Με αντισυνταγματική τροπολογία Φλωρίδη θεσπίστηκε η προνομιακή ποινική μεταχείριση βουλευτών και υπουργών με διαδικασίες fast track, καθιερώνοντας Δικαιοσύνη δύο ταχυτήτων!
Ευθέως αντισυνταγματική, σύμφωνα με νομικούς κύκλους που μίλησαν στη «δημοκρατία», είναι η διάταξη για τις «δίκες ελίτ» των πολιτικών, που έφερε στη Βουλή ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης, με φόντο το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και ψηφίστηκε χθες στη Βουλή.
- Από τη Μαρία Παναγιώτου
Κι αυτό όχι μόνο γιατί εισάγει επίσπευση των διαδικασιών, αλλά κυρίως γιατί καθορίζει εκ των προτέρων ότι η ανάκριση θα πραγματοποιείται από ειδικό εφέτη ανακριτή, παραμερίζοντας στο θέμα αυτό την ίδια τη Δικαιοσύνη.
Μάλιστα, το σημείο αυτό της διάταξης αφαιρούσε και ανακριτικές αρμοδιότητες από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, αλλά λίγο αργότερα ο κ. Φλωρίδης αναδιπλώθηκε, μόνο ως προς αυτό, έπειτα από την επίπληξη της επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας Λάουρα Κοβέσι, φέρνοντας νομοτεχνική βελτίωση.
Συγκεκριμένα, στη διάταξη (σ.σ.: τουλάχιστον πριν από τη νομοτεχνική) ορίζεται ότι στις περιπτώσεις αξιόποινων πράξεων βουλευτών, για τη δίωξη των οποίων έχει χορηγηθεί η σχετική άδεια της Βουλής, καθώς και στα αυτόφωρα κακουργήματα αυτών:
• Για τα πλημμελήματα: η υπόθεση εισάγεται άμεσα προς εκδίκαση στο κατά τόπον αρμόδιο τριμελές πλημμελειοδικείο, με την επιφύλαξη της περ. δ) του άρθρου 110, προσδιορίζεται το αργότερο εντός τριών (3) μηνών από την εισαγωγή της και η ορισθείσα δικάσιμος σε περίπτωση διακοπής ή αναβολής της δίκης δεν μπορεί να υπερβαίνει τις δεκαπέντε (15) ημέρες και τους δύο (2) μήνες, αντίστοιχα.
• Για τα κακουργήματα: η ανάκριση διεξάγεται υποχρεωτικά, κατά παρέκκλιση κάθε άλλης γενικής ή ειδικής διάταξης, από ειδικό εφέτη ανακριτή με τη διαδικασία της παρ. 2 του άρθρου 28 εντός του ημίσεος των προβλεπόμενων στην παρ. 5 του άρθρου 248 προθεσμιών. Για την περάτωση της ανάκρισης αποφαίνεται το συμβούλιο εφετών σε πρώτο και τελευταίο βαθμό κατά την παρ. 2 του άρθρου 28, εκτός αν για το συγκεκριμένο αδίκημα προβλέπεται περάτωση της ανάκρισης με τη διαδικασία του άρθρου 309. Η εισαγωγή της υπόθεσης στο ακροατήριο γίνεται κατ’ απόλυτη προτεραιότητα εντός τριών (3) μηνών από την παραπομπή και η ορισθείσα δικάσιμος σε περίπτωση διακοπής ή αναβολής της δίκης δεν μπορεί να υπερβαίνει τις δεκαπέντε (15) ημέρες και τους δύο (2) μήνες αντίστοιχα.
