Με ερώτηση που κατατέθηκε στη Βουλή προς τον υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη, ο ΣΥΡΙΖΑ- ΠΣ καλεί την κυβέρνηση να λάβει θέση αναφορικά με σειρά δημοσιευμάτων που θέλουν την Ελλάδα να εγκαταλείπει την πάγια θέση της χώρας περί προσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης για την επίλυση των διαφορών με την Τουρκία.
Με αφορμή την παρουσία στην Αθήνα του Ρίτσαρντ Γκρενέλ, συμβούλου και ειδικού απεσταλμένου για θέματα εξωτερικής πολιτικής του Ντόναλντ Τραμπ με εξειδίκευση στις διεθνείς σχέσεις, για την οποία δεν υπήρξε καμία κυβερνητική ενημέρωση και αφού παραθέσουν σειρά δημοσιευμάτων από το καλοκαίρι και γεγονότων, οι βουλεύτριες και βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, με επικεφαλής τη Ρένα Δούρου, θέτουν 5 ερωτήματα, από τις συναντήσεις του Αμερικανού ειδικού απεσταλμένου ως τη στάση του Πρωθυπουργού σε σχέση με το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης και το αν η Αθήνα απομακρύνεται από την πάγια προσήλωσή της σε αυτό.
Αναλυτικά η Ερώτηση:
Ερώτηση
Προς τον Υπουργό Εξωτερικών
Θέμα: «Είναι σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις για διεθνή διαιτησία στο Αιγαίο;»
Από πέρσι το καλοκαίρι διαδοχικά δημοσιεύματα έγκριτων εφημερίδων αποκαλύπτουν ότι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις τίθενται σε νέα τροχιά υπό την καθοδήγηση των ΗΠΑ. Μια εξέλιξη που μπορεί να προαναγγέλλει την εγκατάλειψη της πάγιας θέσης της Ελλάδας για προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης με ό,τι αυτή συνεπάγεται σε βάρος των συμφερόντων της χώρας. Τελευταίο το αποκαλυπτικό δημοσίευμα της εφημερίδας “Βήμα της Κυριακής” (15/2/26).
Συγκεκριμένα, η εφημερίδα αποκάλυψε ότι την περασμένη εβδομάδα δύο απεσταλμένοι του Αμερικανού Προέδρου επισκέφθηκαν την Αθήνα και, σύμφωνα με συγκλίνουσες πληροφορίες από Αθήνα και Ουάσινγκτον, είχαν επαφές με κορυφαίους κυβερνητικούς αξιωματούχους. Πρόκειται για τους: Ρίτσαρντ Γκρενέλ, σύμβουλο και ειδικό απεσταλμένο για θέματα εξωτερικής πολιτικής του Ντ. Τραμπ με εξειδίκευση στις διεθνείς σχέσεις και τις διαπραγματεύσεις και Πάολο Τζαμπόλι, ειδικό απεσταλμένο του Αμερικανού Προέδρου με αντικείμενο τις διεθνείς συνεργασίες. Για την παρουσία και τις συναντήσεις και το περιεχόμενό τους δεν υπήρξε καμία κυβερνητική ενημέρωση. Σύμφωνα με την εφημερίδα, οι ξεχωριστές συναντήσεις των δύο Αμερικανών απεσταλμένων με υπουργούς, κ.α, αφορούσαν από την διοργάνωση στην Αθήνα εκδήλωσης για τα 250 χρόνια της αμερικανικής ανεξαρτησίας, την παρουσία του προέδρου Τραμπ στην Αθήνα, την επίσκεψη του Υπουργού Εξωτερικών Ρούμπιο ενδεχομένως την άνοιξη, κα. “Σύμφωνα με πληροφορίες που ως τώρα δεν έχουν επιβεβαιωθεί επισήμως καθώς πρόκειται για ιδιωτική επίσκεψη και μάλλον όχι την πρώτη, ο κ. Γκρενέλ φέρεται να πραγματοποίησε στην Αθήνα σειρά επαφών, μεταξύ των οποίων με υψηλόβαθμους αξιωματούχους και επιχειρηματίες χωρίς να έχει γίνει γνωστή η ατζέντα”. Η εφημερίδα σημειώνει ότι “η παρουσία των δύο ειδικών απεσταλμένων του Τραμπ στην Ελλάδα έστω ιδιωτικώς αποτελεί έμπρακτη απόδειξη αφενός της αλλαγής παραδείγματος όσο αφορά τον τρόπο διαμόρφωσης των διμερών σχέσεων αφετέρου της κινητικότητας αλλά και της μορφής του ενδιαφέροντος των Ηνωμένων Πολιτειών για τις εξελίξεις στη χώρα”.
