Βρέθηκε ο τάφος της Ολυμπιάδας;
Του Κρικόρ Τσακιτζιάν
Σύμφωνα με τις αρχαιολογικές έρευνες που έχει κάνει στον τύμβο Κορινού του νομού Πιερίας ο ομότιμος καθηγητής Αθανάσιος Μπίντας, τις οποίες παρουσίασε σε επιστημονικό συνέδριο, υποστηρίζει πως εκεί βρίσκεται ο τάφος της γυναίκας του βασιλιά Φιλίππου και μητέρας του Μεγάλου Αλεξάνδρου, Ολυμπιάδας.
Με το σκεπτικό της μελέτης, την οποία θα σας παραθέσουμε παρακάτω, συμφωνεί και η γνωστή αρχαιολόγος Λιάνα Σουλβατζή, η οποία είχε διευθύνει τις ανασκαφές στην Οαση της Σίουα, όπου υποστήριζε πως εκεί βρέθηκε ο τάφος του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Μάλιστα, σε σημείωμά της σχετικά με τις αρχαιολογικές ανακαλύψεις του κ. Μπίτα αναφέρει μεταξύ άλλων: «Στις 8 Δεκεμβρίου 2019 έγινε μια πολύ σημαντική ανακοίνωση στην Κατερίνη Πιερίας από τον καθηγητή Αθανάσιο Μπίντα, με θέμα “Ο τάφος του Κορινού ανήκει στη μητέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, την Ολυμπιάδα”.
Ο καθηγητής τεκμηρίωσε επιστημονικά τη θεωρία του, αναφερόμενος και σε επιγραφές. Έχω επισκεφθεί τον τάφο του Κορινού στο παρελθόν, τουλάχιστον τρεις φορές, και έχω επισκεφθεί όλους τους μακεδονικούς τάφους που είχαν ως τότε βρεθεί σε όλη τη Μακεδονία. Μου είχε κάνει εντύπωση το μέγεθος αυτού του τάφου, που μόνο από αυτό καταλαβαίνει κάποιος ότι πρέπει να ανήκε σε σπουδαία προσωπικότητα.
Ο τάφος του Κορινού, που είναι ο μόνος μακεδονικός τριθάλαμος που έχει βρεθεί, είναι μια μικρογραφία του τάφου του Αλεξάνδρου. Το γεγονός ότι ο Πύρρος το 302 π.Χ., μετά την εκθρόνισή του από τους Μολοσσούς, που είχαν υποκινηθεί από τον Κάσσανδρο, κατέφυγε στην Αίγυπτο, στην αυλή του Πτολεμαίου του Λάγου, σαφώς μας δίνει την απάντηση ότι και ο Πύρρος είχε επισκεφθεί τον τάφο του εξαδέλφου του, του Μεγάλου Αλεξάνδρου, και όταν επέστρεψε στη Μακεδονία και τρία χρόνια βασίλεψε στον θρόνο της θείας του Ολυμπιάδος, έκτισε στον ίδιο χώρο της ταφής τον περικαλλή τριθάλαμο βασιλικό τάφο, μικρογραφία του τάφου του γιου της Αλεξάνδρου. Όλοι γνωρίζουμε πόσο στενή ήταν η σχέση μητέρας και γιου».
Ο καθηγητής κ. Μπίντας, όταν τον συναντήσαμε προ ημερών στην Κατερίνη, μας εξέθεσε το σκεπτικό του για το πώς κατέληξε, βάσει των αρχαιολογικών ευρημάτων που έφερε με την αρχαιολογική του σκαπάνη στο φως, στο συμπέρασμα ότι στον τύμβο του Κορινού βρίσκεται ο τάφος της Ολυμπιάδας, μητέρας του Μεγάλου Αλεξάνδρου, και σας παραθέτουμε το σημαντικότερο μέρος του.
