Δέσμη παρεμβάσεων για τη διαχείριση των ιδιωτικών και δημόσιων οφειλών, την προστασία των επαγγελματικών λογαριασμών και τη βελτίωση του εξωδικαστικού μηχανισμού κατέθεσε η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής στο πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Οι τρεις τροπολογίες που κατέθεσε η αξιωματική αντιπολίτευση αφορούν τη δημιουργία νέας ρύθμισης έως 120 δόσεων για χρέη προς την Εφορία, τον ΕΦΚΑ και τους Δήμους, τη θέσπιση ειδικού ακατάσχετου επαγγελματικού τραπεζικού λογαριασμού, καθώς και εκτεταμένες αλλαγές στον εξωδικαστικό μηχανισμό και στον τρόπο λειτουργίας των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.
Επαναφορά της πρότασης για 120 δόσεις
Το ΠΑΣΟΚ επαναφέρει για πέμπτη φορά από τον Δεκέμβριο του 2022 την πρότασή του για μια νέα ρύθμιση οφειλών έως 120 μηνιαίων δόσεων, η οποία θα αφορά χρέη προς τη φορολογική διοίκηση, τα ασφαλιστικά ταμεία και τους ΟΤΑ.
Η πρόταση προβλέπει ότι όσοι δεν έχουν ενταχθεί μέχρι σήμερα σε κάποια ρύθμιση θα μπορούν να υπαχθούν σε νέο σχήμα αποπληρωμής έως 120 δόσεων, με προκαταβολή από 0% έως 5% επί των ληξιπρόθεσμων οφειλών. Για χρέη έως 100.000 ευρώ η ένταξη θα γίνεται χωρίς προκαταβολή, ενώ προβλέπεται έκπτωση από 40% έως 85% στις προσαυξήσεις και τα πρόσθετα τέλη, ανάλογα με τον αριθμό των δόσεων που θα επιλέξει ο οφειλέτης.
Παράλληλα, σε περίπτωση εφάπαξ εξόφλησης εντός 30 ημερών από την υπαγωγή στη ρύθμιση, διαγράφονται στο σύνολό τους πρόστιμα και προσαυξήσεις.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόβλεψη διαχωρισμού της οφειλής σε δύο μέρη. Το 70% θα εντάσσεται στη ρύθμιση των δόσεων, ενώ το υπόλοιπο 30% θα παραμένει άτοκο. Εφόσον ο οφειλέτης τηρήσει πλήρως τη ρύθμιση και εξοφλήσει το πρώτο τμήμα, το εναπομείναν 30% θα διαγράφεται.
Η τροπολογία προβλέπει επίσης τη δυνατότητα αναβίωσης παλαιότερων ρυθμίσεων για όσους τις είχαν χάσει τα προηγούμενα χρόνια.
Ειδικός ακατάσχετος λογαριασμός για επαγγελματίες και αγρότες
Η δεύτερη παρέμβαση αφορά τη δημιουργία ειδικού ακατάσχετου επαγγελματικού τραπεζικού λογαριασμού για φυσικά και νομικά πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική ή αγροτική δραστηριότητα.
Στο μέτρο εντάσσονται επαγγελματίες, επιχειρήσεις, αγρότες, αγροτικές εκμεταλλεύσεις, Ομάδες Παραγωγών και Αγροτικοί Συνεταιρισμοί.
Ο συγκεκριμένος λογαριασμός θα χρησιμοποιείται αποκλειστικά για την είσπραξη εσόδων από ηλεκτρονικές συναλλαγές και για την κάλυψη βασικών λειτουργικών υποχρεώσεων, όπως η μισθοδοσία προσωπικού, η πληρωμή ασφαλιστικών εισφορών, φόρων και λοιπών οφειλών προς το Δημόσιο, καθώς και η εξόφληση προμηθευτών και άλλων λειτουργικών δαπανών.
Σύμφωνα με το ΠΑΣΟΚ, η ρύθμιση αποσκοπεί στη διασφάλιση της συνέχισης της οικονομικής δραστηριότητας επιχειρήσεων και επαγγελματιών ακόμη και σε περιπτώσεις οικονομικών δυσκολιών.
