Η αιφνιδιαστική απόφαση, ενώ δεν έχει εκλείψει ο κίνδυνος από τη Μέση Ανατολή προκαλεί σοβαρά ερωτήματα
Η κυβέρνηση αποφάσισε αιφνιδιαστικά να αποσύρει τα συστήματα Patriot που είχε προ λίγων εβδομάδων στείλει στο Διδυμότειχο και στην Κάρπαθο, με αφορμή τις επιθέσεις ιρανικών πυραύλων και drones προς την ελληνική επικράτεια. Το ΚΥΣΕΑ ενέκρινε την κίνηση επικαλούμενο «αναθεώρηση αμυντικού σχεδιασμού λόγω μεταβαλλόμενων γεωπολιτικών συνθηκών».
Μια φράση κενή περιεχομένου που δεν εξηγεί τίποτα ή κρύβει αυτό που ίσως δεν τολμά να πει κανείς δυνατά. Οτι οι συστοιχίες Patriot επιστρέφουν στις βάσεις τους για να ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις του Ερντογάν, σε ένα πλαίσιο κατευνασμού του. Γιατί οι γεωπολιτικές συνθήκες δεν άλλαξαν προς το καλύτερο. Αλλαξαν προς το χειρότερο. Και αυτό δεν είναι άποψη κάποιου δημοσιογράφου, είναι ένα γεγονός που καταγράφεται σε πραγματικό χρόνο.
Επιπρόσθετα η απόφαση έρχεται σε μια στιγμή κατά την οποία η Τουρκία αυξάνει την πίεση στο Αιγαίο με κάθε τρόπο. Συνεχίζει να νομοθετεί τη «Γαλάζια Πατρίδα», να αμφισβητεί την κυριαρχία ελληνικών νησιών, να επικαλείται αποστρατιωτικοποίηση του Αιγαίου ως εργαλείο πίεσης. Οι δηλώσεις Τούρκων αξιωματούχων σε βάρος της Ελλάδας είναι μέρος της καθημερινής ατζέντας και εκφράζουν τις προθέσεις της κυβέρνησης Ερντογάν στη γείτονα.
Οι δε «διαρροές» για 157 νησιά και βραχονησίδες στις οποίες θα τοποθετηθούν τουρκικές σημαίες στο Αιγαίο είναι το κερασάκι στην τούρτα της τουρκικής προκλητικότητας. Φυσικά κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει τελειώσει και ως εκ τούτου ελλείπει ο λόγος παρουσίας των ελληνικών αντιπυραυλικών συστημάτων στις προωθημένες θέσεις τους. Η σύγκρουση παραμένει ανοιχτή, ενώ η επέκτασή της είναι λίαν πιθανή, ένα από τα ενδεχόμενα που εξετάζουν αναλυτές και επιτελεία.
Απειλή
Ως εκ τούτου, δεν φαίνεται να υπάρχει εμφανής στρατιωτικός ή επιχειρησιακός λόγος γι’ αυτή την απόφαση. Η απειλή που ώθησε αρχικά στην ανάπτυξη των Patriot στα συγκεκριμένα σημεία δεν έχει εκλείψει – έχει ενισχυθεί. Τι άλλαξε; Αυτό είναι το ερώτημα που η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει. Ποιοι ήταν οι λόγοι που αναγκάζουν την κυβέρνηση να «μαζέψει» τους Patriot και να τους φέρει στις θέσεις; Γιατί αν δεν υπάρχει στρατιωτικός λόγος, αν δεν άλλαξε το επίπεδο απειλής, αν δεν υπάρχει νέο δεδομένο που να δικαιολογεί την κίνηση, τότε μένει μόνο μία πιθανή εξήγηση: η απόφαση ελήφθη με πολιτικά κριτήρια. Και συγκεκριμένα ως ανταπόκριση στην πίεση που ασκεί εδώ και καιρό η Τουρκία για την απομάκρυνση ελληνικών αμυντικών συστημάτων από περιοχές που η ίδια θεωρεί «αμφισβητούμενες».