Με βάση την αιτιολογική έκθεση που κατατέθηκε, δε, η διάταξη κρίθηκε αναγκαία, μεταξύ άλλων, για την αποφυγή διαφορετικών δικονομικών χειρισμών και χρονικών καθυστερήσεων μεταξύ συγκατηγορουμένων, την οικονομία της δίκης και την επιτάχυνση της διαδικασίας. Οπως, λοιπόν, σχολίαζαν νομικοί κύκλοι στη «δημοκρατία» το γεγονός ότι η διάταξη ορίζει την υποχρεωτική διεξαγωγή της ανάκρισης από ειδικό εφέτη ανακριτή, κάτι που κανονικά αποφασίζεται από την ολομέλεια του οικείου δικαστηρίου, παραβιάζει πρώτα απ’ όλα τη θεμελιώδη συνταγματική αρχή της ισότητας. Οι υποθέσεις των βουλευτών κρίνονται από την αρχή πιο σημαντικές από εκείνες των υπόλοιπων Ελλήνων πολιτών.
Επιπλέον, όμως, παραβιάζει και τη διάκριση των εξουσιών, εφόσον η απόφαση αυτή ανήκε πριν στη Δικαιοσύνη, ενώ τώρα καθιερώνεται με καθολική και προφανώς φωτογραφική διάταξη του νομοθέτη ο τρόπος αντιμετώπισης αυτών των περιπτώσεων. Και η αντιπολίτευση κατηγόρησε την κυβέρνηση για διάταξη αντισυνταγματική και προκλητικά ευνοϊκή για τους εν ενεργεία βουλευτές της Ν.Δ. που εμπλέκονται σε σκάνδαλα, με κορωνίδα τον ΟΠΕΚΕΠΕ, ώστε να πάνε στις εκλογές απαλλαγμένοι και καθαροί.
Ο κ. Φλωρίδης, θέλοντας να υπεραμυνθεί της διάταξης, κυρίως σε ό,τι αφορά τα στενά χρονικά περιθώρια που εισάγει ειδικώς για τις δίκες των βουλευτών απάντησε πως «η διάταξη για την οποία μιλάμε υπήρχε από το 2014 όσον αφορά την ειδική οργάνωση της ποινικής μεταχείρισης των πολιτικών προσώπων και η οποία βεβαίως ίσχυσε στα 5,5 χρόνια τα οποία κυβέρνησε ο ΣΥΡΙΖΑ και καταργήθηκε την τελευταία μέρα πριν κλείσει η Βουλή». Δεν διευκρίνισε, ωστόσο, ποια ήταν αυτή η διάταξη και ποιο το περιεχόμενό της, εγείροντας ερωτήματα.
Πέρασε νύχτα και μόνο με τις ψήφους της Ν.Δ.
Μέσα στη νύχτα έφερε η κυβέρνηση Μητσοτάκη τη διαβόητη τροπολογία για τις δίκες-εξπρές των πολιτικών προσώπων, με το βλέμμα στραμμένο στις διώξεις των «γαλάζιων» στελεχών για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Η διάταξη ψηφίστηκε αργά χθες το βράδυ μόνο από τη Νέα Δημοκρατία, καθώς άπαντες, έστω και από διαφορετική σκοπιά έκαστος, αντιλήφθηκαν την πολιτική στόχευση και την αντιδημοκρατική πρακτική των νυχτερινών (ν)τροπολογιών τις οποίες η κυβέρνηση προσπαθεί να περάσει εν κρυπτώ και παραβύστω.
Κακουργήματα
Η πολυδιαφημισμένη από την κυβέρνηση ρύθμιση προβλέπει την επίσπευση της εκδίκασης των υποθέσεων στις οποίες εμπλέκεται το πολιτικό προσωπικό της χώρας, καθώς ορίζει πως στις περιπτώσεις αξιόποινων πράξεων βουλευτών, για τη δίωξη των οποίων έχει χορηγηθεί η σχετική άδεια της Βουλής, καθώς και στα αυτόφωρα κακουργήματα αυτών, για τα πλημμελήμματα προβλέπονται ανώτατα όρια δεκαπέντε ημερών για τον ορισμό δικασίμου σε περίπτωση διακοπής της δίκης και δύο μηνών σε περίπτωση αναβολής της δίκης.
