Εναν αιώνα μετά την απομάκρυνση ιστορικών θησαυρών από την Παναγία Σουμελά, το αίτημα επιστροφής τους στην Τραπεζούντα επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ζήτημα με ιδιαίτερη ιστορική και πολιτική βαρύτητα, καθώς η τουρκική πρωτεύουσα εμφανίζεται απρόθυμη να παραχωρήσει τα πολύτιμα αντικείμενα.
Την πρωτοβουλία ανέλαβε ο δημοτικός σύμβουλος του Νέου Κόμματος, Τουρχάν Εγιούμπογλου, ζητώντας την επιστροφή των κειμηλίων στον τόπο προέλευσής τους και την έκθεσή τους σε νέο μουσείο της πόλης. Η πρόταση συζητήθηκε στο Δημοτικό Συμβούλιο Τραπεζούντας, με τον δήμαρχο Αχμέτ Μετίν Γκεντς να παραδέχεται ότι η Αγκυρα δεν προτίθεται να τα παραδώσει, προαναγγέλλοντας παράλληλα εντονότερες παρεμβάσεις προς την κεντρική κυβέρνηση.
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, τα αντικείμενα εντοπίστηκαν το 1925 στη μονή και μεταφέρθηκαν στην Αγκυρα για φύλαξη και συντήρηση, με εντολή του Σουκρού Σαράτσογλου, ο οποίος αργότερα διετέλεσε πρωθυπουργός της Τουρκίας. Ανάμεσά τους φέρεται ότι βρίσκονται επιχρυσωμένο στέμμα, ασημένια εκκλησιαστικά σκεύη και χειρόγραφα.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις, καθώς, σύμφωνα με το τουρκικό υπουργείο Πολιτισμού, 66 χειρόγραφα από τη βιβλιοθήκη της μονής φυλάσσονται σήμερα στο Μουσείο της Αγκυρας, ενώ άλλα σημαντικά χειρόγραφα βρίσκονται στην Κωνσταντινούπολη. Η νέα διεκδίκηση αναδεικνύει τις αντιφάσεις της τουρκικής πολιτικής απέναντι στην ιστορική κληρονομιά της περιοχής και επαναφέρει το ερώτημα εάν τα κειμήλια θα επιστρέψουν ποτέ στον τόπο με τον οποίο συνδέονται επί αιώνες.