Σε αποχή από τα διδακτικά τους καθήκοντα προχωρούν σήμερα, Παρασκευή 12 Δεκεμβρίου, οι καθηγητές της Φιλοσοφικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, εκφράζοντας την πλήρη αντίθεσή τους στις επικείμενες διαγραφές φοιτητών βάσει του ισχύοντος νόμου.
Αφορμή αποτελεί η καταληκτική προθεσμία της 31ης Δεκεμβρίου 2025 για τη διαγραφή φοιτητών που υπερβαίνουν το όριο φοίτησης ν+2, ένα μέτρο που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις τόσο στους φοιτητές όσο και στο ακαδημαϊκό προσωπικό.
«Ο νόμος εφαρμόζεται οριζόντια, χωρίς να βλέπει την πραγματικότητα»
Ο Κοσμήτορας της Φιλοσοφικής Σχολής και μέλος του ΔΣ του Συλλόγου Καθηγητών, καθηγητής Δημήτριος Δρόσος, μιλώντας στο protothema.gr, εκφράζει σοβαρό προβληματισμό για τον τρόπο εφαρμογής του νόμου, επισημαίνοντας ότι δεν λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαιτερότητες των τμημάτων και των ίδιων των φοιτητών.
Όπως τονίζει, το ζήτημα των ανενεργών φοιτητών δεν είναι καινούργιο, ωστόσο η οριζόντια εφαρμογή του μέτρου αγνοεί κρίσιμα δεδομένα. Σε αρκετά τμήματα, ακόμη και τετραετούς φοίτησης, ο μέσος χρόνος αποφοίτησης ξεπερνά τα πέντε ή έξι χρόνια, ενώ υπάρχουν φοιτητές που χρωστούν ένα μόνο μάθημα επί σειρά ετών και κινδυνεύουν να διαγραφούν, παρότι έχουν ουσιαστικά ολοκληρώσει τις σπουδές τους.
Πρόταση για στοχευμένες διαγραφές και διαχωρισμό φοιτητών
Στο επίκεντρο των προτάσεων της ακαδημαϊκής κοινότητας, τόσο της ΠΟΣΔΕΠ όσο και της διοίκησης του ΕΚΠΑ, βρίσκεται ο σαφής διαχωρισμός ενεργών και μη ενεργών φοιτητών. Ο κ. Δρόσος προτείνει ένα «γενικό κάλεσμα» προς τους φοιτητές για επανεγγραφή, μέσα σε ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, προκειμένου να διαπιστωθεί ποιοι ενδιαφέρονται πραγματικά να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους.
Σύμφωνα με την εκτίμησή του, περίπου το 70 έως 80% των φοιτητών που χαρακτηρίζονται ως «αιώνιοι» είναι ουσιαστικά ανενεργοί, έχοντας επαγγελματικές ή άλλες δεσμεύσεις. Υπάρχει, ωστόσο, και ένα σημαντικό ποσοστό νεότερων φοιτητών, ηλικίας περίπου 24 έως 30 ετών, που λόγω οικονομικών δυσκολιών ή της πανδημίας αναγκάστηκαν να εργαστούν, χωρίς να εγκαταλείψουν την πρόθεση να πάρουν πτυχίο.
«Επανεγγραφή αντί οριζόντιας διαγραφής»
Κατά την προσωπική του άποψη, ο Κοσμήτορας θεωρεί ρεαλιστική λύση την επανεγγραφή όλων των φοιτητών μέσα σε ένα προκαθορισμένο διάστημα, για παράδειγμα οκτώ μηνών. Όσοι δεν επανεγγραφούν για τρία ή τέσσερα συνεχόμενα εξάμηνα, θα θεωρούνται αυτομάτως μη φοιτητές. Με αυτόν τον τρόπο, όπως εκτιμά, περίπου το 70% των πραγματικά ανενεργών φοιτητών θα αποχωρούσε χωρίς την ανάγκη οριζόντιων διαγραφών.
Το μέτρο, σύμφωνα με την πρόταση, θα αφορά φοιτητές που εισήχθησαν πριν το 2022, καθώς για εκείνους δεν ίσχυαν εξαρχής οι σημερινοί κανόνες φοίτησης.
Ο κ. Δρόσος υπολογίζει ότι, εάν εφαρμοστεί χωρίς εξαιρέσεις ο νόμος, περίπου 280.000 φοιτητές κινδυνεύουν να διαγραφούν από τα ελληνικά πανεπιστήμια. Αντίθετα, η πρόταση της ακαδημαϊκής κοινότητας θα μπορούσε να μειώσει τον αριθμό αυτό κατά 10 έως 15%, διατηρώντας το δικαίωμα ολοκλήρωσης σπουδών για όσους το επιθυμούν πραγματικά.
Σημειώνεται ότι, παρότι ο νόμος προβλέπει καθεστώς μειωμένης φοίτησης για εργαζόμενους φοιτητές, δεν παρέχει ουσιαστική παράταση χρόνου σε όσους εργάζονται αλλά δεν έχουν ακόμη αποφοιτήσει.
Κινητοποιήσεις και συνέχεια
Η σημερινή αποχή των διδασκόντων αποτελεί την πρώτη οργανωμένη αντίδραση από το διδακτικό προσωπικό της Φιλοσοφικής Σχολής, με πανεπιστημιακές πηγές να εκτιμούν ότι θα ακολουθήσουν αντίστοιχες κινήσεις και από άλλες Σχολές σε πανελλαδικό επίπεδο.
Υπενθυμίζεται ότι είχε προηγηθεί η απεργία–αποχή του διοικητικού προσωπικού των πανεπιστημίων από κάθε διαδικασία που αφορά τις διαγραφές φοιτητών. Μάλιστα, το Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης απέρριψε στις 5 Δεκεμβρίου 2025 την προσφυγή του Ελληνικού Δημοσίου, κρίνοντας ότι η συγκεκριμένη κινητοποίηση δεν προκαλεί καμία οικονομική ή διοικητική ζημία στο Δημόσιο.
Όπως τονίζει ο κ. Δρόσος, «είμαστε υποχρεωμένοι να εφαρμόσουμε τον νόμο, αλλά ζητούμε να δοθεί χρόνος και ουσιαστικός διάλογος με την ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας, ώστε να βρεθεί η καλύτερη δυνατή λύση προς το συμφέρον των φοιτητών και του δημόσιου πανεπιστημίου».