Αν αυτό ισχύει, τότε δεν μιλάμε για αναθεώρηση αμυντικού σχεδιασμού. Μιλάμε για υποχώρηση, υπό την πίεση της Τουρκίας. Ειδικά όταν η κυβέρνηση -τις ημέρες που πανηγύριζε για την αποστολή των συστημάτων- άφηνε να εννοηθεί ότι αυτές θα παραμείνουν στις περιοχές που αναπτύχθηκαν – τουλάχιστον στην Κάρπαθο, ακόμη και μετά το τέλος της κρίσης στο Ιράν. Οι σκιές από την απόφαση του ΚΥΣΕΑ είναι πολλές. Και δεν μπορεί κανείς να παρά να αναρωτηθεί εάν σηματοδοτεί μια στροφή 180 μοιρών από την ελληνική πλευρά όσον αφορά τις προθέσεις της στο Αιγαίο, με δεδομένη την επιθετικότητα της Τουρκίας. Εάν συμβαίνει κάτι τέτοιο, τότε είναι βέβαιο ότι υποθηκεύεται το σύνολο των ελληνικών κινήσεων στην περιοχή το τελευταίο διάστημα. Και δίνεται περαιτέρω χώρος στην Τουρκία για να συνεχίσει την προκλητική πολιτική της.
Φρεγάτες, Ιράν και «Γαλάζια Πατρίδα» στο τραπέζι του ΚΥΣΕΑ
Ιδιαίτερα «φορτωμένη» ήταν η ατζέντα στο ΚΥΣΕΑ, που συνεδρίασε χθες, υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, αφού επί τάπητος τέθηκαν ως θέματα από τις φρεγάτες του Πολεμικού Ναυτικού ως τις εξελίξεις στο Ιράν και τη στάση της Αγκυρας. Στα Εξοπλιστικά, εγκρίθηκε η απόκτηση δύο μεταχειρισμένων ιταλικών φρεγατών τύπου Bergamini, ενώ το ΚΥΣΕΑ έδωσε το πράσινο φως και για τον εκσυγχρονισμό των φρεγατών ΜΕΚΟ από τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά.
Αποφασίστηκε επίσης η αγορά νέων κρυπτοσυσκευών για την προστασία των επικοινωνιακών συστημάτων των Ενόπλων Δυνάμεων, μια σχετικά αθόρυβη αλλά κρίσιμη επένδυση στην ψηφιακή θωράκιση της χώρας. Εγκρίθηκε επίσης η έναρξη υλοποίησης της Εθνικής Στρατηγικής για τα Μη Επανδρωμένα Οχήματα 2026-2030, κίνηση που εντάσσεται στην ευρύτερη αναδιάταξη της ελληνικής αμυντικής αρχιτεκτονικής. Αναφορά έγινε και στο πρόγραμμα του Εθνικού Συστήματος Ολοκληρωμένης Θαλάσσιας Επιτήρησης, αρμοδιότητας του υπουργού Ναυτιλίας Βασίλη Κικίλια.
Εκτενής ήταν η συζήτηση για τη Μέση Ανατολή. Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης ενημέρωσε για τις συνομιλίες γύρω από μια ουσιαστική κατάπαυση του πυρός στον πόλεμο ΗΠΑ – Ισραήλ εναντίον Ιράν, χωρίς ωστόσο να έχει επιτευχθεί ακόμα συμφωνία. Αναλύθηκαν οι συνέπειες στην οικονομία και στο Μεταναστευτικό, η κατάσταση στον Λίβανο και τη Δυτική Οχθη, καθώς και οι πρόσφατες επιθέσεις στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Για τον Λίβανο αποφασίστηκε η αποστολή 13 επιπλέον οχημάτων Μ113 στη Βηρυτό.
Η Τουρκία μπήκε στο τραπέζι μέσα από το ευρύτερο πλαίσιο του ρόλου της στη Μέση Ανατολή, αλλά και το νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα». Η Αθήνα επιμένει να μη σχολιάζει δημοσιεύματα και περιμένει το τελικό κείμενο. Αρμόδιες πηγές ήταν σαφείς: Μονομερείς ενέργειες που αντιβαίνουν στο Διεθνές Δίκαιο έχουν μόνο εσωτερική ισχύ. «Εμείς έχουμε διεθνή ερείσματα ώστε να εξουδετερώνουμε οποιαδήποτε μονομερή ενέργεια» ανέφεραν, υπενθυμίζοντας πως η Ελλάδα είναι μέλος της Ε.Ε. και μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.