Ζητά επιτακτικά εξηγήσεις από την κυβέρνηση μετά την αποκάλυψη-βόμβα της «Εστίας» για τους όρους της σύμβασης αλλά και για το χάσμα μεταξύ Αθήνας – Λευκωσίας
Πολιτικό σεισμό, που απειλεί να κλονίσει τις εσωκομματικές ισορροπίες στην παράταξη της Νέας Δημοκρατίας, προκαλεί η αποκάλυψη της εφημερίδας «Εστία» σχετικά με το περιεχόμενο της σύμβασης μεταξύ του αμερικανικού κολοσσού Chevron και του ελληνικού κράτους. Το δημοσίευμα έφερε στο φως ρήτρες που προκαλούν εύλογα ερωτήματα για τη θωράκιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας, καθώς γίνεται ρητή αναφορά σε όρους «αποχώρησης» της εταιρίας από «μέρος που θα μπορούσε να μην αποτελεί μέρος της ελληνικής υφαλοκρηπίδας ή ΑΟΖ».
Οσα είδαν το φως της δημοσιότητας αποτέλεσαν το έναυσμα για ακόμα μία μετωπική επίθεση του πρώην πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά κατά της κυβέρνησης. Ο Μεσσήνιος πολιτικός, υιοθετώντας τον ρόλο του θεματοφύλακα των εθνικών συμφερόντων, εξέδωσε μια βαρυσήμαντη γραπτή δήλωση, μέσω της οποίας ζητά άμεσες και ξεκάθαρες απαντήσεις. Ο κ. Σαμαράς δεν περιορίστηκε στον σχολιασμό του δημοσιεύματος, αλλά υπενθύμισε με νόημα ότι εδώ και καιρό έχει εκφράσει δημόσια τις έντονες ανησυχίες του για τη στρατηγική των «ήρεμων νερών» και τις εξελίξεις στα εθνικά θέματα, ισχυριζόμενος ότι τα νέα δεδομένα επιβεβαιώνουν πλήρως τις προειδοποιήσεις του.
«Ως πρώην πρωθυπουργός δεν δικαιούμαι να σιωπώ για τη χώρα» δήλωσε ο Αντώνης Σαμαράς, πριν εξαπολύσει την επίθεσή του στην κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη: «Οπως αποκαλύφθηκε, στη σύμβαση μεταξύ Ελλάδας και της κοινοπραξίας της Chevron για έρευνα και εξορύξεις στα θαλάσσια οικόπεδα της Κρήτης προστέθηκαν την τελευταία στιγμή όροι που υποδηλώνουν, εμμέσως πλην σαφώς, τη δυνητική εκχώρηση κυριαρχικών μας δικαιωμάτων. Και πώς συμβιβάζονται αυτοί οι όροι της σύμβασης με τους πανηγυρισμούς της κυβέρνησης περί μιας συμφωνίας ψήφου εμπιστοσύνης στις ελληνικές θέσεις;
«Αποχώρηση της εταιρίας»
Συγκεκριμένα, στη σύμβαση, η οποία εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο, μεταξύ άλλων, προβλέπεται «αποχώρηση της εταιρίας από μέρος που θα μπορούσε να μην αποτελεί μέρος της ελληνικής υφαλοκρηπίδας ή ΑΟΖ», «περιοχές που η Ελληνική Δημοκρατία δεν θα διαθέτει κυριαρχικά δικαιώματα», «απώλεια οριοθετημένης περιοχής», «παραίτηση, ακόμη και αν έχει προσδιοριστεί περιοχή εκμετάλλευσης».
Για να αναρωτηθεί τελικά: «Τι είδους σύμβαση είναι αυτή; Νομοθετούμε για πιθανή αποχώρηση από τα οικόπεδά μας; Η Ελλάδα, δηλαδή, συζητάει τα κυριαρχικά της δικαιώματα; Με ποιους; Από πότε»; Ωστόσο, η παρέμβαση του πρώην πρωθυπουργού δεν περιορίστηκε στο μέτωπο των ενεργειακών ερευνών στην Κρήτη. Με μια κίνηση που διευρύνει το ρήγμα με το υπουργείο Εξωτερικών, ο κ. Σαμαράς επέκτεινε την κριτική του και στο κρίσιμο ζήτημα του Great Sea Interconnector, του υποθαλάσσιου καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου.
