Μισός αιώνας στο σανίδι. Ο καταξιωμένος σκηνοθέτης Γιάννης Ιορδανίδης επιστρέφει στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος με ένα έργο-σταθμό του γαλλικού ρεπερτορίου, το οποίο φέρει την υπογραφή του σεναριογράφου του Κώστα Γαβρά, Ζαν-Κλοντ Γκραμπέρ.
Το «Ραφτάδικο» παρουσιάζεται από τις 18 Οκτωβρίου στη Μονή Λαζαριστών, που επαναλειτουργεί έπειτα από μια μικρή «αποχή» από τα θεατρικά δρώμενα της Θεσσαλονίκης.
Λίγα εικοσιτετράωρα πριν από την πρεμιέρα ο σκηνοθέτης Γιάννης Ιορδανίδης μιλά στη «δημοκρατία» για το έργο, το οποίο παρουσιάζεται σε πανελλήνια πρώτη, και κάνει μια αναδρομή στην πλούσια θεατρική πορεία του που μετρά μόνο επιτυχίες.
«Το “Ραφτάδικο” είναι ένα έργο με το οποίο είχα ανοιχτούς λογαριασμούς» εξηγεί. «Το είχα πρωτοδιαβάσει την περίοδο που έμενα στο Παρίσι και γνώριζα προσωπικά τον συγγραφέα. Είχα πάρει την άδεια να το μεταφράσω, αλλά όλα αυτά τα χρόνια έμενε στο συρτάρι. Οταν έδειξα το κείμενο στον Δημήτρη Χορν, εκείνος είχε ενθουσιαστεί και με είχε παροτρύνει να το ανεβάσω. Οταν, λοιπόν, ο καλλιτεχνικός διευθυντής του ΚΘΒΕ Γιάννης Βούρος με κάλεσε και μου έδωσε την ελευθερία να επιλέξω ένα θεατρικό κείμενο για το ρεπερτόριο της νέας σεζόν, κατέληξα στο “Ραφτάδικο”».
Το έργο, το οποίο είναι αυτοβιογραφικό του Γκραμπέρ, μας μεταφέρει στο μεταπολεμικό Παρίσι, σε μια πόλη λαβωμένη που μετράει τις πληγές της από την επέλαση του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Το σκηνικό δράσης, ένα ραφτάδικο ή, όπως οι Γάλλοι συνηθίζουν να το αποκαλούν, ένα ατελιέ ραπτικής, σαν εκείνο που διατηρούσε η μητέρα του συγγραφέα. Ακόμη και ο ίδιος ο Γκραμπέρ κάνει ένα… πέρασμα από τη σκηνή ως το δεκάχρονο αγοράκι που μεγαλώνει ανάμεσα στις βελόνες και τις ραπτομηχανές, παρατηρώντας τους γύρω του να βιώνουν τις επιπτώσεις ενός παράλογου πολέμου.
«Ο Γκραμπέρ είναι ένας από τους λιγοστούς συγγραφείς που μπορούν να μιλούν για σοβαρά θέματα με χιουμοριστικό τρόπο. Είναι ένα έργο, το οποίο, αν και αναφέρεται σε δύσκολες εποχές, κρύβει αισιοδοξία και ελπίδα για ζωή» εξηγεί ο κ. Ιορδανίδης που εφέτος συμπληρώνει 50 χρόνια συνεργασίας με το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος. «Οποιος ακούει για μισό αιώνα ζωής φαντάζεται κάποιον πολύ ηλικιωμένο άνδρα» λέει ο ίδιος χαριτολογώντας και προσθέτει: «Η πρώτη μου εμφάνιση στο σανίδι ήταν γύρω στα 5, σε μια παράσταση “Σίβυλλα” του Σωκράτη Καραντινού».
Από τότε, φυσικά, έως και σήμερα έχουν μεσολαβήσει μεγάλες τιμητικές διακρίσεις αλλά και συμπράξεις με τα σημαντικότερα ονόματα του εγχώριου θεατρικού κόσμου αλλά και των παρισινών σκηνών. «Για μένα μεγάλη σημασία έχει το γεγονός ότι κατάφερα να συναντηθώ με αυτά τα εκλεκτά πρόσωπα» σχολιάζει ο ίδιος.
Συνεργασίες με μεγάλα ονόματα
Ο Μίνως Βολανάκης, ο Υβ Μοντάν, ο Ζαν-Λουί Μπαρό, η Μαντλέν Ρενό καθώς και άλλα σημαντικά πρόσωπα του θεάτρου ένωσαν τις δυνάμεις τους με τον Ελληνα δημιουργό, έναν από τους λιγοστούς εγχώριους καλλιτέχνες που έχουν αποσπάσει το Χρυσό Μετάλλιο Σκηνοθεσίας από την Διεθνή Ακαδημία του Παρισιού. «Θεωρώ πολύ τυχερό τον εαυτό μου που συνεργάστηκα με τον Αλέκο Αλεξανδράκη αλλά και τη Βέρα Ζαβιτσιάνου, έστω και την τελευταία στιγμή, αφού λίγο μετά τις παραστάσεις που ανεβάσαμε μαζί έφυγαν από τη ζωή. Ακόμη, ιδιαίτερο ρόλο στην περαιτέρω πορεία μου έπαιξε ο Ευγένιος Ιονέσκο αλλά και ο Ζαν-Λουί Μπαρό. Ο τελευταίος, μάλιστα, μαζί με τη γυναίκα του, τη Μαντλίν, οι οποίοι -για να καταλάβετε- ήταν σαν τον Μινωτή και την Παξινού της Γαλλίας, μου εμπιστεύτηκαν και την πρώτη μου σκηνοθεσία στο Παρίσι. Πώς να ξεχάσω, άλλωστε, τη φωνή του Μοντάν, ο οποίος κάθε φορά που μου άφηνε μήνυμα τελείωνε με τη φράση “Vive la Grece” δηλαδή “Ζήτω η Ελλάδα”»!
Info: Το «Ραφτάδικο» θα κάνει πρεμιέρα στη Μονή Λαζαριστών, σκηνή «Σωκράτης Καραντινός», την Παρασκευή 18 Οκτωβρίου. Παίζουν, μεταξύ άλλων, οι ηθοποιοί: Γιολάντα Μπαλαούρα, Κώστας Σαντάς, Ιάκωβος Μυλωνάς.
Γιώτα Βαζούρα
