Ούτε ένα ούτε δύο αλλά συνολικά 34 έγγραφα κατατέθηκαν την περασμένη Τρίτη από τους συγγενείς των θυμάτων των Τεμπών ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Λάρισας, όπου εκδικάζεται η πολύκροτη υπόθεση, με τα οποία αποδεικνύεται η συνυπευθυνότητα της Hellenic Train και του ΟΣΕ στο έγκλημα που συντελέστηκε, αφού φαίνεται ξεκάθαρα ότι γνώριζαν την τραγική κατάσταση του σιδηροδρομικού δικτύου της χώρας, όμως δεν έκαναν τίποτα.
- Από τον Νίκο Πετρουλάκη
Το χρονικό του προδιαγεγραμμένου εγκλήματος που αφορά τη διάλυση του σιδηροδρόμου είχε διαφανεί από έγγραφα από το 2012, αρχής γενομένης από τον Κανονισμό της Ε.Ε. (άρθρα 1-5 της απόφασης 1078/2012), για «αποκλειστική ευθύνη του Διαχειριστή Υποδομής (ΟΣΕ) και της Σιδηροδρομικής Επιχείρησης (Hellenic Train), καθώς παρέλειψαν υπαίτια να ασκήσουν τα θεσμοθετημένα καθήκοντά τους για τη διαρκή, συστηματική και αποτελεσματική παρακολούθηση της ασφαλούς λειτουργίας του δικτύου».
Η Ευρωπαϊκή Ενωση επέμενε με Κανονισμό στις 30 Απριλίου 2013 και νέα απόδοση ευθυνών «διότι παρέλειψαν να ασκήσουν τα καθήκοντά τους σχετικά με τις Κοινές Μεθόδους Ασφάλειας (ΚΜΑ)» και «για τη διαρκή και συστηματική παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας των συστημάτων διαχείρισης ασφάλειας».
Σε άλλο έγγραφο της 16ης Μαρτίου 2018 σχετικά με τον καθορισμό κοινών μεθόδων ασφάλειας, σχετικά με τις απαιτήσεις για το σύστημα διαχείρισης της ασφάλειας, η Ε.Ε. κάνει λόγο για «εγκληματική αδιαφορία των σιδηροδρομικών επιχειρήσεων και των διαχειριστών υποδομής, που εκδηλώνεται με την απόλυτη παράκαμψη της υποχρεωτικής ενσωμάτωσης των ανθρώπινων και οργανωτικών παραγόντων στο Σύστημα Διαχείρισης Ασφάλειας (SMS), καθώς παρέλειψαν να θεσπίσουν τις προβλεπόμενες από τον Κανονισμό (Ε.Ε.) 2018/762 στα άρθρα 1-4 συστηματικές διαδικασίες για τη διαχείριση της κόπωσης, του φόρτου εργασίας και την εμπέδωση μιας θετικής νοοτροπίας ασφάλειας».
Πρόβλημα ασφάλειας
Σε έγγραφο του 2019 ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Σιδηροδρόμων αναφέρεται ευθέως σε πρόβλημα ασφάλειας των τρένων, τονίζοντας: «Οι εμπλεκόμενοι φορείς παρέλειψαν εγκληματικά και αγνόησαν πλήρως την υποχρέωση να αξιολογήσουν και να διαχειριστούν τις παραδοχές και τις εξαγόμενες συνθήκες εφαρμογής που σχετίζονται με την ασφάλεια (exported SRAC), αφήνοντας το σιδηροδρομικό σύστημα εκτεθειμένο σε ακούσιες, δυσμενείς και απαράδεκτες επιπτώσεις».
Τα έγγραφα αυτά αποδεικνύουν περίτρανα τις ευθύνες της Hellenic Train, του ΟΣΕ και των υπεύθυνων υπουργών, αρχής γενομένης από τον Χρήστο Σπίρτζη του ΣΥΡΙΖΑ, που αθωώθηκε επειδή το έγκλημα μετατράπηκε σε πλημμέλημα και παραγράφηκε, όπως και του Κώστα Αχ. Καραμανλή της Ν.Δ., που ήταν προκλητικός, κουνώντας το δάχτυλο σε όλους στη Βουλή.
