Το νέο σχέδιο για τον πολιτισμό και οι γνώριμες ανησυχίες για τη διανομή των πόρων
Με ένα σχέδιο που βαφτίζεται «εθνική στρατηγική» για την οπτικοακουστική παραγωγή, η κυβέρνηση προχωρά στη διάθεση 750 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2026–2030, εγκρίνοντας το πρόγραμμα «Greece On Screen». Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα πακέτα χρηματοδότησης που έχει σχεδιαστεί μέχρι σήμερα στον χώρο, με την ευθύνη υλοποίησης να συγκεντρώνεται στο ΕΚΚΟΜΕΔ και, κατ’ επέκταση, στον διευθύνοντα σύμβουλό του Λεωνίδα Χριστόπουλο, ο οποίος αναλαμβάνει να διαχειριστεί το σύνολο των κονδυλίων.
Υπό την πολιτική ευθύνη της Λίνας Μενδώνη, η οποία βρίσκεται συνεχώς στο επίκεντρο για τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται την ατζέντα του υπουργείου της και όχι αδίκως, το νέο αυτό… υπερ-πρόγραμμα έρχεται να συγκεντρώσει τεράστιους πόρους σε έναν στενό μηχανισμό, με τις αποφάσεις για το ποιοι θα ενταχθούν και ποιοι θα μείνουν εκτός να αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Η δομή του προγράμματος αποτυπώνει ένα σύνθετο -και ταυτόχρονα συγκεντρωτικό- μοντέλο χρηματοδότησης: 412 εκατ. ευρώ διοχετεύονται σε επενδυτικά σχέδια για κινηματογραφικές και τηλεοπτικές παραγωγές, με στόχο και την προσέλκυση διεθνών έργων, ενώ 210 εκατ. ευρώ κατευθύνονται σε εγγυήσεις δανείων μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας. Την ίδια στιγμή, μικρότερα κονδύλια μοιράζονται σε ψηφιακά παιχνίδια, φεστιβάλ και δράσεις εξωστρέφειας, την ώρα που 36 εκατ. ευρώ προβλέπονται για διοικητική και τεχνική υποστήριξη του ίδιου του μηχανισμού – ένα σκέλος που παραδοσιακά αφήνει περιθώρια για «ευέλικτες» ερμηνείες ως προς τη διάθεσή του.
Στο ίδιο πακέτο εντάσσεται και η ίδρυση Σχολής Τεχνικών Κινηματογράφου και Οπτικοακουστικής Δημιουργίας, με χρηματοδότηση 52 εκατ. ευρώ, καθώς και παρεμβάσεις όπως η αξιοποίηση της Φίνος Φιλμ, η ενίσχυση της Αγοράς του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης και η δημιουργία κόμβου για video game development. Ένα πλέγμα δράσεων που παρουσιάζεται ως ολιστική παρέμβαση, αλλά διαμορφώνει ταυτόχρονα ένα περιβάλλον όπου η κατανομή των πόρων περνά μέσα από συγκεκριμένους μηχανισμούς και πρόσωπα.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το ζητούμενο της διαφάνειας και των κριτηρίων επιλογής των δικαιούχων παραμένει ανοιχτό, ειδικά σε ένα πρόγραμμα τέτοιου μεγέθους, όπου η εμπειρία αντίστοιχων χρηματοδοτήσεων έχει δείξει ότι οι τελικοί αποδέκτες δεν είναι πάντα εκείνοι που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της δημιουργίας. Η συγκέντρωση της διαχείρισης σε έναν κεντρικό φορέα και η παράλληλη ανάπτυξη ενός πολυεπίπεδου συστήματος ενισχύσεων δημιουργούν τις συνθήκες για επιλεκτικές κατευθύνσεις πόρων, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Η τοποθέτηση της Μενδώνη
Στις επίσημες δηλώσεις, πάντως, η εικόνα που δίνεται είναι, σαφώς, διαφορετική. Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη σημείωσε πως «με το πενταετές σχέδιο δράσης “Greece On Screen”, η κυβέρνηση -με την καθοριστική στήριξη του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη- προχωρά, για πρώτη φορά, στη διαμόρφωση ενός συνεκτικού, μακρόπνοου και πλήρως χρηματοδοτημένου εθνικού σχεδίου για το σύνολο της οπτικοακουστικής δημιουργίας».
Σύμφωνα με την ίδια, «πρόκειται για μια συνειδητή στρατηγική επιλογή. Να επενδύσουμε στον πολιτισμό ως δύναμη ανάπτυξης, κοινωνικής συνοχής και διεθνούς παρουσίας της χώρας. Με συνολικούς πόρους 750 εκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο 2026-2030, δημιουργούμε ένα σταθερό, αξιόπιστο και ανταγωνιστικό περιβάλλον για τον κινηματογράφο, την τηλεόραση, το animation, τα ψηφιακά παιχνίδια και κάθε πεδίο της σύγχρονης δημιουργικής οικονομίας».
Συνεχίζοντας, η Λίνα Μενδώνη υποστήριξε πως «στηρίζουμε έμπρακτα τους Έλληνες δημιουργούς, ενισχύουμε τις επιχειρήσεις του κλάδου, προσελκύουμε διεθνείς παραγωγές και επενδύσεις, δημιουργώντας νέες, ποιοτικές θέσεις εργασίας. Ήδη αξιόπιστες μελέτες τεκμηριώνουν ότι η δημόσια επένδυση 1 ευρώ στην οπτικοακουστική δημιουργία αποφέρει 4.20 ευρώ στην πραγματική οικονομία. Ταυτόχρονα, με την ίδρυση της νέας Σχολής, της Σχολής Τεχνικών Κινηματογράφου και Οπτικοακουστικής Δημιουργίας, καλύπτουμε ένα διαχρονικό κενό στην εξειδικευμένη εκπαίδευση και επενδύουμε στο ανθρώπινο δυναμικό που θα καθορίσει το μέλλον του ελληνικού οπτικοακουστικού τομέα. Η Ελλάδα διαθέτει το ταλέντο, την τεχνογνωσία και τη δημιουργική δυναμική για να πρωταγωνιστήσει διεθνώς. Δεν παρακολουθούμε απλώς τις εξελίξεις. Διαμορφώνουμε τις προϋποθέσεις, ώστε η χώρα μας να έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στη διεθνή δημιουργική οικονομία. Ο πολιτισμός είναι ανάπτυξη».
Οι δηλώσεις Χριστόπουλου
Από την πλευρά του, ο Λεωνίδας Χριστόπουλος δήλωσε: «Η έγκριση του 5ετούς Σχεδίου Δράσης “Greece on Screen” από το Υπουργικό Συμβούλιο σηματοδοτεί ένα κρίσιμο ορόσημο για την οπτικοακουστική δημιουργία στη χώρα. Είναι η πρώτη φορά που η ελληνική πολιτεία αντιμετωπίζει με τόσο συστηματικό και ολοκληρωμένο τρόπο την κινηματογραφική και οπτικοακουστική βιομηχανία ως ταυτόχρονα πολιτιστικό και αναπτυξιακό πυλώνα. Μέσα σε μόλις 20 μήνες, το ΕΚΚΟΜΕΔ, σε στενή και αγαστή συνεργασία με το υπουργείο Πολιτισμού, κατάφερε να υλοποιήσει κρίσιμες μεταρρυθμίσεις, να ενισχύσει σημαντικά τους διαθέσιμους πόρους και να διαμορφώσει ένα σταθερό και αξιόπιστο πλαίσιο πολιτικής σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα. Το αποτέλεσμα αυτό αποτελεί προϊόν συντονισμένης προσπάθειας και συνεργασίας. Ευχαριστούμε θερμά το υπουργείο Πολιτισμού και το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για τη στήριξη και τη στενή συνεργασία όλο αυτό το διάστημα».