Στη Βουλή των Ελλήνων κατατέθηκε το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου με τίτλο: «Εφαρμογή του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο και λοιπές διατάξεις του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου», το οποίο ευθυγραμμίζει την εθνική νομοθεσία με τη μεγαλύτερη κοινή μεταναστευτική μεταρρύθμιση στην ιστορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το νέο αυτό θεσμικό πλαίσιο αποσκοπεί στον ριζικό επανασχεδιασμό της διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών, δίνοντας έμφαση στην αποτελεσματικότερη θωράκιση των εξωτερικών συνόρων της Ε.Ε., στην κατακόρυφη επιτάχυνση των γραφειοκρατικών διαδικασιών ασύλου και στην άμεση ενεργοποίηση των επιστροφών για όσους δεν πληρούν τα κριτήρια διεθνούς προστασίας ή νόμιμης διαμονής.
Η σημαντικότερη τομή του νομοσχεδίου είναι η καθιέρωση, για πρώτη φορά, μιας καθολικής και υποχρεωτικής διαδικασίας προελέγχου (screening) στα εξωτερικά σύνορα της χώρας για κάθε παράτυπα εισερχόμενο υπήκοο τρίτης χώρας. Η διαδικασία αυτή θα εκτελείται με αυστηρά πρωτόκολλα και θα περιλαμβάνει:
Πλήρη και εξονυχιστική ταυτοποίηση των στοιχείων του εισερχόμενου.
Υποχρεωτική λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων και λοιπών βιομετρικών δεδομένων.
Διασταυρωμένους ελέγχους ασφαλείας για την αποτροπή απειλών.
Άμεσους υγειονομικούς ελέγχους και ιατρική περίθαλψη όπου απαιτείται.
Παράλληλα, το νέο πλαίσιο εισάγει ταχείες διαδικασίες με αυστηρά χρονοδιαγράμματα για την εξέταση των αιτήσεων ασύλου που υποβάλλονται στα σύνορα. Στόχος είναι η όλη διαδικασία από την κατάθεση του αιτήματος μέχρι την τελική έγκριση ή την απόρριψη και την έναρξη της επιστροφής να ολοκληρώνεται σε ένα διάστημα περίπου δώδεκα εβδομάδων.
Όσοι μετανάστες λαμβάνουν απορριπτική απόφαση και δεν δικαιούνται διεθνή προστασία θα οδηγούνται άμεσα σε τροχιά επιστροφής. Για την εξασφάλιση της αποτελεσματικότητας του μέτρου, θεσπίζονται αυστηρότεροι μηχανισμοί εποπτείας, με δυνατότητα παραμονής των ατόμων αυτών σε κλειστές ή ελεγχόμενες δομές πάνω στα σύνορα, μέχρι να διευθετηθεί η απομάκρυνσή τους.
Μια κρίσιμη και σημειολογική πρόβλεψη της νέας ευρωπαϊκής πολιτικής είναι η δυνατότητα αξιοποίησης ειδικών κέντρων επιστροφών που βρίσκονται εκτός των συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με τον τρόπο αυτό, η Ε.Ε. στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα ότι η παράτυπη παραμονή στην ευρωπαϊκή επικράτεια δεν μπορεί να συνεχίζεται επ’ αόριστον.
Τέλος, το σχέδιο νόμου ενδυναμώνει τη στρατηγική συνεργασία της Ελλάδας με τη Frontex και άλλους ευρωπαϊκούς οργανισμούς. Προβλέπει την πλήρη ψηφιακή αναβάθμιση των εγχώριων συστημάτων καταγραφής και ταυτοποίησης με άξονα το ανανεωμένο ευρωπαϊκό σύστημα Eurodac διαμορφώνοντας ένα σύγχρονο, δίκαιο και απόλυτα λειτουργικό σύστημα διαχείρισης, βασισμένο σε καθαρούς κανόνες και γρήγορα αντανακλαστικά.