Το δημοσίευμα για την παρουσία του Ρ. Γκρενέλ στην Αθήνα συνδέεται, σύμφωνα με προηγούμενες πληροφορίες των εφημερίδων Καθημερινή (16/6/25, “Αμερικανικό σχέδιο για διάλογο με την Τουρκία”), Εστία (17/6/25, “ΗΠΑ: Λύσις υπέρ τής Τουρκίας με διεθνή διαιτησία στο Αιγαίο”), με αμερικανική πρωτοβουλία για διάλογο Ελλάδας – Τουρκίας που βρίσκεται σε εξέλιξη, υπό άκρα μυστικότητα. Μια εξέλιξη με τη διαμεσολάβηση του Ρ. Γκρενέλ που φέρεται να έχει ήδη συζητήσει το θέμα με τον Τομ Μπάρακ, πρέσβη των ΗΠΑ στην Τουρκία και ειδικό απεσταλμένο στη Συρία, την πρέσβη στην Αθήνα Κ. Γκίλφοϊλ και τον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών, Χ. Φιντάν. Μια εξέλιξη που, αν υλοποιηθεί τελικά, σηματοδοτεί διεθνή διαιτησία στο Αιγαίο σε αντίθεση με την πάγια θέση της Ελλάδας για προσφυγή στη διαδικασία του Διεθνούς δικαστηρίου της Χάγης.
- Με δεδομένο ότι σήμερα στην Ουάσιγκτον, ενόψει και εξελίξεων σε σχέση με το Ιράν, αναπτύσσονται απόψεις για συνολική αναδιάταξη στη Μέση Ανατολή, με αναβαθμισμένο κεντρικό ρόλο της Τουρκίας,
- Με δεδομένο ότι ο ειδικός απεσταλμένος του Αμερικανού προέδρου Ρ. Γκρενέλ προωθεί την παραπομπή των ελληνοτουρκικών θεμάτων στη διαδικασία της διεθνούς διαιτησίας,
- Με δεδομένη την άποψη του Αμερικανού πρέσβη στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, στις αρχές Δεκεμβρίου 2025, όταν μιλώντας στην “Καθημερινή”, για τις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας, παρατήρησε ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να είναι το “κονίαμα” που θα ενώσει “αυτά τα δύο τούβλα με έναν νέο τρόπο, βήμα-βήμα”, με στόχο να ανοίξουν οι δίαυλοι μεταφοράς ενεργειακών πόρων από τον Καύκασο προς τη Μεσόγειο,
- Με δεδομένη την αποκάλυψη της εφημερίδας “Εστία” ότι πριν από την πρόσφατη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν, υπήρξαν μυστικές διαπραγματεύσεις Ελλάδας – Τουρκίας στο ΝΑΤΟ με αντικείμενο το Αιγαίο, τα Στενά και τον εναέριο χώρο,
- Με δεδομένο ότι αυτή η αποκάλυψη συνδέεται με προηγούμενα δημοσιεύματα εφημερίδων περί 3 – 5 μυστικών διαπραγματεύσεων αντιπροσωπειών της Ελλάδας και της Τουρκίας στις Βρυξέλλες και στη Γενεύη, από τα τέλη του 2024 ως τα τέλη Μαρτίου, αρχές Απριλίου του 2025, οι οποίες κατέληξαν σε κείμενο, το οποίο θα μπορούσε να αποτελέσει μια βάση για συνυποσχετικό που περικλείει τον σκληρό πυρήνα της τουρκικής αναθεωρητικής πολιτικής”, υπερβαίνοντας “τις κόκκινες γραμμές της Δήλωσης της Ελλάδας στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης το 2015” (σχετικά δημοσιεύματα της της Κυριακάτικης Κόντρα, 24/8/25),
