Το καλοκαίρι είναι συνδεδεμένο με την ξεκούραση, τη θάλασσα και την αυξημένη φυσική δραστηριότητα. Ωστόσο, πίσω από τις ανέμελες στιγμές στην παραλία κρύβονται αρκετές καθημερινές συνήθειες που μπορούν να επιβαρύνουν σημαντικά τη μέση, τον αυχένα και γενικότερα τη σπονδυλική στήλη. Δεν είναι τυχαίο ότι κατά τους θερινούς μήνες πολλοί άνθρωποι εμφανίζουν εξάρσεις οσφυαλγίας, μυϊκούς σπασμούς ή συμπτώματα που σχετίζονται με προϋπάρχουσες παθήσεις.
Σύμφωνα με τον Ιωάννη Πολυθοδωράκη, Επιστημονικό Διευθυντή του Athens Brain & Spine Surgery, Διευθυντή του Δ’ Νευροχειρουργικού Τμήματος του Νοσοκομείου Ερρίκος Ντυνάν και πρώην Πρόεδρο της Παγκόσμιας Εταιρείας Σπονδυλικής Στήλης, πολλά από τα προβλήματα που εμφανίζονται το καλοκαίρι δεν οφείλονται σε κάποιο τραυματισμό, αλλά σε επαναλαμβανόμενες λανθασμένες κινήσεις που ασκούν αυξημένα φορτία στη σπονδυλική στήλη χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε.
Ένα από τα πιο συχνά λάθη είναι η πολύωρη παραμονή στην ξαπλώστρα ή στην πετσέτα. Όταν το σώμα παραμένει για ώρες σε ημικαθιστή θέση, η οσφυϊκή μοίρα χάνει τη φυσιολογική της ευθυγράμμιση, ενώ οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι δέχονται συνεχή πίεση. Η κατάσταση επιδεινώνεται όταν κάποιος διαβάζει, χρησιμοποιεί κινητό τηλέφωνο ή εργάζεται από το tablet με τον κορμό σκυμμένο προς τα εμπρός. Η καλύτερη πρακτική είναι η αλλαγή θέσης κάθε 30 με 40 λεπτά και η σύντομη κινητοποίηση με λίγα λεπτά περπατήματος. Ακόμη και μια μικρή βόλτα στην ακτή βοηθά στην αποφόρτιση της μέσης και στην ενεργοποίηση των μυών που στηρίζουν τη σπονδυλική στήλη.
Εξίσου επιβαρυντική μπορεί να αποδειχθεί η μεταφορά του εξοπλισμού της παραλίας. Ομπρέλες, ψυγεία, τσάντες και παιδικά αξεσουάρ συχνά μεταφέρονται με το βάρος συγκεντρωμένο στη μία πλευρά του σώματος. Η ασύμμετρη φόρτιση αναγκάζει τη σπονδυλική στήλη να αντισταθμίσει το επιπλέον βάρος, δημιουργώντας αυξημένη καταπόνηση στους μύες και στις αρθρώσεις της μέσης. Οι ειδικοί συνιστούν το βάρος να κατανέμεται όσο το δυνατόν πιο ομοιόμορφα και τα βαριά αντικείμενα να σηκώνονται λυγίζοντας τα γόνατα και όχι σκύβοντας. Η συγκεκριμένη συμβουλή είναι ιδιαίτερα σημαντική για άτομα που έχουν ιστορικό κήλης μεσοσπονδυλίου δίσκου ή χρόνιων ενοχλήσεων στην οσφυϊκή μοίρα.
Πολλοί επίσης υποτιμούν τη φόρτιση που προκαλεί η άμμος. Το περπάτημα σε μαλακή και ανώμαλη επιφάνεια απαιτεί μεγαλύτερη μυϊκή προσπάθεια για τη σταθεροποίηση της λεκάνης και του κορμού. Αν και αποτελεί εξαιρετική μορφή ήπιας άσκησης, όταν γίνεται για πολλή ώρα ή σε άτομα με προϋπάρχουσες παθήσεις μπορεί να προκαλέσει επιδείνωση των συμπτωμάτων. Για όσους παρουσιάζουν πόνο στη μέση ή συμπτώματα όπως μούδιασμα και πόνο που αντανακλά στα κάτω άκρα, συχνά συνδεόμενα με ριζοπάθεια, προτείνεται η σταδιακή αύξηση της δραστηριότητας και η αποφυγή πολύωρων περιπάτων σε βαθιά άμμο. Γενικότερα μπορούν να κάνουν όλες τις δραστηριότητες με όριο τον πόνο, άν κάτι προκαλεί πόνο τότε πρέπει να σταματήσουν.
Το κολύμπι θεωρείται μία από τις πιο ωφέλιμες δραστηριότητες για τη σπονδυλική στήλη, όμως και εδώ υπάρχουν παγίδες. Η συνεχής κολύμβηση με το κεφάλι έξω από το νερό, όπως συχνά συμβαίνει στο πρόσθιο, αυξάνει σημαντικά την πίεση στον αυχένα και μπορεί να προκαλέσει μυϊκή κόπωση ή επιδείνωση υφιστάμενων προβλημάτων. Η σωστή τεχνική και η εναλλαγή στυλ κολύμβησης συμβάλλουν στη διατήρηση της φυσιολογικής θέσης της σπονδυλικής στήλης. Παράλληλα, η απότομη βουτιά μετά από ώρες ακινησίας στην ξαπλώστρα αυξάνει τον κίνδυνο μυϊκού τραυματισμού. Μερικά λεπτά ήπιας κινητοποίησης πριν την είσοδο στη θάλασσα μπορούν να μειώσουν σημαντικά αυτόν τον κίνδυνο.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτούν και τα πολύωρα ταξίδια. Είτε πρόκειται για μετακίνηση με αυτοκίνητο είτε με πλοίο, η παρατεταμένη καθιστή θέση αυξάνει τα φορτία που δέχεται η οσφυϊκή μοίρα. Οι τακτικές στάσεις για περπάτημα, οι διατάσεις και η σωστή υποστήριξη της μέσης κατά την οδήγηση μπορούν να περιορίσουν σημαντικά την καταπόνηση.
Όπως επισημαίνει ο κ. Πολυθοδωράκης, ο πόνος δεν πρέπει ποτέ να θεωρείται φυσιολογικό επακόλουθο των διακοπών. Όταν οι ενοχλήσεις επιμένουν, όταν εμφανίζεται μούδιασμα, αδυναμία στα άκρα ή πόνος που αντανακλά προς το πόδι ή το χέρι, είναι απαραίτητη η αξιολόγηση από ειδικό. Η έγκαιρη διάγνωση των παθήσεων της σπονδυλικής στήλης και η σωστή αντιμετώπιση μπορούν να αποτρέψουν την εξέλιξη ενός προβλήματος που αρχικά φαίνεται μικρό αλλά ενδέχεται να επηρεάσει σημαντικά την ποιότητα ζωής.
Το καλοκαίρι δεν χρειάζεται να γίνει αιτία πόνου στη μέση. Με λίγη προσοχή στις καθημερινές κινήσεις, σωστή στάση σώματος και έγκαιρη αναγνώριση των προειδοποιητικών συμπτωμάτων, η παραλία μπορεί να παραμείνει συνώνυμο της χαλάρωσης και όχι της καταπόνησης της σπονδυλικής στήλης.