Εκτεταμένες αλλαγές στον εξωδικαστικό μηχανισμό
Η τρίτη τροπολογία περιλαμβάνει ένα ευρύ πακέτο παρεμβάσεων για τον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών, τον Κώδικα Δεοντολογίας των τραπεζών και τη λειτουργία των servicers.
Μεταξύ άλλων, προβλέπεται ότι οι πιστωτές θα υποχρεώνονται να αιτιολογούν πλήρως την απόρριψη αντιπροτάσεων των δανειοληπτών και να καταθέτουν εναλλακτικές προτάσεις ρύθμισης, ενώ θεσπίζεται η δυνατότητα προσφυγής σε ανεξάρτητες Επιτροπές Διευθέτησης Οφειλών που θα λειτουργούν σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα.
Παράλληλα, ο Κώδικας Δεοντολογίας της Τράπεζας της Ελλάδος μετατρέπεται ουσιαστικά σε δεσμευτική υποχρέωση για τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων. Σε περίπτωση παραβίασης των υποχρεώσεων αυτών προβλέπονται αστικές κυρώσεις, ενώ οι δανειολήπτες αποκτούν δικαίωμα διεκδίκησης αποζημίωσης.
Υποχρεωτική συμμετοχή των πιστωτών στον εξωδικαστικό
Σημαντική αλλαγή αποτελεί και η πρόβλεψη για υποχρεωτική συμμετοχή των πιστωτών στον εξωδικαστικό μηχανισμό. Το ΠΑΣΟΚ υποστηρίζει ότι δεν μπορεί οι πιστωτές να αποκτούν πρόσβαση στα οικονομικά στοιχεία των οφειλετών μέσω της πλατφόρμας και στη συνέχεια να αποχωρούν από τη διαδικασία χωρίς αιτιολόγηση.
Προτείνεται επίσης οι προτάσεις ρύθμισης που παράγει η πλατφόρμα να γνωστοποιούνται στον οφειλέτη ακόμη και όταν απορρίπτονται από τον πιστωτή, ενισχύοντας τη διαφάνεια της διαδικασίας.
Πρόσθετη προστασία για ευάλωτους οφειλέτες και αγρότες
Η τροπολογία προβλέπει αύξηση κατά 25% των εισοδηματικών και περιουσιακών ορίων που ισχύουν για τους ευάλωτους οφειλέτες, ώστε να ληφθεί υπόψη η σωρευτική επίδραση του πληθωρισμού από το 2021 μέχρι σήμερα.
Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα μεγαλύτερων διευκολύνσεων στις ρυθμίσεις, όπως ατοκία σε περιπτώσεις πολύ χαμηλών εισοδημάτων και μειωμένη ικανοποίηση των πιστωτών όταν οι οικονομικές δυνατότητες του οφειλέτη είναι εξαιρετικά περιορισμένες.
Ειδικά για τους αγρότες προβλέπεται ότι δεν θα λαμβάνεται υπόψη αγροτική γη αξίας έως 50.000 ευρώ κατά τον υπολογισμό των ορίων που επηρεάζουν τις δεσμευτικές προτάσεις ρύθμισης.
Νέα δικαιώματα απέναντι στους servicers
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην ενίσχυση των δικαιωμάτων των δανειοληπτών έναντι των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.
Οι servicers θα υποχρεώνονται να παρέχουν αναλυτικό ιστορικό της οφειλής, να διατηρούν πλήρη φάκελο για κάθε υπόθεση και να χορηγούν δωρεάν αντίγραφα εγγράφων μέσα σε συγκεκριμένες προθεσμίες.
Παράλληλα, θα πρέπει να διαθέτουν σημεία εξυπηρέτησης σε κάθε περιφερειακή ενότητα ή να συνεργάζονται με τραπεζικά καταστήματα για την εξυπηρέτηση των οφειλετών.
Η πρόταση προβλέπει ακόμη ότι διαταγές πληρωμής ή διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης που εκκινούν κατά τη διάρκεια ενεργών διαπραγματεύσεων για ρύθμιση οφειλής θα μπορούν να κρίνονται άκυρες, ενισχύοντας την προστασία των δανειοληπτών κατά τη διαδικασία διαπραγμάτευσης.