Αντί για ψύχραιμη ενημέρωση και δημόσια συζήτηση για τις προθέσεις της ευρωπαϊκής ηγεσίας, τα ΜΜΕ γεμίζουν με μισές δηλώσεις του Πούτιν, που παρουσιάζονται ως εμπρηστικές, κι από ένα σωρό ιστορίες για αγρίους
Καθώς εντείνονται οι συζητήσεις εντός του ΝΑΤΟ για το επικίνδυνο ενδεχόμενο προληπτικών χτυπημάτων ως απάντηση στις υβριδικές επιθέσεις που αποδίδονται στη Ρωσία, ένα νέο κύμα συντονισμένης παραπληροφόρησης και προπαγάνδας εξαπλώνεται στα δυτικά μέσα και στα κοινωνικά δίκτυα. Κεντρικό του εργαλείο; Ο φόβος διά του αποπροσανατολισμού.
- Της Μαρίας Δεναξά
Αντί για ψύχραιμη ενημέρωση και δημόσια συζήτηση για τις προθέσεις της ευρωπαϊκής ηγεσίας, το τοπίο της ενημέρωσης γεμίζει με μισές δηλώσεις του Πούτιν, που παρουσιάζονται ως εμπρηστικές, κι από ένα σωρό ιστορίες για αγρίους, που τραβούν την προσοχή και τρομοκρατούν τον κόσμο, ώστε στο τέλος να συναινέσει στα πιο αιματηρά ή ληστρικά σχέδια της «συμμαχίας των προθύμων», για να μην επιτευχθεί η πολυπόθητη ειρήνη στην Ουκρανία, η οποία θα τους αφήσει ακάλυπτους και εκτεθειμένους.
Προς αποκατάσταση της αλήθειας, μια και οι Ευρωπαίοι το πρώτο πράγμα που έκαναν με την έναρξη του πολέμου ήταν να φιμώσουν τη φωνή των φιλορωσικών ΜΜΕ στην Ευρώπη, και ύστερα από επαλήθευση, ο Βλαντιμίρ Πούτιν την Τρίτη δεν απείλησε πως η Ρωσία είναι έτοιμη να χτυπήσει την Ευρώπη, αλλά πως δεν σκοπεύει να κηρύξει τον πόλεμο στην Ευρώπη. «Το έχω πει ήδη εκατό φορές: δεν σκοπεύω να κηρύξω τον πόλεμο στην Ευρώπη. Αλλά, αν η Ευρώπη θελήσει ξαφνικά να κηρύξει πόλεμο και τον ξεκινήσει, είμαστε έτοιμοι αμέσως» ήταν η ακριβής δήλωση του Ρώσου προέδρου.
Μέσα σ’ αυτό το μονοφωνικό κλίμα, ο μύλος της διαστρέβλωσης λειτουργεί εντατικά. Η μετάφραση τού «δεν σκοπεύω» σε «είμαστε έτοιμοι να επιτεθούμε» δεν είναι δημοσιογραφία. Είναι προϊόν μάρκετινγκ του τρόμου, που χρησιμοποιείται για να κατευθύνει μια ανεύθυνη και ελλιπή ενημέρωση των Ευρωπαίων πολιτών, που έγινε πολιτική και νατοϊκή εργολαβία. Και να ήταν μόνο αυτό… Τη Δευτέρα, ρωσικό άρθρο μεταφράστηκε και δημοσιεύτηκε στο φιλοευρωπαϊκό και φιλομακρονικό περιοδικό «Le Grand Continent» με τον προκλητικό τίτλο «Να τα κάψουμε όλα μέχρι τη Μάγχη». Το επίμαχο κείμενο προέρχεται από την επίσημη επιθεώρηση του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, «Διεθνής Ζωή» («Международная жизнь»), και φέρει τις υπογραφές τριών υπαλλήλων του 2ου Τμήματος της ΚΑΚ, της Κοινοπολιτείας Ανεξάρτητων Κρατών.
Με απλά λόγια, οι συντάκτες δεν ανήκουν στα υψηλά κλιμάκια της ρωσικής διπλωματίας, αλλά βρίσκονται στην τέταρτη ή πέμπτη βαθμίδα της ιεραρχίας, δύο έως τρία επίπεδα κάτω από τους υφυπουργούς και τους πιο επιδραστικούς διευθυντές των τμημάτων του υπουργείου Εξωτερικών. Παρ’ όλα αυτά, το φιλοπροεδρικό «Le Grand Continent» επέλεξε σκόπιμα να παρουσιάσει το άρθρο με τον εξτρεμιστικό τίτλο «Να τα κάψουμε όλα μέχρι τη Μάγχη: απέναντι στη Δύση, η ρωσική διπλωματία καλεί σε αιματοχυσία» και το συνόδευσε με μια δραματική, μακροσκελή εισαγωγή. Ούτε ο τίτλος, αλλά ούτε και η εμπρηστική εισαγωγή υπάρχουν στο ρωσικό πρωτότυπο κείμενο.
Πρόκειται για πρακτική χαρακτηριστική μιας νεοσυντηρητικής ρητορικής, που αποσκοπεί προφανώς στο να δραματοποιήσει το ρωσικό άρθρο και να το εμφανίσει ως δήθεν επίσημη και ομόφωνη θέση του Κρεμλίνου και ολόκληρης της Ρωσίας. Ο στόχος αυτής της μεθόδου είναι ξεκάθαρος: να προκαλέσει απλουστευμένες ερμηνείες και μαζικές αναπαραγωγές, από τα κοινωνικά δίκτυα μέχρι τον mainstream Τύπο, ώστε να δημιουργηθεί ένα κλίμα φόβου που θα δικαιολογήσει εκ των προτέρων πιθανές σημαντικές εξαγγελίες του Εμανουέλ Μακρόν και των Ευρωπαίων, μετά και τη νέα επίσκεψη του Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Παρίσι, και στην περίπτωση που η ειρηνευτική πρωτοβουλία Τραμπ ναυαγήσει. Μια κλασική τεχνική τού «τρομοκρατούμε για να επιβάλουμε».
Σε ό,τι αφορά την ουσία, πέρα από τη δραματοποίηση του περιεχομένου, το κείμενο περιγράφει, από ρωσική σκοπιά, την αντίληψη μιας συνεχούς δυτικής ιμπεριαλιστικής απειλής εδώ και δύο αιώνες, με τη Ρωσία να παίζει ιστορικά τον ρόλο του «αγωγού γείωσης» απέναντι στις διαδοχικές επεκτατικές προελάσεις Βρετανών, Γάλλων, Γερμανών και κατόπιν ευρωατλαντικών δυνάμεων προς Ανατολάς.
Η διαδικασία της κλιμάκωσης σε περίοδο πολέμου είναι γνωστό πως ωθεί όλες τις πλευρές να υπερτιμούν τις πιο ριζοσπαστικές θέσεις του αντίπαλου στρατοπέδου, ώστε να δικαιολογήσουν ανάλογη επιθετικότητα και αυξημένα μέτρα πίεσης. Η συνηθισμένη τρομολαγνεία, δηλαδή, με τους ίδιους πρωταγωνιστές και τις ίδιες μεθόδους, που πλέον γνωρίζουμε πάρα πολύ καλά…
