Πνιγμένοι από τις αναθυμιάσεις του γελοίου κουρνιαχτού της φαρσοκωμωδίας των εκλογών στη Νέα Δημοκρατία, από τη μία, και στα δακρυγόνα και στις φωτοβολίδες της αθλιότητας από τη Λεωφόρο Αλεξάνδρας, από την άλλη, μάλλον δεν αντιληφθήκαμε ακόμα τι δυστυχώς συνέβη την περασμένη εβδομάδα με τις τράπεζές μας.
Ουσιαστικά πουλήθηκε ολόκληρη η χώρα μέσα σε μία ημέρα! Οι τράπεζες, οι καταθέσεις, τα δάνεια των επιχειρήσεων και της ακίνητης περιουσίας, τα πάντα. Και όχι μόνο δεν μιλάει κανείς, αλλά το εξωφρενικό είναι ότι το παρουσιάζουν και ως «επιτυχία». Αυτό που έγινε δεν αφορά μόνο τους μικρομετόχους. Μας αφορά όλους, γιατί κατά τρόπο αδιανόητο και ανεξήγητο απαξιώθηκε η περιουσία του Δημοσίου και κάμποσα δισ. ευρώ χάθηκαν αδικαιολόγητα και διά παντός.
Πρόκειται για ανακεφαλαιοποίηση ή για ένα τεράστιο σκάνδαλο; Αμείλικτα ερωτήματα ζητούν απάντηση από την κυβέρνηση και τις διοικήσεις των τραπεζών:
1) Δεν γνώριζαν ότι η τρέχουσα συγκυρία είναι εξαιρετικά αρνητική για τη χώρα, δεδομένου ότι δεν υφίσταται καν στον χάρτη των επενδυτών; Από ποιους περίμεναν να αντλήσουν 10 δισ. ευρώ μέσα σε 10 μέρες;
2) Δεν φαντάστηκαν ότι με δεδομένη την απουσία σοβαρών θεσμικών επενδυτών απηύθυναν πρόσκληση αποκλειστικά στους κερδοσκόπους των hedge funds, για να κάνουν το παιχνίδι τους εις βάρος της χώρας;
3) Πώς επέτρεψαν στα hedge funds δίχως κανέναν έλεγχο να διαμορφώσουν τις τιμές με τέτοιον τρόπο, ώστε να μηδενίσουν την αξία του χαρτοφυλακίου που κατείχαν οι παλαιοί μέτοχοι, το Δημόσιο, δηλαδή την περιουσία των Ελλήνων φορολογούμενων πολιτών;
4) Γιατί ανέχτηκαν τον αποκλεισμό του Δημοσίου και των εγχώριων επενδυτών από τη διαδικασία;
Βεβαίως και τα χαρακτηριστικά της διαδικασίας καθορίστηκαν από τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς, αυτό όμως δεν μειώνει σε τίποτα τις ευθύνες τόσο της κυβέρνησης όσο και των διοικήσεων των τραπεζών. Εκείνοι έχουν τον δικό τους σχεδιασμό. Εμείς γιατί κινηθήκαμε και πάλι μεταξύ ασχετοσύνης και κακομοιριάς;
Αν μία και μοναδική φορά έπρεπε να διαπραγματευτούμε σοβαρά, αν υπήρχε μία «κόκκινη γραμμή», από την οποία με τίποτα δεν έπρεπε να κάνουμε πίσω, τότε αυτή ήταν το να διεκδικήσουμε για λογαριασμό του Δημοσίου τη δυνατότητα συμμετοχής στις αυξήσεις κεφαλαίου, με στόχο να διατηρήσει τα ποσοστά του στις τράπεζες. Αρκεί να λάβετε υπόψη ότι, αν το Δημόσιο τοποθετούσε στις αυξήσεις 3 δισ. ευρώ περισσότερα απ’ όσα έβαλε, θα μπορούσε να διατηρήσει τα ποσοστά του και να εισπράξει στο μέλλον πολλαπλάσια αξία.
Είναι αδύνατο οι τραπεζίτες μας να μην κατάλαβαν πού πάει το πράγμα. Το ερώτημα είναι αν φρόντισαν να το αντιληφθεί και η κυβέρνηση, από τη στιγμή που ο κύριος μέτοχός τους ήταν το Δημόσιο. Ετσι υπερασπίστηκαν τα συμφέροντά του; Επίσης, ρευστοποίησαν και μάλιστα κοψοχρονιά περιουσία για να μειώσουν κεφαλαιακές ανάγκες;
Οι απαντήσεις που δόθηκαν εκ του αποτελέσματος επιβεβαιώνουν ότι δεν επρόκειτο για μια ανοιχτή διαδικασία, κατά την οποία η ελεύθερη αγορά με τις προσφορές της θα καθόριζε δίκαια την αποτίμηση του προϊόντος. Επρόκειτο για μια παρωδία με στοιχεία εξαναγκασμού, κατά την οποία τα «κοράκια των αγορών» οργάνωσαν πάρτι με τις προσφορές τρόικας, κυβέρνησης και διοικήσεων των τραπεζών. Το μόνο πάρτι που τον λογαριασμό θα πληρώσουν όσοι… δεν ήταν καν καλεσμένοι!
Γιώργος Κ. Στράτος
*Δικηγόρος-Δημοσιογράφος