Η αφορμή δόθηκε από τις πρόσφατες δηλώσεις του Κύπριου κυβερνητικού εκπροσώπου, οι οποίες ήρθαν σε πλήρη αντίθεση με το αφήγημα της Αθήνας. Ο πρώην πρωθυπουργός ζήτησε επιτακτικά εξηγήσεις για το χάσμα που προκύπτει ανάμεσα στις δύο πρωτεύουσες, θέτοντας το ερώτημα αν «η Κύπρος λέει ψέματα».
Σημείωσε συγκεκριμένα: «Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της Κύπρου την περασμένη εβδομάδα δήλωσε ευθέως ότι στην Κάσο υπήρξε παρεμπόδιση των ερευνών από την Τουρκία και ότι οι έρευνες λόγω Τουρκίας, προσέξτε, δεν ολοκληρώθηκαν. Ο υπουργός των Εξωτερικών Γ. Γεραπετρίτης έχει δηλώσει ρητά ότι «το πρόγραμμα έρευνας ολοκληρώθηκε απολύτως και δεν υπήρξε καμία απολύτως υποχώρηση». «Ρωτάω λοιπόν, καθαρά: Λέει ψέματα η Κύπρος;» αναρωτήθηκε ο Αντώνης Σαμαράς. Η δήλωση του πρώην πρωθυπουργού έκλεισε λακωνικά: «Αυτά δεν λέγονται “ήρεμα νερά”».
Η κυβέρνηση αποκάλυψε ότι… υπάρχουν «διαφορές» με Αίγυπτο και Λιβύη
Τον ισχυρισμό ότι «κυριαρχικά δικαιώματα δεν χάνονται μέσω συμφωνιών με ιδιωτικές εταιρίες» διατύπωσαν κυβερνητικές πηγές που επιχείρησαν να απαντήσουν στην έντονη κριτική που άσκησε ο Αντώνης Σαμαράς στη σύμβαση με τη Chevron και στους όρους περί «αποχώρησης» που αυτή περιλαμβάνει και τους οποίους αποκάλυψε η εφημερίδα «Εστία». Αυτή η καινοφανής γεωπολιτική προσέγγιση συνδυάστηκε μάλιστα με προσωπική επίθεση κατά του πρώην πρωθυπουργού, κάνοντας λόγο για «συνήθεις εκτός πραγματικότητας τοποθετήσεις».
«Σχετικά με τις συνήθεις εκτός πραγματικότητος τοποθετήσεις, αναφέρουμε τα ακόλουθα. Σχετικά με τη σύμβαση με την εταιρία Chevron, ο οποιοσδήποτε γνωρίζει ότι κυριαρχικά δικαιώματα δεν χάνονται μέσω συμφωνιών με ιδιωτικές εταιρίες. Εκείνο το οποίο ισχύει είναι ότι, όπως σε κάθε σύμβαση τέτοιου τύπου, θα πρέπει να υπάρχει η αναγκαία πρόνοια για νομικές ρήτρες διασφάλισης υπέρ του Δημοσίου έτσι ώστε να μην προκύψουν θέματα αποζημιώσεων σε περίπτωση μελλοντικών οριοθετήσεων που θα αποφασίσει η ελληνική Πολιτεία. Εξάλλου, όπως είναι γνωστό, έχει εκκινήσει η προκαταρκτική συζήτηση τεχνικών επιτροπών για τα θέματα οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης, ενόσω υφίσταται και η μερική οριοθέτηση Ελλάδας και Αιγύπτου».
Οι ίδιες πηγές πάντως αναφέρθηκαν και σε όσα καταλογίστηκαν από τον πρώην πρωθυπουργό και για το ζήτημα του Great Sea Interconnector και της διακοπής των εργασιών. Στο ζήτημα αυτό οι «πηγές» επέμειναν σε όσα διατύπωσε προ ολίγου καιρού ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης περί ολοκλήρωσης του έργου και τα οποία έρχονται σε αντίθεση με τις δηλώσεις του Κυπρίου κυβερνητικού εκπροσώπου τις οποίες επικαλέστηκε ο Αντώνης Σαμαράς.
Σημείωσαν συγκεκριμένα: «Σχετικά με την ερευνητική δραστηριότητα του πλοίου “Ievoli Relume” για το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης – Κύπρου, παραπέμπουμε στην ανακοίνωση της 24ης Ιουλίου 2024 του ίδιου του φορέα υλοποίησης του έργου ΑΔΜΗΕ, ο οποίος προφανώς γνωρίζει καλύτερα από τον καθένα την πρόοδο του έργου, σύμφωνα με την οποία το πλοίο ολοκλήρωσε τις εργασίες του στα διεθνή ύδατα μεταξύ Κάσου και Καρπάθου, σύμφωνα με τον προγραμματισμό του».