αποφύγει την εκπλήρωση των απαράγραπτων και στέρεα τεκμηριωμένων υποχρεώσεών της προς την Ελλάδα. Το πιο βασικό της ίσως επιχείρημα είναι η επίκληση της ετεροδικίας, δηλαδή της αρχής της κρατικής ασυλίας, που προστατεύει τη Γερμανία από την καταβολή αποζημιώσεων για τα ναζιστικά εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που διέπραξε το Γ’ Ράιχ.
Η αρχή αυτή όμως, σύμφωνα με την ιστορική απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου 11/2000, αλλά και αποφάσεις άλλων ανώτατων δικαστηρίων σε πολλές χώρες, κάμπτεται, όταν πρόκειται για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, σφαγές αμάχων, γενοκτονίες. Επιπλέον, η Γερμανία με την πρόσφατη αξίωσή της να δημευτούν τα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσικής Ομοσπονδίας, που βρίσκονται σε χώρες της Δύσης, παραδέχεται ουσιαστικά ότι η απόλυτη εφαρμογή της αρχής της ετεροδικίας δεν ισχύει. Εκτός αν έχει την αξίωση να εφαρμόζεται μόνο υπέρ της Γερμανίας.
Σε ό,τι αφορά στο ύψος των ελληνικών αξιώσεων: «Σύμφωνα με την έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους οι επανορθώσεις και το κατοχικό δάνειο υπολογίζονται, σε τιμές του 2014, σε 278 δισ. ευρώ ή 340,5 δισ. ευρώ, ανάλογα με την προσέγγιση που ακολουθείται. Το ποσό αυτό δεν περιλαμβάνει τις αποζημιώσεις των θυμάτων της ναζιστικής θηριωδίας, ούτε φυσικά την αξία των κλαπέντων και λεηλατηθέντων από το Γ’ Ράιχ αρχαιολογικών και πολιτισμικών θησαυρών, για τους οποίους ζητάμε τον επαναπατρισμό τους.
Το ύψος των γερμανικών οφειλών είναι, όντως, μεγάλο. Ωστόσο, αν υπάρχει καλή θέληση θα βρεθεί ο τρόπος για να αποδοθεί δικαιοσύνη. Αλλά, σε κάθε περίπτωση, η Γερμανία, που αρνείται προκλητικά και παράνομα κάθε συζήτηση για τις απαράγραπτες οφειλές της προς την Ελλάδα, δεν έχει τον παραμικρό δισταγμό να προχωρήσει σε κολοσσιαίους πολεμικούς εξοπλισμούς, πολλαπλάσιους οικονομικού ύψους από τις οφειλές της προς την Ελλάδα. Εξοπλισμοί που είναι ικανοί να επιφέρουν τον όλεθρο στην Ευρώπη!
Ν. Παπαδάτος: Γιατί η Συμφωνία του Λονδίνου και το «2+4» δεν δεσμεύουν την Ελλάδα
Τα φωτογραφικά τεκμήρια και η αρχειακή έρευνα υπόκεινται σε επιστημονικές προκείμενες και δεν συνδέονται καταρχήν με τα κοινωνικά δίκτυα, μολονότι η δημοσιοποίησή τους μέσω αυτών συχνά διεγείρει δημόσιο ενδιαφέρον και καθιστά τη γνώση προσιτή. Ειδικότερα, κατά τη Συμφωνία του Λονδίνου (1953), η εξέταση αξιώσεων που απορρέουν από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ανεστάλη έως την οριστική διευθέτηση του ζητήματος των επανορθώσεων.
Η Γερμανία ισχυρίζεται ότι μετά τη γερμανική ενοποίηση και την εφαρμογή της Συνθήκης 2+4 δεν συντρέχει λόγος περαιτέρω συζητήσεως επί των θεμάτων αποζημιώσεων. Ομως η Ελλάδα δεν υπέγραψε ούτε κύρωσε την εν λόγω συνθήκη. Το γερμανικό επιχείρημα, λοιπόν, ότι η αναστολή καταβολής αποζημιώσεων του 1953 μετατράπηκε αυτομάτως σε απόσβεση το 1990, χωρίς τη συναίνεση του δικαιούχου αξιώσεων, δηλαδή της Ελλάδας, είναι αβάσιμο.