«Την άνοιξη του έτους 316 π.Χ., ύστερα από δραματική επτάμηνη πολιορκία της Πύδνας, η Ολυμπιάδα, σύζυγος του Φιλίππου Β’, παραδόθηκε στον Κάσσανδρο, ο οποίος τη δίκασε ως ιερόσυλη και εχθρά της πατρίδας, σε μια δίκη παρωδία, χωρίς να της δώσει το δικαίωμα να απολογηθεί. Στη συνέχεια, τη θανάτωσε και την έθαψε μακριά από τον αστικό ιστό της Πύδνας, σε υποβαθμισμένη περιοχή, ή πιθανώς οι συγγενείς της Αιακίδες, εταίροι της άρχουσας τάξης, την έθαψαν κοντά στα κτήματά τους στην περιοχή του σημερινού Κορινού Πιερίας. Ηταν γνωστό το μίσος του Κασσάνδρου για τον Αλέξανδρο, τον γιο της Ολυμπιάδας, και όλους τους Αργεάδες κληρονόμους του θρόνου της Μακεδονίας, γεγονός που αποδείχτηκε μεταγενέστερα, αφού ο Κάσσανδρος συνετέλεσε στις δολοφονίες τους άμεσα ή έμμεσα.
Ο σημαντικότερος τάφος της περιοχής, ο τύμβος του Κορινού, βρίσκεται στον ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο της αρχαίας Πύδνας και είναι ο μεγαλύτερος σε μήκος μακεδονικός τάφος που βρέθηκε μέχρι σήμερα. Το μέγεθός του και μόνο μας αναγκάζει να δεχτούμε πως ανήκει σε κάποια πολύ σπουδαία προσωπικότητα του τέλους του 4ου π.Χ. αιώνα. Η Ολυμπιάδα δολοφονήθηκε την άνοιξη του 316 π.Χ. Ενα σημαντικό χαρακτηριστικό που επιβεβαιώνει τα τελικά μας συμπεράσματα είναι ότι πρόκειται για γυναικεία ταφή. Είναι γνωστό πως οι γυναίκες θάβονταν με το κεφάλι προς την ανατολή. Στον νεκρικό θάλαμο της Ολυμπιάδας η μαρμάρινη θήκη πάνω στην οποία είχε τοποθετηθεί το οστεοδόχο σκεύος βρίσκεται ανατολικά.
Πάνω στον τάφο, σε επίπεδη περιοχή του κάμπου, είχε κατασκευαστεί και υπάρχει μέχρι σήμερα τεράστιος επιχωματωμένος τύμβος, με υπερβολική ποσότητα από χώμα, που μεταφέρθηκε για τον σκοπό αυτό. Τύμβος τέτοιων διαστάσεων υψωνόταν μόνο σε ταφή βασιλέων, εξέχοντα μέλη βασιλικής οικογένειας ή πολυάνδρια, δηλαδή τύμβοι στους οποίους θάβονταν πολλοί νεκροί έπειτα από σημαντικές μάχες. Το μέγεθος του τύμβου του Κορινού ισχυροποιεί την άποψη πως ο ένοικος του τάφου ήταν εξαιρετικά σπουδαία προσωπικότητα. Το μήκος του ταφικού συμπλέγματος κάτω από τον τύμβο είναι 22 μέτρα (για να μπορεί να γίνει σύγκριση σημειώνουμε ότι ο τάφος του Φιλίππου στις Αιγές έχει μήκος 9,5 μέτρα).
Για ποια προσωπικότητα θα μπορούσε να κατασκευαστεί ένα τόσου τεράστιου μεγέθους ιδιότυπο μνημείο, παρά για τη μητέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου; Ενα πρόσθετο στοιχείο το οποίο ενισχύει την άποψη πως η νεκρή ήταν σημαντική προσωπικότητα, με ιδιότητες και θεσμικό ρόλο όχι απλού ανθρώπου, είναι η σπάνια δομική κατασκευή του τάφου με τρεις θαλάμους. Ποιος ο λόγος να κατασκευαστεί τριθάλαμος μνημειακός τάφος για μία μη σημαντική προσωπικότητα; Μορφικά, αλλά μικρότερων διαστάσεων, ο τάφος στον τύμβο Κορινού είναι όμοιος με τον τάφο που ανέσκαψε στην όαση Σίουα της Αιγύπτου, στον ιερό Αμμωνα Δία, η αρχαιολόγος Λιάνα Σουλβατζή, ο οποίος -κατά την άποψή της- ανήκει στον Μεγάλο Αλέξανδρο.
Στην πρόσοψη του πομπικού διαδρόμου του τάφου υπάρχουν οικοδομικά υπολείμματα προφανώς ενός τελεστηρίου, με προορισμό τις λατρευτικές ανάγκες προς τιμήν της νεκρής, διότι είναι γνωστό πως η Ολυμπιάδα λατρεύτηκε ως θεά μετά τον θάνατό της.
