Τις προτάσεις της επί της Εθνικής Στρατηγικής για τη Στεγαστική Πολιτική κατέθεσε η Ε.Σ.Α.μεΑ., τόσο με έγγραφό της προς την αρμόδια υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δ. Μιχαηλίδου όσο και στο διαδικτυακό τόπο ανοιχτής διακυβέρνησης www.opengov.gr , στη βάση μεταξύ άλλων της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες.
Τα προβλήματα που επισημαίνει η Ε.Σ.Α.μεΑ. περιλαμβάνουν τη ραγδαία αύξηση του κόστους στέγασης και την περιορισμένη διαθεσιμότητα προσβάσιμου στεγαστικού αποθέματος, καθώς και το πρόσθετο κόστος που συνεπάγεται η ενοικίαση ή η αγορά προσβάσιμης κατοικίας σε σύγκριση με μία μη προσβάσιμη. Παράλληλα, η έλλειψη προσβάσιμων κατοικιών αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους πολλά άτομα με αναπηρία, χρόνιες ή/ και σπάνιες παθήσεις αναγκάζονται να εγκαταλείψουν την κατοικία τους όταν αποκτήσουν αναπηρία ή με την πάροδο της ηλικίας, ενώ η έλλειψη προσβάσιμων και οικονομικά προσιτών κατοικιών στην κοινότητα οδηγεί τα άτομα αυτά στα ιδρύματα.
Επιπλέον, τα άτομα με αναπηρία κατά τη μετάβασή τους από την ιδρυματική φροντίδα στην ανεξάρτητη διαβίωση εντός της κοινότητας ενδέχεται να αντιμετωπίζουν ακατάλληλες, επισφαλείς ή ανεπαρκείς συνθήκες στέγασης, βιώνοντας ταυτόχρονα προκατάληψη και διακρίσεις κατά την αναζήτηση κατοικίας για μίσθωση.
Τέλος, αντιμετωπίζουν πρόσθετα εμπόδια στην απόκτηση κατοικίας λόγω περιορισμένης πρόσβασης σε χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, αλλά και αυξημένο ενεργειακό κόστος, ιδίως όταν απαιτείται συνεχής χρήση ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού, ειδικών συνθηκών θέρμανσης ή ψύξης ή άλλων υποστηρικτικών μέσων, γεγονός που επιβαρύνει σημαντικά το συνολικό κόστος διαβίωσης και αυξάνει τον κίνδυνο ενεργειακής και στεγαστικής φτώχειας.
Η εφαρμογή προδιαγραφών προσβασιμότητας στις κατοικίες δεν ωφελεί μόνο τα άτομα με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις αλλά διευκολύνει σημαντικά και τα ηλικιωμένα άτομα, συμβάλλοντας στη δια βίου καταλληλόλητα των κατοικιών (αειφορία), στην παράταση της αυτόνομης διαβίωσης και στην αντιμετώπιση των προκλήσεων που απορρέουν από τη δημογραφική γήρανση του πληθυσμού της χώρας.
Μεταξύ άλλων η Ε.Σ.Α.μεΑ. προτείνει (αναλυτικά στην επιστολή):
- Την αντικατάσταση επί της Εθνικής Στρατηγικής για τη Στεγαστική Πολιτική των αναφορών σε «πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή και ποιοτική κατοικία» και «προσιτή και βιώσιμη κατοικία» από τις διατυπώσεις «πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή, προσβάσιμη και ποιοτική κατοικία» και «προσιτή, προσβάσιμη και βιώσιμη κατοικία», αντίστοιχα.
- Τα προβλεπόμενα μέτρα στην ενότητα «3. Μέτρα Στεγαστικής Πολιτικής» να συμπληρωθούν, όπου απαιτείται, ώστε να ενσωματώνουν οριζόντια τη διάσταση της αναπηρίας. Ειδικότερα, κάθε μέτρο θα πρέπει, κατά περίπτωση, να προβλέπει:
- την εφαρμογή των αρχών του Καθολικού Σχεδιασμού και την τήρηση των προδιαγραφών προσβασιμότητας στις νέες κατοικίες, στις κοινωνικές κατοικίες, στις φοιτητικές εστίες κ.λπ., καθώς και στους κοινόχρηστους χώρους αυτών,
- την πρόβλεψη ειδικών κριτηρίων επιλεξιμότητας (όπως αυξημένα εισοδηματικά όρια) και αυξημένων ποσοστών ενίσχυσης, καθώς και την παροχή προτεραιότητας στα άτομα με αναπηρία, χρόνιες ή/ και σπάνιες παθήσεις και τις οικογένειές τους στα προγράμματα οικονομικής ενίσχυσης, απόκτησης ή μίσθωσης κατοικίας,
- την αξιοποίηση των μέτρων κοινωνικής κατοικίας για την ανάπτυξη στεγαστικών λύσεων που προάγουν την υποστηριζόμενη και την ανεξάρτητη διαβίωση των ατόμων με αναπηρία στην κοινότητα,
- τη σύνδεση των επιχορηγήσεων ενεργειακής αναβάθμισης των κτιρίων με τη βελτίωση της προσβασιμότητάς τους στα άτομα με αναπηρία,
- την κάλυψη του πρόσθετου κόστους που συνεπάγεται η προσαρμογή της κατοικίας στις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία ή η απόκτηση προσβάσιμης κατοικίας,
- τη διευκόλυνση των ατόμων με αναπηρία στον τραπεζικό δανεισμό για την απόκτηση, ανέγερση ή ανακαίνιση κατοικίας,
- την απαλλαγή ή μείωση φόρων και τελών που συνδέονται με την αγορά, μεταβίβαση ή ανακαίνιση κατοικίας, όταν αυτή προορίζεται να καλύψει τις στεγαστικές ανάγκες των ατόμων με αναπηρία,
- την παροχή κινήτρων προς τους ιδιοκτήτες κατοικιών (φορολογικά ή επιδοτήσεις) για την υλοποίηση παρεμβάσεων προσβασιμότητας σε κατοικίες που προορίζονται για μίσθωση.
Επιπρόσθετα στοχευμένα μέτρα:
- Δημιουργία υπηρεσίας τεχνικής υποστήριξης για την παροχή συμβουλευτικής σχετικά με την προσαρμογή των κατοικιών στις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία και την αξιοποίηση των προγραμμάτων χρηματοδότησης,
- Δημιουργία μητρώου προσβάσιμων κατοικιών με στόχο την καταγραφή του διαθέσιμου αποθέματος προσβάσιμων κατοικιών, τη διευκόλυνση της πρόσβασης των ατόμων με αναπηρία σε κατάλληλη κατοικία και τη συλλογή αξιόπιστων δεδομένων για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των εφαρμοζόμενων μέτρων και τον σχεδιασμό στοχευμένων στεγαστικών πολιτικών.
