Κάθεται στο ξύλινο γραφείο του, στο πιο φωτεινό δωμάτιο του σπιτιού. Βάζει ένα από τα πινέλα στο στόμα του και με ένα λαμπερό γαλάζιο χρωματίζει τον χιτώνα της Παναγίας, σε μια αποτύπωση της Θείας Γέννησης. Το πινέλο παραμένει σταθερό, καθώς περνά πάνω από τον καμβά, κι ο ίδιος απόλυτα συγκεντρωμένος στο έργο του. Ο Τριαντάφυλλος Ηλιάδης αποτελεί τον πλέον καταξιωμένο Ελληνα ζωγράφο, με δεκάδες εκθέσεις σε ολόκληρο τον κόσμο, που αποτυπώνει στον καμβά, χρησιμοποιώντας το στόμα του, πίνακες γεμάτους Ελλάδα.
«Ο κόσμος μας, ο πολιτισμός μας ολόκληρος φτιάχτηκε για πλάσματα με δύο χέρια. Μια απλή κουμπότρυπα, για παράδειγμα, για να δεχτεί το κουμπί χρειάζεται τη συνεργασία δύο χεριών. Φανταστείτε τώρα τον όγκο των προβλημάτων που έπρεπε να ξεπεράσω εγώ, που μου έλειπαν σχεδόν και τα δυο μου χέρια» λέει, φιλοτεχνώντας μπροστά μας τον πίνακα που ζωγραφίζει αυτή την περίοδο, τη Θεία Γέννηση, με απόλυτη ηρεμία. Στην αριστερή πλευρά του γραφείου του βρίσκεται ένας διάφανο δισκάκι, όπου αναμειγνύει τα χρώματα και φτιάχνει τις αποχρώσεις. Εκεί βουτά το πινέλο του και με ακρίβεια έμπειρου καλλιτέχνη ζωγραφίζει με το στόμα.
Ο Τριαντάφυλλος Ηλιάδης υποδέχεται κάθε μέρα με ένα μεγάλο χαμόγελο, γεμάτο αισιοδοξία. Στα έργα του χρησιμοποιεί μόνο φωτεινά χρώματα, όπως αντιλαμβάνεται τη ζωή, μακριά από το σκότος και τη μιζέρια…
Δυσπλασία
Γεννήθηκε το 1950 σε ένα μικρό καπνοχώρι της Ξάνθης, στον Πετεινό, από γονείς αγρότες, με πολύ σοβαρή αναπηρία στα δύο χέρια και στο ένα πόδι. «Η μητέρα μου είχε χάσει κι εκείνη το ένα της χέρι λίγα χρόνια πριν γεννηθώ σε ατύχημα, ενώ έχασα τον πατέρα μου όταν ήμουν τεσσάρων χρονών παιδί» μας διηγείται.
Η επώδυνη συναίσθηση της σωματικής δυσπλασίας του, τα επίμονα βλέμματα των περαστικών και η αίσθηση «μειονεξίας και καταδίκης» δημιούργησαν την προσωπική κόλαση του μικρού Τριαντάφυλλου, που ζούσε στο περιθώριο. «Αναζητούσα έναν τρόπο να απαλλαγώ από αυτό το βαρύ συναισθηματικό κλίμα, έψαχνα ένα μονοπάτι για να αντισταθμίσω τις σωματικές αδυναμίες μου. Στις αρχές του 1960 ήταν που έπιασα για πρώτη φορά δειλά το πινέλο με το στόμα και ξεκίνησα να σχεδιάζω στο χαρτί. Ετσι άρχισε ο αγώνας μου…» περιγράφει γλαφυρά τα πρώτα του βήματα.
Μοναδικά βέλη στη φαρέτρα του διάσημου ζωγράφου ήταν η ανεξάντλητη θέληση, η δίψα να αντισταθμίσει όσα του στέρησε η φύση, το τεράστιο θάρρος και η υπομονή.
Στήριξη
«Σταθμός στάθηκε η επαφή μου το 1967 με τη Διεθνή Ενωση Αναπήρων Καλλιτεχνών (VDMFK), με έδρα το Λιχτενστάιν, που συγκεντρώνει έργα ανάπηρων ατόμων, διοργανώνει εκθέσεις, τα τυπώνει σε κάρτες, αφίσες και ημερολόγια και με τα έσοδα αμείβει τους δημιουργούς» λέει στη «δημοκρατία» ο καλλιτέχνης, που από το 1970 αποτελεί τακτικό μέλος της ένωσης. «Το γεγονός ότι βρήκα έναν φορέα να με στηρίζει, να με ενθαρρύνει και να με βοηθά με γέμισε κουράγιο κι αυτοπεποίθηση. Ζωγράφιζα πλέον σε ρυθμό… υπεράνθρωπο, με ασίγαστο πάθος, εξέλισσα την τεχνική, την οπτική, την τέχνη μου».
Το έργο του «μυρίζει» Ελλάδα. Ζωγραφίζει τοπία από μέρη που έχει επισκεφθεί, με ιδιαίτερη αγάπη στη θάλασσα. Αποτυπώνει ανθρώπους σε επαγγέλματα που τείνουν να εξαφανιστούν, όπως οι παραδοσιακοί τσαγκάρηδες, οι καστανάδες, οι πλανόδιοι οργανοπαίκτες. Είναι βαθιά θρήσκος, γι’ αυτό και πολλά έργα του είναι αφιερωμένα στη γέννηση του Θεανθρώπου, όπως και στις εργασίες και στην καθημερινή ζωή των μοναχών.
Η αναγνώριση
Στο υπόγειο της οικίας του Τριαντάφυλλου Ηλιάδη, εκτός από την εντυπωσιακή συλλογή με τους πίνακές του, βρίσκεται και μια μικρή συλλογή από φωτογραφίες με πρόσωπα που έχει συναντήσει στο διάβα της ζωής του. Ανάμεσά τους, ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος, ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης με την Ντόρα Μπακογιάννη, ο Κώστας Καραμανλής, ο Κωστής Στεφανόπουλος και πολλές άλλες εξέχουσες προσωπικότητες, που έχουν συγχαρεί τον Τριαντάφυλλο για τη δύναμη της ψυχής του αλλά και την αρτιότητα και τη δύναμη των έργων του. «Αγαπημένο έργο του Αντώνη Σαμαρά είναι ένας πίνακας που έχω με μια γάτα, ενώ ο κ. Βαρθολομαίος με είχε ρωτήσει γιατί τα έργα μου είναι τόσο φωτεινά. Του απάντησα ότι αυτή είναι και η στάση ζωής μου, το φως, η χαρά, η αισιοδοξία. Οχι το σκοτάδι και η ηττοπάθεια» αναφέρει. Τα έργα του έχουν ταξιδέψει σε εκθέσεις, από τα ανάκτορα της Βιένης μέχρι τη Μαδρίτη, τη Λισαβόνα, την Αυστραλία και τις ΗΠΑ. Ο ίδιος με συγκίνηση θυμάται τη βράβευσή του πριν από δύο μήνες στην 71 Αερομεταφερόμενη Ταξιαρχία Πεζικού, στη Νέα Σάντα Κιλκίς, όπου ο διοικητής με δάκρυα στα μάτια τού ψιθύρισε: «Είναι η πρώτη φορά που σε ομιλία θα ακουγόταν ακόμη και καρφίτσα, αν έπεφτε στην αίθουσα»…
Μαζί με τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη και την Ντόρα Μπακογιάννη
Με τον μητροπολίτη Ξάνθης Παντελεήμονα (αριστερά) και τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο
Αριστείδης Μάτιος