Οσο για τις περιπτώσεις των κακουργημάτων, κρίνεται σκόπιμη η διενέργεια της κύριας ανάκρισης από ειδικό εφέτη ανακριτή, κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης, και η κατά κανόνα περάτωσή της με βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών που αποφαίνεται σε πρώτο και τελευταίο βαθμό για την κατηγορία. Ακόμη, προβλέπονται η σύντμηση των προθεσμιών διεξαγωγής της τακτικής ανάκρισης σε τέσσερις μήνες, αντί για οκτώ, και ο προσδιορισμός προς εκδίκαση των υποθέσεων σε όλες τις περιπτώσεις κατ’ απόλυτη προτεραιότητα και σε κάθε περίπτωση εντός τριών μηνών από το χρονικό σημείο δικονομικής ωριμότητας της υπόθεσης προς εκδίκαση.
Φωτογραφική ρύθμιση καταγγέλλει η αντιπολίτευση
Την οξεία αντίδραση άπασας της αντιπολίτευσης προκάλεσε η τροπολογία Φλωρίδη για τις δίκες-εξπρές των πολιτικών προσώπων, με τη Ζωή Κωνσταντοπούλου να καταθέτει ένσταση αντισυνταγματικότητας, καταγγέλλοντας «σκανδαλώδη» και «αεροπλανική» διάταξη μέσω της οποίας επιχειρείται «κατάχρηση εξουσίας» σε βάρος πολιτικών αντιπάλων.
«Είναι φωτογραφική ρύθμιση! Σας ενδιαφέρει να καθαρίσετε τα ονόματα των εμπλεκόμενων βουλευτών της Ν.Δ. για να τους περιλάβετε στα ψηφοδέλτια, δεν σας ενδιαφέρει να καθαρίσετε την πολιτική ζωή του τόπου από τη διαφθορά!» κατήγγειλε από την πλευρά του ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ Δημήτρης Μάντζος, ενώ οξεία κριτική άσκησε σύσσωμη η αντιπολίτευση, στηρίζοντας το αίτημα αντισυνταγματικότητας, το οποίο ωστόσο αποορρίφθηκε με τις ψήφους της ΝΔ.
Οι διαδικασίες
Από την πλευρά του ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Ν.Δ. Δημήτρης Καιρίδης ουδεμία αντισυνταγματικότητα στη διάταξη εντόπισε, λέγοντας πως «σκοπός της ρύθμισης είναι να γίνονται γρήγορα οι διαδικασίες ώστε να ασκούμε απρόσκοπτα τα καθήκοντά μας».
Οσο για τον καθ’ ύλην αρμόδιο υπουργό Δικαιοσύνης Γιώργο Φλωρίδη, ζήτησε τον λόγο κατά τη διαδικασία συζήτησης της αντισυνταγματικότητας όχι για να υπερασπιστεί τη νομοθετική του πρωτοβουλία, αλλά για να επιτεθεί στη Ζωή Κωνσταντοπούλου (!) συνιστώντας της να αναζητήσει έναν καλό δικηγόρο, καθώς προ των πυλών, όπως είπε, βρίσκονται διώξεις για «έξι κακουργήματα» για τη «βάναυση προσβολή των πιο θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων με την παράνομη βιντεοσκόπηση» στη δίκη των Τεμπών.
Σε κάθε περίπτωση, και παρά την μπάλα που επιχείρησε να πετάξει στην εξέδρα η κυβέρνηση, σύσσωμη η αντιπολίτευση κατήγγειλε τις μεθοδεύσεις της κυβέρνησης, διαφωνώντας με την τροπολογία Φλωρίδη.
