Αργά το βράδυ του Αγίου Δημητρίου, ημέρα της γιορτής του, η ίδια πάντα ιστορία. Ζητά επίμονα, σχεδόν ικετεύει να μείνουν λίγο ακόμα μαζί του 2-3 φίλοι μόλις οι άλλοι φύγουν. Πηγαίνει μετά στον παλιό κωμό και παίρνει το χάρτινο κουτί με τις ασπρόμαυρες φωτογραφίες. Διαλέγει σιωπηλός αυτή που απεικονίζει τον ελαφρά ανασηκωμένο τραυματία τυλιγμένο με επιδέσμους στο κρεβάτι του ορεινού χειρουργείου, δίπλα στον υπίατρο να σε κοιτάζει μέσα απ’ το χαρτί, 75 χρόνια μετά, με βλέμμα ειρωνικό, αγέρωχο, άφοβο, θριαμβευτικό και το τσιγάρο στο χέρι. Έφεδρος αξιωματικός του πυροβολικού ο πατέρας, επαναλαμβάνει ο Δημήτρης, δεν έφτασε που δύο φορές οι Ιταλικές οβίδες στην Αλβανία του ξέσκισαν το στήθος, του φύτεψαν και οι Γερμαναράδες μια σφαίρα στην Κατοχή. Ο πατέρας έζησε μια βασανισμένη ζωή, ψελλίζει συγκινημένος ο Δημήτρης. Μετά εμφανίζονται και άλλοι. Ξανακερδίζουν με την σειρά τους την ζωή στο χαρτί, ένας-ένας μέσα από την ομίχλη της λήθης. Καλοντυμένοι αστοί ή αγρότες με ευθυτενές περήφανο βλέμμα, αναδεικνύουν έναν χαμένο κόσμο, ένα σύνολο ανθρώπων που ήξερε να παλεύει, να εργάζεται, να αντιστέκεται. Εικόνες του παρελθόντος γεμάτες κοινωνική αρχοντιά, υφαίνουν στο φωτογραφικό χαρτί το καθολικό αντιστασιακό πνεύμα ενός λαού που αγωνιζόταν για ζωή και αξιοπρέπεια.
Σκοτεινή, ύπουλη και πλέον επικίνδυνη είναι η δόλια και μεθοδευμένη πολιτική πρακτική που αποσκοπεί στην διαγραφή της συλλογικής μνήμης και των ηρωικών πράξεων των απλών ανθρώπων, ώστε η κοινή συνείδηση να μην έχει σημείο αναφοράς της σύγκρισης του ηρωισμού του παρελθόντος με την σημερινή αθλιότητα. Σήμερα, επιχειρείται συνειδητά από το πολιτικό σύστημα όχι μόνο η λήθη της συλλογικής ιστορίας, αλλά και η απαξίωση των προσωπικών και οικογενειακών πράξεων του παρελθόντος με σκοπό να νεκρωθεί το θυμικό, επειδή αυτόματα και σχεδόν αντανακλαστικά ο νους συγκρίνει τα περασμένα με τα τωρινά και η σύγκριση δημιουργεί ερωτηματικά και αμφισβητήσεις.
Όμως η γλώσσα του σώματος και του βλέμματος διηγείται πάντα την αλήθεια και αποκαλύπτει την ψυχή των ανθρώπων και τις εποχές. Δουλοπρεπείς εικόνες πολιτικών με Ευρωπαίους τοκογλύφους και οικονομικούς εκτελεστές, αμήχανα χαμόγελα σε βλοσυρούς ηγέτες, χαμηλά βλέμματα και κεφάλια σκυμμένα ελαφρώς προς τα κάτω. Απομονωμένοι στην άκρη της εικόνας, μοιάζουν με την Ρίτα, το αδέσποτο της γειτονιάς με το θλιμμένο βλέμμα. Αδυνατούν να κατανοήσουν την θέση τους σε έναν αδυσώπητο και σκληρό κόσμο που δεν συγχωρεί τα λάθη. Αδυνατούν να αντιληφθούν ότι ο “νέος και δυνατός κόσμος” σέβεται μόνο τους ισχυρούς και θεωρεί ισότιμους μόνο τους χαλκέντερους και άκαμπτους ηγέτες και τους αντιστασιακούς λαούς. Δεν μπορούν να εννοήσουν ότι εκτός από την θυμηδία που προκαλούν στους διαδρόμους των Βρυξελλών και του Βερολίνου, εκπέμπουν ταυτόχρονα την οσμή της αναξιοπρέπειας, της μιζέριας και του θανάτου, ως αντιπρόσωποι ενός λαού που από ότι φαίνεται έχει πεθάνει προ πολλού.
Μία βόλτα στην Αθήνα την ημέρα του «ΟΧΙ» θα αποκάλυπτε την θλιβερή πραγματικότητα της άρνησης ενός λαού να αντισταθεί στην νέα τάξη πραγμάτων. Ούτε το 1% του πληθυσμού δεν τοποθέτησε την Ελληνική σημαία στο μπαλκόνι ως συμβολική πράξη αντίστασης. Ένας δειλός, μοιραίος, άβουλος και αχάριστος λαός που αγνόησε και περιφρόνησε για μια ακόμη φορά την θυσία του πατέρα του στην Αλβανία, ίσως αξίζει να του λεηλατήσουν την ζωή κλαρινογαμπροί με εμφάνιση Αλβανών δημοσίων υπαλλήλων της εποχής του Χότζα.
