Η ελληνική προεδρία στην Ε.Ε., το πρώτο εξάμηνο του 2014, θα επιτρέψει στην κυβέρνηση να βρίσκεται σε διαρκή επαφή (ακόμα κι αν δεν το πολυθέλουν) με τους ισχυρούς εταίρους, αλλά και με τις ΗΠΑ, τη Ρωσία και την Κίνα και όσες χώρες αναπτύσσουν πολιτική και οικονομική συνεργασία με την Ευρώπη.
Οι διεθνείς συγκυρίες στάθηκαν γενναιόδωρες στις ελληνικές κυβερνήσεις που ανέλαβαν την προεδρία (το 1983 και το 1988 επί Ψυχρού Πολέμου και το 1994 και το 2003 με τις κρίσεις στη Γιουγκοσλαβία και στο Ιράκ αντίστοιχα), αλλά λάθη και παραλείψεις δεν επέτρεψαν την αξιοποίησή της στο έπακρο. Γιατί ο θεσμός δεν ισοδυναμεί ασφαλώς με προβάδισμα της προεδρεύουσας χώρας (όπως με το ανεπανάληπτο πασοκικό του 1983 ότι «ο μάγκας Ανδρέας έγινε πρόεδρος όλης της Ευρώπης»), αλλά σίγουρα ανοίγει διπλωματικές οδούς που προσφέρουν και εθνικά πλεονεκτήματα.
Η επικείμενη προεδρία θα είναι από τις πλέον ενδιαφέρουσες. Ισως και πετυχημένη, αν στο ελάχιστο διάστημα που απομένει επιταχυνθούν οι προετοιμασίες και το βάρος δεν πέσει, όπως κατά κανόνα συμβαίνει, μόνον στον πρωθυπουργό και σε δυο τρία στελέχη της διπλωματικής υπηρεσίας.
Οι τέσσερις προτεραιότητες της ελληνικής προεδρίας συνδυάζουν την ταυτόχρονη πρόοδο και των ευρωπαϊκών και των εθνικών συμφερόντων:
-Πρώτον, η Αθήνα επιθυμεί την υλοποίηση του Συμφώνου για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση που υιοθετήθηκε τον Ιούνιο του 2012, χωρίς έκτοτε σημαντική πρόοδο. Μια δραστήρια ελληνική ανάμειξη, με την έγκριση νέας νομοθεσίας, θα εδραιώσει την αναπτυξιακή διάσταση του κοινοτικού προϋπολογισμού.
-Δεύτερον, αν τις ερχόμενες εβδομάδες υπάρξει καταρχήν συμφωνία για τον Ενιαίο Μηχανισμό Εξυγίανσης των τραπεζών (τον SRM), τότε η ελληνική προεδρία θα διεξαγάγει τις συζητήσεις για οριστικοποίησή του. Πέρα από τις ημέτερες ανησυχίες λόγω οικονομικής κρίσης, ο μελλοντικός SRM είναι τεράστιας σημασίας, προκαλώντας σύγκρουση μεταξύ αφενός Γερμανίας – Γαλλίας και αφετέρου των περισσότερων άλλων μελών της Ε.Ε. και της Κομισιόν. Το μέτωπο Βερολίνου – Παρισιού ευνοεί την αλλαγή των Συνθηκών της Ε.Ε. πριν από την τραπεζική ένωση, ενώ η Κομισιόν και οι υπόλοιπες κυβερνήσεις κρίνουν επαρκές το υφιστάμενο πλαίσιο με ορισμένες αλλαγές ως προς τη διοίκηση και τη λήψη αποφάσεων του SRM.
-Τρίτον, για τη μάστιγα της λαθρομετανάστευσης η ελληνική προεδρία έχει την ευκαιρία έγκρισης μιας νέας πολιτικής στη Σύνοδο Κορυφής του Ιουνίου 2014. Κυρίαρχα σημεία της η οικονομική στήριξη στις χώρες του Νότου της Ε.Ε., αλλά και τα μέτρα πίεσης των χωρών προέλευσης των μεταναστών.
-Τέταρτον, μια διακήρυξη της Ε.Ε. για τις θαλάσσιες ζώνες (με κορυφαία σημασία για την Ελλάδα λόγω υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ) θα δώσει στη Σύνοδο Κορυφής του Ιουνίου ιστορικές διαστάσεις. Τα περισσότερα μέλη συμφωνούν πλέον ότι χρειάζεται κοινή στρατηγική για την ασφάλεια των θαλασσών της Ε.Ε. και την αξιοποίησή τους για την ανάπτυξη.
Αν στους κύριους στόχους προστεθεί και ο κλάδος της ενέργειας, με τις εκκρεμότητες για τη ΔΕΠΑ και τις μάχες ισορροπιών με επίκεντρο τον TAP και την Gazprom, τότε γίνεται σαφές ότι το πρώτο εξάμηνο του 2014 θα αποδειχθεί καθοριστικό.
Αλέξανδρος Τάρκας
