Φον ντερ Λάιεν και Κάλλας σε τροχιά σύγκρουσης με φόντο την κρίση στη Μέση Ανατολή
Η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή, μετά τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν, δεν έφερε μόνο διεθνή ανησυχία αλλά και μια βαθιά θεσμική ρήξη στην καρδιά των Βρυξελλών. Σύμφωνα με αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του Politico, η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλλας, βρίσκονται σε έναν άτυπο «πόλεμο» για το ποιος έχει τον πρώτο λόγο στην εξωτερική πολιτική της Ένωσης.
Το χρονικό της ασυνεννοησίας
Το περασμένο Σαββατοκύριακο ανέδειξε το μέγεθος του χάσματος. Ενώ η Τεχεράνη φλεγόταν, οι δύο κορυφαίες αξιωματούχοι φαίνεται πως δεν είχαν καμία απευθείας επικοινωνία.
Η Κάγια Κάλλας έσπευσε να εκδώσει ατομική ανακοίνωση αναζητώντας διπλωματικές λύσεις.
Μισή ώρα αργότερα, η Φον ντερ Λάιεν και ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, εξέδωσαν κοινή δήλωση ζητώντας «μέγιστη αυτοσυγκράτηση».
Αυτή η επικοινωνιακή παραφωνία δεν είναι τυχαία, καθώς πηγές των Βρυξελλών περιγράφουν μια συστηματική προσπάθεια της Κομισιόν να περιθωριοποιήσει την Κάλλας.
Θεσμική σύγχυση και ανταγωνισμός
Η ρίζα του προβλήματος βρίσκεται στην επικάλυψη αρμοδιοτήτων. Παραδοσιακά, η εξωτερική πολιτική ανήκει στον Ύπατο Εκπρόσωπο (Κάλλας) και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (EEAS). Ωστόσο, η Φον ντερ Λάιεν επεκτείνει την επιρροή της, επικαλούμενη ότι κρίσιμα ζητήματα όπως:
Η ανθρωπιστική βοήθεια και η πολιτική προστασία,
Οι επιπτώσεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες και τον εναέριο χώρο,
Οι προσφυγικές ροές και η κυβερνοασφάλεια,
εμπίπτουν στην άμεση αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
«Η αντιπαλότητα είναι εμφανής και αντανακλά μια ανισορροπία στις αρμοδιότητες που δεν είναι πάντα ξεκάθαρη», δήλωσε στο Politico η Marie-Agnes Strack-Zimmermann, πρόεδρος της Επιτροπής Άμυνας του Ευρωκοινοβουλίου.
Η «στρατηγική» της Κομισιόν
Η Φον ντερ Λάιεν φαίνεται να ενισχύει τη θέση της μέσω νέων δομών, όπως η Γενική Διεύθυνση για τη Μέση Ανατολή και τον Κόλπο (DG MENA), κίνηση που ερμηνεύεται ως προσπάθεια μεταφοράς εξουσίας από τη διπλωματική υπηρεσία προς το Berlaymont.
Από την άλλη, η πλευρά της Κάλλας αντιδρά, με την πρώην πρωθυπουργό της Εσθονίας να έχει ήδη μπλοκάρει προσπάθειες δημιουργίας ξεχωριστής μονάδας πληροφοριών υπό την Κομισιόν. Το αποτέλεσμα είναι μια ΕΕ που συχνά μοιάζει να μιλά με πολλές φωνές, αφήνοντας τους διεθνείς εταίρους να αναρωτιούνται σε ποιον πρέπει τελικά να απευθυνθούν σε περιόδους κρίσης.