Στα 34 έγγραφα που κατατέθηκαν στο δικαστήριο από δικηγόρους συγγενών θυμάτων περιλαμβάνεται και η έκθεση ERA/REP/2-2023 του Οργανισμού Σιδηροδρόμων της Ε.Ε., η οποία αποκαλύπτει μια συστημική κατάρρευση, καθώς παρά τις επιταγές των Κανονισμών για την ανάπτυξη του ERTMS και την υποχρεωτική «ασφαλή ενσωμάτωση», ο ΟΣΕ, η Hellenic Train και οι εμπλεκόμενοι ανάδοχοι παρέλειψαν υπαίτια να συγκροτήσουν την απαραίτητη δομή τεχνικής εμπειρογνωμοσύνης και τις ορθές διαδικασίες διαχείρισης έργου, μετατρέποντας τις υποχρεώσεις ασφαλείας σε ατέρμονες διοικητικές διαδικασίες χωρίς ουσιαστικό αντίκρισμα.
«Η αποκλειστική και ακέραιη ευθύνη για την ολέθρια καθυστέρηση και την ανασφαλή κατάσταση του σιδηροδρομικού δικτύου βαρύνει τον ΟΣΕ, τη Hellenic Train και τους αναδόχους των έργων, οι οποίοι, παρά τις ρητές προβλέψεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για την ολοκληρωμένη ανάπτυξη του ERTMS, επέδειξαν εγκληματική αδιαφορία για τις συστάσεις του ERA, αρνούμενοι να οργανώσουν τις επιβεβλημένες ομάδες διαχείρισης και να εφαρμόσουν τις διαδικασίες ασφαλούς μετάβασης, που θα απέτρεπαν την τρέχουσα συστημική δυσλειτουργία» αναφέρεται στην έκθεση.
Και το ερώτημα τίθεται αμείλικτο: Τι άλλο πρέπει να γίνει για να μετατραπεί η κατηγορία σε κακούργημα;
«Αποδεικνύεται η γνώση της εικόνας διάλυσης των τρένων»
«Ολοι τα ήξεραν όλα για την τραγική κατάσταση στα τρένα και έπρεπε να διακόψουν τη λειτουργία του σιδηρόδρομου στην Ελλάδα, για να αλλάξουν τα πάντα και να μη θρηνήσουμε θύματα» λέει στη «δημοκρατία», η δικηγόρος οικογενειών θυμάτων των Τεμπών, Στέλλα Βαλάνη. «Από όσα έχουμε μάθει, αποδεικνύεται η γνώση της εικόνας διάλυσης των τρένων, ακόμη και από την αγωγή που κατέθεσε η Hellenic Train στον ΟΣΕ, ύψους 1,5 εκατ. ευρώ, δύο μήνες πριν από το δυστύχημα, ζητώντας αποζημίωση επειδή δεν έκανε τις απαιτούμενες εργασίες, ως όφειλε, βάσει σύμβασης, ο οργανισμός.
Το θέμα αυτό το θέσαμε στο δικαστήριο και το αποδέχθηκαν οι νομικοί του ΟΣΕ, ότι πράγματι υπάρχει, άρα θα έπρεπε να είχαν διακόψει τις διαδρομές των τρένων, να διορθώσουν τις ελλείψεις, να αποκαταστήσουν το δίκτυο και είναι βέβαιο ότι δεν θα είχαμε ζήσει τη μεγάλη εθνική τραγωδία με 57 νεκρούς» τονίζει η δικηγόρος που παρίσταται για την υποστήριξη της κατηγορίας στη δίκη για την εθνική τραγωδία των Τεμπών. Η αγωγή της Hellenic Train κατά του ΟΣΕ, που είχε κατατεθεί τον Δεκέμβριο του 2022, προέβλεπε την αποκατάσταση δαπανών για εργασίες συντήρησης που η εταιρία υποστηρίζει ότι εξαναγκάστηκε να εκτελέσει η ίδια λόγω της πλημμελούς και χρόνιας εγκατάλειψης της σιδηροδρομικής υποδομής.
Οι δύο φορείς, αντί να αναλάβουν τις εκ του νόμου υποχρεώσεις τους για την ασφαλή λειτουργία του δικτύου, αλληλοκατηγορούνταν για την κακή κατάσταση των υποδομών, παραβιάζοντας συστηματικά τους κανονισμούς ασφαλείας και οδηγώντας με ενδεχόμενο δόλο στη σιδηροδρομική τραγωδία των Τεμπών, καθώς αγνόησαν τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις για τους κινδύνους που οι ίδιοι είχαν εντοπίσει και τεκμηριώσει. Οι συγγενείς των θυμάτων, με πρώτο τον πρόεδρο Παύλο Ασλανίδη, πατέρα του αδικοχαμένου Δημήτρη, ετοιμάζουν συνεχείς παρεμβάσεις και, όπως δήλωσε στη «δ» ο κ. Ασλανίδης, «θα είμαστε εκεί, μπροστά στην έδρα του δικαστηρίου, μέχρι την τελική δικαίωση των παιδιών μας, αλλά και τη δική μας, δεν θα το αφήσουμε».