Η μελέτη της Ομάδας Ψηφιακής Πολιτικής εστιάζει στην ανάγκη ρυθμιστικού πλαισίου για την κατανάλωση ενέργειας, την ψηφιακή κυριαρχία και την ανταποδοτικότητα των μεγάλων επενδύσεων.
Η Ομάδα Ψηφιακής Πολιτικής του Ινστιτούτου Αλέξη Τσίπρα παρουσίασε σήμερα ένα κείμενο δημόσιας πολιτικής με τίτλο «Εθνικό Πλαίσιο για τα Data Centers». Σύμφωνα με τη μελέτη, η Ελλάδα παρουσιάζει ένα σημαντικό κενό στον στρατηγικό σχεδιασμό των υπολογιστικών κέντρων, την ώρα που οι ήδη ανακοινωθείσες επενδύσεις αναμένεται να καταναλώνουν ενέργεια ισοδύμανη με το ένα τρίτο των ελληνικών νοικοκυριών.
Ανάλυση της υφιστάμενης κατάστασης
Η έκθεση επισημαίνει ότι η τρέχουσα πολιτική προσέλκυσης επενδύσεων από τεχνολογικούς κολοσσούς (Microsoft, Google, Digital Realty) πραγματοποιείται χωρίς ένα ολοκληρωμένο εθνικό σχέδιο. Αυτό, σύμφωνα με τους συντάκτες, ενδέχεται να δημιουργήσει πιέσεις στους φυσικούς πόρους και το ενεργειακό δίκτυο, ενώ σημειώνεται ότι η καθαρή ανταποδοτικότητα σε θέσεις εργασίας παραμένει περιορισμένη σε σχέση με την έκταση των παραχωρούμενων πόρων.
Στη μελέτη υπογραμμίζεται ότι η συγκέντρωση των εγκαταστάσεων στην Αττική επιβαρύνει ένα ήδη κορεσμένο δίκτυο, ενώ η χρήση νερού για την ψύξη των συστημάτων αποτελεί παράγοντα περιβαλλοντικής πίεσης σε περιόδους λειψυδρίας.
Οι πέντε πυλώνες της πρότασης
Το Ινστιτούτο προτείνει τη μετάβαση από ένα μοντέλο απλής φιλοξενίας υποδομών σε ένα μοντέλο ενεργού ρύθμισης, με έμφαση στις εξής προτεραιότητες:
Θεσμοθέτηση Ρητρών Εθνικής Ωφέλειας: Προτείνεται η απόδοση του 10-15% της υπολογιστικής ισχύος κάθε κέντρου (σε GPU-hours) στο Δημόσιο. Αυτοί οι πόροι θα διατίθενται για την πανεπιστημιακή έρευνα, τις δημόσιες υπηρεσίες και την ενίσχυση νεοφυών επιχειρήσεων.
Ψηφιακή Κυριαρχία: Εισαγωγή ρητρών για τη φορητότητα των δεδομένων και την υπαγωγή των κρίσιμων πληροφοριών (υγεία, ενέργεια) σε ευρωπαϊκή δικαιοδοσία, ώστε να διασφαλίζεται η γεωπολιτική ανθεκτικότητα της χώρας.
Ενεργειακή Ανταποδοτικότητα: Υποχρέωση των επενδυτών για «προσθετικότητα» στις ΑΠΕ, δηλαδή τη χρηματοδότηση νέων μονάδων παραγωγής και αποθήκευσης ενέργειας, ώστε να μην επιβαρύνεται το κόστος για τον τελικό καταναλωτή.
Χωροταξική Αποκέντρωση: Κήρυξη «Ψηφιακού Κορεσμού» για την Αττική και παροχή κινήτρων για την εγκατάσταση data centers σε περιοχές Δίκαιης Μετάβασης (Δυτική Μακεδονία, Μεγαλόπολη), όπου υπάρχει υποδομή για τηλεθέρμανση και βιομηχανική χρήση.
Εθνικό Παρατηρητήριο: Σύσταση αρχής για τη διαφανή παρακολούθηση της κατανάλωσης πόρων σε πραγματικό χρόνο και την επιβολή αυτοματοποιημένων μηχανισμών συμμόρφωσης.
Προσαρμογή στα διεθνή δεδομένα
Η μελέτη αναφέρεται στις πρόσφατες εξελίξεις στις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ιανουάριος 2026), όπου υιοθετούνται αυστηρότερα κριτήρια για τη λειτουργία των hyperscalers. Σημειώνεται ότι η τάση διεθνώς κινείται προς την κατάργηση των φοροαπαλλαγών και την απαίτηση από τις εταιρείες να καλύπτουν πλήρως το ενεργειακό τους αποτύπωμα.
Καταλήγοντας, η ομάδα εργασίας του Ινστιτούτου Αλέξη Τσίπρα υποστηρίζει ότι ένα σαφές ρυθμιστικό πλαίσιο δεν αποθαρρύνει τις επενδύσεις, αλλά τις αναδιαρθρώνει ποιοτικά, εξασφαλίζοντας ότι η τεχνολογική ανάπτυξη θα συμβαδίζει με την κοινωνική και ενεργειακή δικαιοσύνη.