Οι πρόσφατες συνομιλίες του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα με τον Τούρκο ομόλογό του Α. Νταβούτογλου και τον πρόεδρο Ρ. Τ. Ερντογάν οδηγούν σε ανησυχητικά συμπεράσματα για την εξέλιξη της προσφυγικής και μεταναστευτικής κρίσης. Αν και το κλίμα ήταν καλό, η ουσία των συνομιλιών δείχνει ότι η Αγκυρα δεν πρόκειται να προβεί σε άμεσες (τους επόμενους τρεις τέσσερις μήνες) ενέργειες για τον περιορισμό των μεταναστευτικών ροών ή την εξουδετέρωση των συμμοριών διακινητών.
Αντίθετα, ελληνικές και ξένες διπλωματικές πηγές υπογραμμίζουν ότι η τουρκική ηγεσία θα αξιοποιήσει το μεγάλο διαπραγματευτικό χαρτί του Μεταναστευτικού, όχι μόνον έναντι της Αθήνας αλλά και έναντι μεγάλων ευρωπαϊκών δυνάμεων. Σε αυτό το πλαίσιο δεν λείπουν οι υπαινιγμοί για δημιουργία προβλημάτων και στα χερσαία σύνορα μαζί με την επισήμανση (και σε αυτό, δυστυχώς, οι Τούρκοι έχουν δίκιο) ότι, όσους πρόσφυγες κι αν απορροφήσουν οι κεντροευρωπαϊκές χώρες, θα υπάρξουν πολλαπλάσιοι προερχόμενοι, κυρίως, από τη Συρία. Η «δεξαμενή ανθρώπων» είναι γεμάτη και η Αγκυρα ανοιγοκλείνει τη στρόφιγγα ροής προς την Ευρώπη κατά βούληση. Ακόμα κι αν τερματιζόταν αύριο ο εμφύλιος στη Συρία κι εξουδετερωνόταν ο ISIS εκεί και στο Ιράκ, η ανάπτυξη της περιοχής θα απαιτούσε πολλά χρόνια και μόνον ύστερα από αυτή θα επέστρεφαν ορισμένοι πρόσφυγες. Για τους δε παράνομους μετανάστες μη εμπόλεμων χωρών μάλλον δεν υπάρχει ούτε αυτή η περίπτωση αποχώρησης από την Ευρώπη.
Με αυτά τα δεδομένα η κυβέρνηση -μετά τα λάθη του Μαξίμου στο Μεταναστευτικό από τις αρχές του 2015- δεν έχει πια, πραγματικά, άλλη λύση από τη σύγκληση της τριμερούς συνόδου Ελλάδας – Γερμανίας – Τουρκίας στα τέλη Ιανουαρίου ή στις αρχές Φεβρουαρίου 2016. Κατά πάσα πιθανότητα, θα έχει προηγηθεί επίσκεψη του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Μ. Τσαβούσογλου στην Αθήνα και θα ακολουθήσει στην Κωνσταντινούπολη η σύγκληση του τέταρτου ανώτατου συμβουλίου συνεργασίας των δύο χωρών. Η ατζέντα της λεγόμενης G2G θα είναι επιφανειακή (αφού δεν έχουν υλοποιηθεί οι συμφωνίες της τρίτης G2G του Δεκεμβρίου 2014, όπως και πέρυσι δεν είχαν προχωρήσει οι υπογεγραμμένες συμφωνίες της δεύτερης συνάντησης του Μαρτίου 2013 που, με τη σειρά της, δεν είχε δει πρόοδο από την πρώτη, του Μαΐου 2010), αλλά η εμπειρία δείχνει ότι η διεξαγωγή διαλόγου είναι χρησιμότερη από τη σιωπή εκατέρωθεν του Αιγαίου.
Το θετικό στοιχείο είναι ότι η κυβερνητική ηγεσία αποδέχεται πλέον τις επισημάνσεις της Διπλωματικής Υπηρεσίας μας ότι οι αποφάσεις της τριμερούς θα πρέπει να συνδεθούν με τους όρους που θέτει η Ε.Ε. στην Αγκυρα. Η κυβέρνηση δικαιολογημένα ανησυχεί ότι ορισμένοι κύκλοι της Κομισιόν επιμένουν σε διαφορετικές επιδιώξεις, αλλά το κοινοτικό πλαίσιο είναι το καλύτερο που διαθέτει η χώρα μας και οι ισορροπίες στις Βρυξέλλες θα επηρεάσουν τις εξελίξεις στο Αιγαίο.
Η Ελλάδα έχει επείγον συμφέρον να συνειδητοποιήσουν οι εταίροι της Ε.Ε. τη σοβαρότητα και ιστορικότητα της κατάστασης, επειδή -πέρα από τα διαφορετικά συμφέροντά τους- ορισμένοι εξ αυτών δεν αντιλαμβάνονται καν τις ιδιαιτερότητες της ΝΑ Μεσογείου. Ορθότατα ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς επεσήμανε ότι, όπως στις αρχές του 2015, η Κομισιόν και κάποιοι εταίροι δεν είχαν υπολογίσει τη διάσταση του Μεταναστευτικού και τον κίνδυνο διέλευσης τζιχαντιστών, κατά ανάλογο τρόπο σήμερα δεν αναλογίζονται τι θα σήμαινε η κατάρρευση της Αιγύπτου των 95.000.000 κατοίκων που συνορεύει με το Σουδάν των 40.000.000. Τους ενοχλούν μερικές εσωτερικές επιλογές του προέδρου της Αιγύπτου, στρατάρχη Αλ Σίσι, ενώ το μείζον είναι ότι, χάρη στη δράση του, το μεταναστευτικό κύμα προς την Ε.Ε. βρίσκεται ακόμα στις χιλιάδες κι όχι στα πολλά εκατομμύρια από τη βόρεια Αφρική.
Μαγικές λύσεις δεν υπάρχουν και είναι χαρακτηριστικό ότι, αν και από διαφορετική σκοπιά, το μήνυμα των ΗΠΑ και της Ρωσίας προς την Αθήνα είναι σχεδόν ταυτόσημο: λύση στο Προσφυγικό δεν θα υπάρξει, χωρίς μακροπρόθεσμη πολιτική λύση στη Συρία. Κι αυτή αργεί.