Επιπλέον, κατά το άρθρο 34 της Σύμβασης της Βιέννης για το Δίκαιο των Συνθηκών (pacta tertiis nec nocent nec prosunt), καμία συνθήκη δεν δημιουργεί υποχρεώσεις, ούτε δικαιώματα για τρίτο κράτος χωρίς τη συναίνεσή του. Ειδικότερα, το άρθρο 2 της συνθήκης 2+4 όριζε με σαφήνεια τα ακόλουθα: «Οι κυβερνήσεις της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας και της Γερμανικής Λαοκρατικής Δημοκρατίας επαναβεβαιώνουν τις δηλώσεις τους ότι από το γερμανικό έδαφος θα εκπορεύεται μόνο ειρήνη. Σύμφωνα με το Σύνταγμα της ενωμένης Γερμανίας, πράξεις που αποβλέπουν ή επιχειρούνται με σκοπό τη διατάραξη των ειρηνικών σχέσεων μεταξύ των εθνών, ιδίως η προετοιμασία επιθετικού πολέμου, είναι αντισυνταγματικές και τιμωρούνται ποινικά.
Οι κυβερνήσεις της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας και της Γερμανικής Λαοκρατικής Δημοκρατίας δηλώνουν ότι η ενωμένη Γερμανία δεν θα χρησιμοποιήσει κανένα από τα όπλα της παρά μόνο σύμφωνα με το Σύνταγμά της και τον Καταστατικό Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών». Προ δύο ημερών στη συνδιάσκεψη του Μονάχου ο καγκελάριος της Γερμανίας, μεταξύ άλλων, δήλωσε: «Την Bundeswehr -το έχω πει πολλές φορές και το επαναλαμβάνω εδώ- θα την καταστήσουμε όσο το δυνατόν ταχύτερα τον ισχυρότερο συμβατικό στρατό στην Ευρώπη.
Κατά την προσωπική μου εκτίμηση, αυτός ο πόλεμος (Ρωσίας – Ουκρανίας) θα τελειώσει μόνο όταν η Ρωσία θα έχει τουλάχιστον οικονομικά –και πιθανόν στρατιωτικά- εξαντληθεί». Οι δηλώσεις αυτές μπορούν να εκληφθούν ως ενδείξεις στρατηγικής σκέψης, για την οποία η ιστορική έρευνα έχει επισημάνει αναλογίες με τον επανεξοπλισμό του Γ’ Ράιχ, ιδίως στο υπόμνημα Χόσμπαχ (Βερολίνο, 5 Νοεμβρίου 1937), όπου αναφέρονται τα εξής: «Η ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας που προκλήθηκε από τις οικονομικές επιπτώσεις του επανεξοπλισμού δεν μπορούσε σε καμία περίπτωση να αποτελέσει τη βάση μιας σταθερής οικονομίας μακροπρόθεσμα.
Καθώς το δικό μας εξωτερικό εμπόριο διεξαγόταν μέσω θαλάσσιων οδών που κυριαρχούνταν από τη Μεγάλη Βρετανία, επρόκειτο περισσότερο για ζήτημα ασφάλειας των μεταφορών παρά για νομισματικό ζήτημα, γεγονός που αποκάλυψε, σε καιρό πολέμου, όλη την αδυναμία της διατροφικής μας κατάστασης. Η μόνη θεραπεία, που μπορούσε να μας φαίνεται ουτοπική, βρισκόταν στην απόκτηση μεγαλύτερου ζωτικού χώρου.».
Η οικονομική εξάντληση του αντιπάλου ως όρος επικράτησης παραπέμπει σε δόγματα γεωοικονομικής κυριαρχίας. Υπό το φως αυτό, επανέρχεται το ζήτημα των συνεπειών της κατοχικής πολιτικής· οι ελληνικές αξιώσεις για το κατοχικό δάνειο και τις αποζημιώσεις παραμένουν νομικώς ενεργές και επιδιώξιμες.