Στόχος είναι να λειτουργήσει ως χώρος διάδοσης του έργου του μεγάλου Ελληνα ποιητή, ο οποίος άφησε εκεί την τελευταία του πνοή πριν από 80 χρόνια
Την ιστορική οικία του Κωστή Παλαμά επί της οδού Περιάνδρου 5 στην Πλάκα αποκαθιστά το υπουργείο Πολιτισμού στο πλαίσιο της στρατηγικής του για την ανάδειξη κτιρίων ιδιοκτησίας του, τα οποία παρουσιάζουν ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό και ιστορικό ενδιαφέρον.
Το υπουργείο Πολιτισμού χαρακτήρισε το κτήριο ως μνημείο το 1999, ενώ η διαδικασία απαλλοτριώσεώς του άρχισε το 2020. Υστερα από προσφυγές της τέως ιδιοκτήτριας στο Συμβούλιο της Επικρατείας, τελικά η απαλλοτρίωση πραγματοποιήθηκε τον Μάιο του 2023 και το ακίνητο περιήλθε στην ιδιοκτησία του ΥΠΠΟ. Χάρη στην ευγενική χορηγία του Ιδρύματος Σύλβιας Ιωάννου ήδη εκπονείται η μελέτη αποκατάστασης και επαναχρήσης του κτιρίου, η οποία αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί μέχρι τα τέλη Νοεμβρίου, ώστε το έργο να ενταχθεί για χρηματοδότηση στην προγραμματική περίοδο 2021-2027.
Λαϊκή οικία
Πρόκειται για διώροφο συγκρότημα κατοικιών, χωρίς υπόγειο, με κοινόχρηστη είσοδο και αυλή που παραπέμπει στην τυπολογία της λαϊκής αθηναϊκής οικίας. Οι φέροντες τοίχοι είναι λιθόκτιστοι, ενώ οι εσωτερικοί τοίχοι από πλινθοδομές με συμπαγή, κυρίως, τούβλα και μπαγδατί, η στέγη είναι ξύλινη με οροφή από μπαγδατόπηχες και κονίαμα. Η αρχική φάση του κτιρίου φαίνεται ότι χρονολογείται στις αρχές του 20ού αιώνα, ενώ μεταγενέστερες επεμβάσεις είναι εμφανείς στις λιθοδομές, καθώς και στην κύρια όψη, με κονιάματα αρτιφισιέλ. Το κτίριο σήμερα είναι μισοερειπωμένο και η κατάστασή του κακή καθώς για χρόνια εισέδυαν νερά, κυρίως, από τη στέγη.
Τα τελευταία χρόνια της ζωής του ο Κωστής Παλαμάς σε μεγάλη ηλικία αναγκάστηκε να μετακομίσει στην οδό Περιάνδρου 5 μετά την έξωσή του από την κατοικία επί της οδού Ασκληπιού 3, η οποία έχει πλέον κατεδαφιστεί. Εζησε σε ένα από τα δύο διαμερίσματα του δευτέρου ορόφου με τη σύζυγό του Μαρία και την κόρη τους Ναυσικά, μαζί με άλλους ενοίκους. Εκεί άφησε και την τελευταία του πνοή, πριν από 80 χρόνια.
Ιστορικό τοπόσημο
Η οικία Παλαμά αποτελεί ένα σημαντικό ιστορικό τοπόσημο για την Αθήνα, καθώς στις 28 Φεβρουαρίου 1943 η εξόδιος ακολουθία του ποιητή συνδέθηκε με τη μεγαλύτερη αντιστασιακή διαδήλωση στην Αθήνα της γερμανικής κατοχής, τονώνοντας το εθνικό φρόνημα των Ελλήνων. Το αποκαταστημένο κτίριο, το οποίο θα διατηρήσει τα στοιχεία της δεκαετίας του 1930, πρόκειται να λειτουργήσει ως χώρος μελέτης και σπουδής της νεότερης ελληνικής λογοτεχνίας και διάδοσης του έργου του μεγάλου Ελληνα ποιητή.
Μαζί με την οικία Κωλέττη, το κτίριο επί των οδών Πολυγνώτου και Διοσκούρων, που θα στεγάσει το αρχείο Ελύτη, το κτίριο επί της οδού Διοσκούρων 7, το οποίο προορίζεται να φιλοξενήσει το Μουσείο Καρόλου Κουν, και την «οικία Κοκοβίκου» επί της Τριπόδων δημιουργεί έναν πυρήνα κτιριακών υποδομών για πολιτιστικές χρήσεις, αναδεικνύοντας τις διαφορετικές εκφάνσεις και τις εποχές της ιστορίας της πόλης.