- Με δεδομένο ότι ο κ. Πρωθυπουργός μίλησε κατά την πρόσφατη συνάντησή του με τον Τούρκο Πρόεδρο και συνεχίζει να ομιλεί γενικά και αόριστα για προσφυγή σε δικαιοδοτικά όργανα για οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ,
- Με δεδομένο ότι στην ίδια συνάντηση ο Τούρκος Πρόεδρος αναφέρθηκε σε επικείμενη πρόοδο στα θέματα του Αιγαίου και της Μεσογείου και στα αλληλένδετα θέματα το έτος 2027,
- Με δεδομένο ότι από τον Σεπτέμβριο 2023, ο κ. Πρωθυπουργός έχει ανατρέψει την πάγια ελληνική πρακτική, αναστέλλοντας τις διερευνητικές συνομιλίες, λέγοντας ότι αρκεί πλέον το θέμα να συζητιέται στο πλαίσιο των πολιτικών διμερών συνομιλιών μεταξύ των ΥΠΕΞ, ενώ τον Δεκέμβριο 2024, ο ίδιος δήλωσε χωρίς περαιτέρω εξηγήσεις ότι δεν βλέπει προοπτική για ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα με την Τουρκία, ακυρώνοντας έτσι προηγούμενες τοποθετήσεις του Υπουργού Εξωτερικών,
Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός
- Είχε ο Ρίτσαρντ Γκρενέλ, σύμβουλος και ειδικός απεσταλμένος για θέματα εξωτερικής πολιτικής του Ντ. Τραμπ με εξειδίκευση στις διεθνείς σχέσεις, επαφές με κορυφαίους κυβερνητικούς αξιωματούχους στην Αθήνα κατά την πρόσφατη επίσκεψή του πριν από τη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν;
- Υπάρχουν σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις της χώρας μας με την Τουρκία για δομημένο διάλογο με στόχο την έναρξη διαδικασίας με κατάληξη τη λύση της διεθνούς διαιτησίας για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών στο Αιγαίο; Και άρα απομάκρυνση από τη διαδικασία του Διεθνούς δικαστηρίου της Χάγης;
- Αν όχι, γιατί μέχρι σήμερα το υπουργείο δεν έχει διαψεύσει τα σχετικά διαδοχικά δημοσιεύματα;
- Παραμένει η ελληνική διπλωματία προσηλωμένη στην πάγια θέση περί προσφυγής στη Χάγη για τη διαφορά με την Τουρκία για ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα;
- Γιατί ο κ. Πρωθυπουργός συνεχίζει να αναφέρεται γενικά και αόριστα σε προσφυγή σε δικαιοδοτικά όργανα και όχι στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, για οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ, όπως έκανε και στην πρόσφατη συνάντησή του με τον Τούρκο Πρόεδρο στην Άγκυρα;
Οι ερωτώσες Βουλεύτριες και οι ερωτώντες Βουλευτές
Δούρου Ειρήνη (Ρένα)
Καλαματιανός Διονύσιος
Ακρίτα Έλενα
Βέττα Καλλιόπη
Γαβρήλος Γεώργιος
Γιαννούλης Χρήστος
Ζαμπάρας Μιλτιάδης
Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος
Μπάρκας Κωνσταντίνος (Κώστας)
Νοτοπούλου Αικατερίνη (Κατερίνα)
Παναγιωτόπουλος Ανδρέας
Παπαηλιού Γεώργιος
Τσαπανίδου Παρθένα (Πόπη)
Ψυχογιός Γεώργιος