Επιστολή-κόλαφος από τη Λ. Κοβέσι
Υποχώρηση με γρήγορα βήματα έκανε ο Γιώργος Φλωρίδης έπειτα από τη δημοσιότητα που πήρε η επιστολή που έλαβε από τη Λάουρα Κοβέσι και η οποία έβαζε με σαφήνεια θέμα καταπάτησης από τη χώρα μας του εφαρμοστέου Δικαίου της Ενωσης. Στην επιστολή της η κυρία Κοβέσι ανέφερε ότι η διάταξη που ορίζει ότι η ανάκριση διεξάγεται υποχρεωτικά από ειδικό εφέτη ανακριτή, στις περιπτώσεις των υποθέσεων των βουλευτών που εξετάζονται από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, είναι σαφώς ασυμβίβαστη με τον κανονισμό για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
Αλλά και ότι είναι σαφώς ασυμβίβαστη και με την ελληνική νομοθεσία, όπου προβλέπεται ότι οι εντεταλμένοι Ευρωπαίοι εισαγγελείς ασκούν όλες τις ανακριτικές αρμοδιότητες, σε αυτές τις υποθέσεις, εκτός από την εξέταση του κατηγορουμένου και τη λήψη αποφάσεων σχετικά με τα περιοριστικά μέτρα και την προσωρινή κράτηση. Οπως επισήμαινε η κυρία Κοβέσι, η διαφοροποίηση αυτή ήταν σαν να γράφτηκε προκειμένου να παραμεριστούν οι εξουσίες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, ενώ παράλληλα έτσι κι αλλιώς δημιουργεί ειδική μεταχείριση μιας συγκεκριμένης κατηγορίας πολιτών, κάτι που δεν επιτρέπεται με βάση το εφαρμοστέο Δίκαιο της Ενωσης.
Παράλληλες ανησυχίες εξέφραζε η κυρία Κοβέσι και για το στενό χρονικό όριο που εισάγεται με αυτή τη διάταξη για τις συγκεκριμένες υποθέσεις, καθώς, όπως ανέφερε, θα μπορούσε να περιορίσει τη δυνατότητα να διερευνηθούν αποτελεσματικά λόγω της πολυπλοκότητας που εμφανίζουν. Η κυρία Κοβέσι δεν άφησε ασχολίαστο ούτε το γεγονός πως η τροπολογία εισήχθη στη Βουλή… κυριολεκτικά νύχτα (σ.σ.: το βράδυ της περασμένης Δευτέρας), δηλαδή λίγες ώρες πριν από την ψήφισή της, με χαρακτήρα κατεπείγοντος, χωρίς δικαιολογία και κυρίως χωρίς να έχει προηγηθεί σοβαρή κουβέντα για το θέμα.
Αντιδράσεις
Κάπως έτσι, κατέρρευσαν οι κυβερνητικοί ισχυρισμοί που υποστήριζαν πως ο ρόλος του ειδικού εφέτη ανακριτή είναι ακριβώς αυτός που προβλέπεται στη νομοθεσία για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.
Και κάπως έτσι, επίσης, κι έπειτα από την έκταση που πήρε το θέμα και τις πολλαπλές αντιδράσεις, ο κ. Φλωρίδης ανακοίνωσε χθες αργά στη Βουλή ότι η διάταξη θα περνούσε με νομοτεχνική βελτίωση, η οποία θα ανέφερε ότι «ο ιδρυτικός νόμος για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, που καθορίζει τις ανακριτικές της αρμοδιότητες, δεν υφίσταται καμία απολύτως αλλαγή» και πως «τα ανακριτικά δικαιώματα που έχει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία συνεχίζει να τα έχει».
Φυσικά, παραμένει το ζήτημα του εξαρχής ορισμού ειδικού εφέτη ανακριτή σε περιπτώσεις που βουλευτές κατηγορούνται είτε για πλημμελήματα είτε για κακουργήματα, που παραβιάζει όπως προαναφέραμε τόσο την αρχή της ισότητας όσο και τη διάκριση των εξουσιών. Κάτι που θα μπορούσε να στηριχθεί και για τη δυνατότητα που δίνεται για εξπρές δικαστική διαδικασία.
