Σε πολιτικό αδιέξοδο το Ισραήλ μετά τις εκλογές

Οι βουλευτικές εκλογές στο Ισραήλ ολοκληρώθηκαν, αφήνοντας τη χώρα ενώπιον ενός βαθιά ρευστού και περίπλοκου πολιτικού τοπίου. Παρά τις σημαντικές απώλειες που κατέγραψε, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου κατάφερε να επιβιώσει πολιτικά και να εξασφαλίσει την πρωτιά, με τον δεξιό συνασπισμό του να συγκεντρώνει από 53 έως 56 έδρες, αριθμός που υπολείπεται, ωστόσο, της απαιτούμενης πλειοψηφίας των 61 εδρών.

Στην αντίπερα όχθη, ο Γκάντι Αϊζενκοτ βρέθηκε στη δεύτερη θέση, με περίπου 48 έδρες, μένοντας επίσης μακριά από τη δυνατότητα αυτοδύναμου σχηματισμού κυβέρνησης. Η μεγαλύτερη ανατροπή της κάλπης προήλθε από τα αραβικά κόμματα, τα οποία κατέγραψαν ιστορικό ρεκόρ, φτάνοντας αθροιστικά τις 19 έδρες, με τη συνολική προσέλευση των πολιτών να αγγίζει το 77,7%. Η εξέλιξη αυτή τα μετατρέπει σε ρυθμιστές των πολιτικών εξελίξεων, επανακαθορίζοντας τις ισορροπίες στις διαπραγματεύσεις.

Η επόμενη ημέρα ανοίγει τον δρόμο για εξαιρετικά επίπονες διαβουλεύσεις, με το πρώτο σενάριο να αφορά τον σχηματισμό κυβέρνησης εθνικής ενότητας υπό τον Νετανιάχου, με τη συμμετοχή της παράταξης του Αϊζενκοτ. Μια τέτοια εξέλιξη θα απαιτούσε βαριές υποχωρήσεις, καθώς ο Αϊζενκοτ είχε καταστήσει την απομάκρυνση του Νετανιάχου κεντρικό πυλώνα της εκστρατείας του.

Αναγκαστική σύμπραξη

Καταλύτης για μια τέτοια αναγκαστική σύμπραξη θα μπορούσε να αποτελέσει μια νέα κλιμάκωση της σύγκρουσης με το Ιράν, καθώς υπάρχουν πληροφορίες ότι ο Νετανιάχου πιέζει για νέα στρατιωτικά πλήγματα, επιζητώντας παράλληλα τη στήριξη του Ντόναλντ Τραμπ.

Στον αντίποδα, το σενάριο ενός συνασπισμού υπό τον Αϊζενκοτ, με τη στήριξη των αραβικών κομμάτων, θα συνιστούσε σεισμική αλλαγή για τα ισραηλινά πολιτικά δεδομένα. Η αραβική μειονότητα προσήλθε αθρόα στις κάλπες, με τη συμμετοχή να αγγίζει το 80%. Ο Αχμάντ Τίμπι, επικεφαλής της Ενοποιημένης Λίστας, δήλωσε στο CNN: «Εάν θέλουν να βοηθήσουμε, θα είμαστε εκεί… Θέλουμε να στηρίξουμε τον υποψήφιο της αντιπολίτευσης».

Ο Τίμπι τόνισε πως δεν διεκδικούν υπουργεία, αλλά απαιτούν μέτρα κατά της εγκληματικότητας, καλώντας τον Αϊζενκοτ να «φανεί γενναίος». Παρ’ όλα αυτά, η πλειονότητα των εβραϊκών κομμάτων της αντιπολίτευσης απορρίπτει κατηγορηματικά οποιαδήποτε συνεργασία μαζί τους.

Μια τρίτη εναλλακτική για τον Νετανιάχου είναι η προσέλκυση δεξιών κομμάτων από το αντιπολιτευτικό μπλοκ, όπως του Ναφτάλι Μπένετ και του Αβίγκντορ Λίμπερμαν. Αν και μοιράζονται κοινές θέσεις στα ζητήματα ασφαλείας, αμφότεροι διεξήγαγαν σκληρό αγώνα εναντίον του Νετανιάχου και απαιτούν την υποχρεωτική στράτευση των υπερ-ορθόδοξων, θέση που προκαλεί μετωπική σύγκρουση με τους τωρινούς εταίρους του πρωθυπουργού, ενώ τα κοινοβουλευτικά μαθηματικά καθιστούν το σενάριο αυτό οριακό.

Την ίδια στιγμή το πολιτικό κλίμα οξύνεται από βαριές αλληλοκατηγορίες. Το κόμμα Λικούντ του Νετανιάχου εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση, υποστηρίζοντας ότι «οι εκλογές εκλάπησαν από αραβικά κόμματα που υποστηρίζουν την τρομοκρατία μέσω διαφθοράς, απειλών, βίας, ψεμάτων και απαγορευμένου λογισμικού».

Παράλληλα, ξέσπασε σύγκρουση ανάμεσα στον υπουργό Αμυνας Ισραέλ Κατς και τον Αϊζενκοτ. Ο Αϊζενκοτ κάλεσε την ηγεσία των ενόπλων δυνάμεων να αντισταθεί σε πολιτικές πιέσεις, δηλώνοντας: «Σταθείτε σταθεροί… Νετανιάχου, μην τολμήσεις να χρησιμοποιήσεις την ασφάλεια του Ισραήλ για πολιτικούς σκοπούς». Ο Κατς απάντησε χαρακτηρίζοντας τη δήλωση αυτή «αντιδημοκρατική και αποκομμένη από την πραγματικότητα».

Νέες κάλπες

Εάν τα αδιέξοδα παραμείνουν, η προσφυγή σε νέες κάλπες φαντάζει πιθανή. Ο αναλυτής Οφέρ Σελάχ από το INSS επεσήμανε ότι οι μόνες βιώσιμες επιλογές είναι «είτε μια κυβέρνηση εθνικής ενότητας υπό τον Νετανιάχου είτε ένας νέος εκλογικός κύκλος». Θεσμικά, μόλις επισημοποιηθούν τα αποτελέσματα, ο πρόεδρος Ισαάκ Χέρτσογκ θα δώσει την πρώτη εντολή στον επικρατέστερο υποψήφιο, ο οποίος θα διαθέτει 28 ημέρες (με δυνατότητα παράτασης 14 ημερών).

Αν αποτύχει, η εντολή μεταβιβάζεται σε δεύτερο πρόσωπο και εν συνεχεία στην Κνεσέτ. Εφόσον όλες οι προσπάθειες αποβούν άκαρπες, η χώρα θα οδηγηθεί σε νέες εκλογές εντός 90 ημερών, με τον Νετανιάχου να παραμένει επικεφαλής της υπηρεσιακής κυβέρνησης, όπως ακριβώς συνέβη την περίοδο 2019-2022, με τις πέντε διαδοχικές εκλογικές αναμετρήσεις.