Ο πόνος στο γόνατο είναι ένα κοινό πρόβλημα και μπορεί να καταστεί εξουθενωτικός για όσους τον βιώνουν. Μπορεί να προέλθει από οποιαδήποτε από τις οστικές δομές που περιβάλλουν την άρθρωση του γόνατος (μηριαίο οστό, κνήμη, περόνη), την επιγονατίδα ή τους συνδέσμους, τους τένοντες και τον χόνδρο (μηνίσκο) του γόνατος.
Πολλές είναι οι αιτίες στις οποίες μπορεί να οφείλεται ο πόνος στο γόνατο: συστηματική καταπόνηση λόγω εργασίας ή άθλησης, τραυματισμός και εκφυλισμός που σχετίζεται με την ηλικία.
Παρακάτω παρατίθενται μερικές από τις πιο κοινές αιτίες πόνου στο γόνατο:
Ρήξη χιαστού συνδέσμου
Οι ρήξεις χιαστών συνδέσμων (πρόσθιων, οπίσθιων ή πλαγίων) συγκαταλέγονται στους πιο κοινούς τραυματισμούς της άρθρωσης του γόνατος. Συχνά η ρήξη είναι ολική και απαιτείται άμεση αποκατάσταση. Ενίοτε, η ρήξη χιαστού συνδέσμου μπορεί να συνοδεύεται από άλλους τραυματισμούς, όπως π.χ. ρήξη μηνίσκου.
Η ζημιά στους πρόσθιους χιαστούς συνδέσμους προκαλείται συνήθως από απότομη αλλαγή κατεύθυνσης, εσφαλμένη προσγείωση μετά από άλμα ή έντονη περιστροφή του σώματος, ιδιαίτερα σε δραστηριότητες υψηλής σωματικής έντασης, όπως π.χ. κατά την άθληση.
Οι τραυματισμοί των οπίσθιων χιαστών συνδέσμων συνήθως προκαλούνται από κάποιο χτύπημα στο μπροστινό μέρος του γονάτου ενόσω είναι λυγισμένο.
Οι πλάγιοι (έσω κι έξω) χιαστοί σύνδεσμοι τραυματίζονται από χτύπημα στην εσωτερική ή εξωτερική πλευρά του γόνατος, π.χ. σε αθλήματα επαφής, όπως το ποδόσφαιρο.
Η πλέον σύγχρονη προσέγγιση για την αποκατάσταση της ρήξης χιαστού συνδέσμου είναι αρθροσκόπηση του γόνατος και παράλληλα συνδεσμοπλαστική, δηλαδή την επιδιόρθωση του συνδέσμου με τη χρήση μοσχεύματος που έχει ληφθεί από άλλο σημείο του σώματος.
Ρήξη μηνίσκου
Ο μηνίσκος αποτελείται από δύο κομμάτια χόνδρου σε σχήμα ημισελήνου στην κορυφή της κνήμης. Εκτός από τη διασφάλιση της ομαλής κίνησης μεταξύ των οστών, ο μηνίσκος βοηθά στη σταθεροποίηση του γόνατος και στην απορρόφηση των κραδασμών.
Η ρήξη μηνίσκου είναι μια πολύ συχνή κάκωση του γόνατος και η χειρουργική αποκατάστασή της συγκαταλέγεται στις πλέον συχνές ορθοπαιδικές επεμβάσεις.
Σήμερα, η χειρουργική αποκατάσταση της ρήξης μηνίσκου μπορεί να γίνει αρθροσκοπικά, χωρίς τις μεγάλες τομές του παρελθόντος, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να γίνει ακόμα και συρραφή και διάσωση του μηνίσκου.
Η διάσωση του μηνίσκου, όπου αυτό είναι εφικτό, είναι σημαντική διότι με αυτόν τον τρόπο μειώνεται ο κίνδυνος εμφάνισης οστεοαρθρίτιδας σε μεγαλύτερη ηλικία.
Οστεοαρθρίτιδα
Η οστεοαρθρίτιδα αποτελεί τον πλέον τύπος αρθρίτιδας που προσβάλει το γόνατο, καθώς και την πιο κοινή πάθηση της εν λόγω άρθρωσης.
Η οστεοαρθρίτιδα εμφανίζεται ως συνέπεια της φυσιολογικής φθοράς που υφίσταται το γόνατο με την πάροδο του χρόνου. Προοδευτικά ο χόνδρος φθείρεται και τα οστά αρχίζουν να τρίβονται μεταξύ τους προκαλώντας πόνο, δυσκαμψία και φλεγμονή.
Ως πάθηση επηρεάζει σημαντικά τις καθημερινές δραστηριότητες και την ποιότητα ζωής των ασθενών κι όταν βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο αντιμετωπίζεται χειρουργικά, με αντικατάσταση της φθαρμένης άρθρωσης, με μια νέα, τεχνητή (αρθροπλαστική γόνατος).
Τα τελευταία χρόνια η αρθροπλαστική του γόνατος έχει εξελιχθεί, χάρη σε νέα υλικά για την τεχνητή άρθρωση, καθώς και νέες χειρουργικές προσεγγίσεις που είναι ελάχιστα επεμβατικές.
Ως αποτέλεσμα, η ανάρρωση κι επάνοδο στις καθημερινές δραστηριότητες είναι ταχύτερη ενώ η λειτουργία του γόνατος μετεγχειρητικά προσεγγίζει αυτήν μιας φυσιολογικής άρθρωσης.
Γράφει ο,
Δρ. Κωνσταντίνος Ράπτης, Ορθοπαιδικός Χειρουργός και απόφοιτος της Στρατιωτικής Ιατρικής Σχολής (ΣΣΑΣ).
