Οι πυρκαγιές δεν απειλούν μόνο με τις φλόγες, αλλά και με τον πυκνό καπνό που μπορεί να εξαπλωθεί σε μεγάλες αποστάσεις και να επηρεάσει σοβαρά την υγεία. Ακόμη και όσοι βρίσκονται μακριά από το πύρινο μέτωπο ενδέχεται να εμφανίσουν συμπτώματα, καθώς τα μικροσκοπικά σωματίδια και τα αέρια που περιέχει ο καπνός εισχωρούν βαθιά στο αναπνευστικό σύστημα και επιβαρύνουν την καρδιά και τους πνεύμονες.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η πυρκαγιά στο Ωραιόκαστρο, όπου οι ειδικοί συνέστησαν στους κατοίκους να περιορίσουν τις μετακινήσεις τους, να παραμείνουν σε κλειστούς χώρους με τα παράθυρα ερμητικά κλειστά και, όταν η έξοδος ήταν απαραίτητη, να χρησιμοποιούν μάσκες υψηλής προστασίας τύπου KN95 ή FFP2, λόγω του πυκνού νέφους καπνού που κάλυπτε την περιοχή.
Ποια συμπτώματα προκαλεί ο καπνός από πυρκαγιά
Τα πρώτα σημάδια έκθεσης στον καπνό είναι συνήθως ερεθιστικά και μπορεί να εμφανιστούν ακόμη και μετά από σύντομη παραμονή σε εξωτερικό χώρο. Τα πιο συχνά συμπτώματα είναι:
- κάψιμο ή δακρύρροια στα μάτια,
- ερεθισμός ή ξηρότητα στον λαιμό,
- καταρροή,
- βήχας,
- αίσθημα ξηρότητας στους αεραγωγούς.
Όσο αυξάνεται η έκθεση, μπορεί να εμφανιστούν πιο σοβαρές ενοχλήσεις, όπως:
- πονοκέφαλος,
- ζάλη,
- σφίξιμο στο στήθος,
- συριγμός,
- δύσπνοια,
- έντονη κόπωση.
Ιδιαίτερα επικίνδυνα θεωρούνται τα πολύ λεπτά αιωρούμενα σωματίδια PM2.5, τα οποία μπορούν να φτάσουν βαθιά στους πνεύμονες, προκαλώντας επίμονο βήχα, παραγωγή φλεγμάτων, δυσκολία στην αναπνοή και επιδείνωση προϋπαρχόντων αναπνευστικών προβλημάτων.
Ποιοι διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο
Αν και ο καπνός μπορεί να επηρεάσει οποιονδήποτε, ορισμένες ομάδες είναι περισσότερο ευάλωτες στις επιπτώσεις του. Αυξημένο κίνδυνο αντιμετωπίζουν:
- τα παιδιά,
- οι ηλικιωμένοι,
- οι έγκυες γυναίκες,
- άτομα με άσθμα,
- ασθενείς με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ),
- άτομα με καρδιαγγειακά νοσήματα,
- διαβητικοί,
- όσοι έχουν εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα ή γενικότερα επιβαρυμένη υγεία.
Σε αυτές τις κατηγορίες, τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν νωρίτερα και να εξελιχθούν ταχύτερα σε σοβαρή αναπνευστική ή καρδιακή επιβάρυνση.
Τι πρέπει να κάνετε αν εμφανίσετε συμπτώματα
Οι ειδικοί τονίζουν ότι το σημαντικότερο μέτρο είναι η άμεση μείωση της έκθεσης στον καπνό. Συνιστούν:
- να παραμείνετε σε κλειστό χώρο,
- να κρατήσετε κλειστά παράθυρα και πόρτες,
- να χρησιμοποιείτε τον κλιματισμό στη λειτουργία ανακύκλωσης του αέρα, εφόσον υπάρχει,
- να αποφεύγετε κάθε άσκοπη μετακίνηση σε εξωτερικούς χώρους.
Αν είναι απολύτως απαραίτητο να βγείτε έξω, η παραμονή πρέπει να είναι όσο το δυνατόν συντομότερη και να χρησιμοποιείται μάσκα υψηλής προστασίας N95, KN95 ή FFP2, καθώς οι χειρουργικές ή υφασμάτινες μάσκες δεν φιλτράρουν αποτελεσματικά τα λεπτά σωματίδια του καπνού.
Όσοι πάσχουν από άσθμα ή άλλη χρόνια αναπνευστική νόσο θα πρέπει να έχουν μαζί τους τα φάρμακα ή τους εισπνευστήρες τους και να ακολουθούν πιστά τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού.
Πότε πρέπει να αναζητήσετε άμεσα ιατρική βοήθεια
Η άμεση εκτίμηση από γιατρό ή η μεταφορά σε νοσοκομείο είναι απαραίτητη εάν εμφανιστούν:
- σοβαρή δύσπνοια,
- έντονος πόνος στο στήθος,
- σύγχυση,
- μπλε χρώμα στα χείλη,
- λιποθυμικό επεισόδιο,
- ή συμπτώματα που επιδεινώνονται γρήγορα.
Η έγκαιρη απομάκρυνση από τον καπνό και η άμεση αντιμετώπιση των συμπτωμάτων μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών, ιδιαίτερα για όσους ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες.