Σούπερ μάρκετ: Προ των πυλών ανατιμήσεις – Ποια προϊόντα ακριβαίνουν

Προειδοποίηση για ανατιμήσεις σε ζυμαρικά και μπίρα

Ολοένα και δυσκολότερη γίνεται η καθημερινότητα των καταναλωτών, με τα ψώνια στο σούπερ μάρκετ να περιορίζονται αισθητά όσο πλησιάζει το τέλος του μήνα, την ώρα που νέες ανατιμήσεις σε βασικά προϊόντα βρίσκονται στον ορίζοντα. Την οικονομική πίεση που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά επιβεβαιώνουν οι ίδιοι οι εκπρόσωποι των μεγάλων αλυσίδων, αποκαλύπτοντας ότι οι πωλήσεις υποχωρούν μετά την τρίτη εβδομάδα κάθε μήνα και ανακάμπτουν μόνο όταν καταβάλλονται μισθοί και συντάξεις. Παράλληλα, η αγορά προετοιμάζεται για νέο κύμα εξαγορών και συγχωνεύσεων, που αναμένεται να αφήσει λιγότερες επιχειρήσεις στον κλάδο τα επόμενα χρόνια.

Την εικόνα αυτή παρουσίασαν τα στελέχη της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας (ΕΣΕ), περιγράφοντας τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τόσο οι καταναλωτές όσο και οι επιχειρήσεις, οι οποίες υποστηρίζουν ότι λειτουργούν με ιδιαίτερα περιορισμένα περιθώρια κέρδους.

Τα χρήματα τελειώνουν πριν από τον μήνα

Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί η διαπίστωση του αντιπροέδρου της Ένωσης, Αριστοτέλη Παντελιάδη, ότι η καταναλωτική δραστηριότητα ακολουθεί πλέον τον χρόνο καταβολής των εισοδημάτων. Όπως εξήγησε, οι αγορές αυξάνονται τις ημέρες που πληρώνονται μισθοί και συντάξεις, όμως από την τρίτη εβδομάδα του μήνα οι πωλήσεις αρχίζουν να υποχωρούν.

Η εικόνα αυτή αποτελεί σαφή ένδειξη της οικονομικής στενότητας που αντιμετωπίζει σημαντικό μέρος των νοικοκυριών, καθώς οι διαθέσιμοι πόροι δεν επαρκούν για να διατηρηθεί σταθερό το επίπεδο των αγορών μέχρι την επόμενη πληρωμή.

Έρχονται ανατιμήσεις σε ζυμαρικά και μπίρα

Την ίδια ώρα, οι καταναλωτές ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με νέες αυξήσεις τιμών σε συγκεκριμένες κατηγορίες τροφίμων και ποτών. Ο γενικός διευθυντής της ΕΣΕ, Απόστολος Πεταλάς, αναφέρθηκε στο ενδεχόμενο ανατιμήσεων στα ζυμαρικά και στην μπίρα, λόγω της ανοδικής πορείας των τιμών στα σιτηρά και στο κριθάρι.

Η αβεβαιότητα γύρω από τις μεταφορές και τις εξαγωγές στη Μαύρη Θάλασσα επιβαρύνει τις διεθνείς αγορές, καθώς οι γεωπολιτικές εξελίξεις δημιουργούν ανησυχίες για πιθανές καθυστερήσεις στην τροφοδοσία.

Οι αναφορές για ζημιές στη γέφυρα του Κερτς και επιθέσεις σε ουκρανικές λιμενικές εγκαταστάσεις έχουν ενισχύσει την επιφυλακτικότητα των αγοραστών, οι οποίοι συνυπολογίζουν το ενδεχόμενο νέων προβλημάτων στις εφοδιαστικές αλυσίδες.

Πάντως, ο πρόεδρος της Ένωσης, Γιάννης Μασούτης, απέφυγε να προχωρήσει σε συγκεκριμένες προβλέψεις για την πορεία των τιμών το 2027, επισημαίνοντας ότι επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες, όπως η ενέργεια, οι μεταφορές, οι διεθνείς αγορές και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

«Οι παίκτες θα είναι λιγότεροι»

Σημαντικές ανακατατάξεις προδιαγράφονται και στον επιχειρηματικό χάρτη των σούπερ μάρκετ, καθώς η συγκέντρωση της αγοράς σε μεγαλύτερους ομίλους αναμένεται να συνεχιστεί.

Ο Γιάννης Μασούτης εκτίμησε ότι τα επόμενα χρόνια θα δραστηριοποιούνται λιγότερες επιχειρήσεις, καθώς οι εξαγορές και οι συγχωνεύσεις αποτελούν πλέον βασικό χαρακτηριστικό του κλάδου. «Το μόνο σίγουρο είναι ότι οι παίκτες θα είναι λιγότεροι τα χρόνια που θα ακολουθήσουν», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η εξέλιξη αυτή συνδέεται, σύμφωνα με τους εκπροσώπους της αγοράς, με την ανάγκη επίτευξης οικονομιών κλίμακας, ώστε οι επιχειρήσεις να μπορούν να ανταποκριθούν στο αυξανόμενο λειτουργικό κόστος και στις επενδυτικές απαιτήσεις.

Παράλληλα, οι μεγάλες αλυσίδες συνεχίζουν να κατευθύνουν κεφάλαια στον εκσυγχρονισμό των καταστημάτων, στις αποθήκες και στα δίκτυα διανομής, στην εξοικονόμηση ενέργειας και στις νέες τεχνολογίες.

Τζίρος 13,6 δισ. ευρώ, αλλά κέρδη μόλις 189 εκατ.

Τα οικονομικά στοιχεία που παρουσίασε η Ένωση αποτυπώνουν το μέγεθος της αγοράς, αλλά και τη χαμηλή κερδοφορία που δηλώνουν οι επιχειρήσεις.

Το 2025, η συνολική καταναλωτική δαπάνη στις 35 μεγαλύτερες αλυσίδες ανήλθε στα 15,7 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 13,6 δισ. ευρώ αντιστοιχούσαν στον κύκλο εργασιών και τα 2,1 δισ. ευρώ στον ΦΠΑ.

Το μεικτό κέρδος διαμορφώθηκε περίπου στα 3,6 δισ. ευρώ, ενώ τα λειτουργικά έξοδα έφτασαν τα 3,4 δισ. ευρώ. Έτσι, τα κέρδη προ φόρων περιορίστηκαν στα 189 εκατ. ευρώ, με το αντίστοιχο περιθώριο να διαμορφώνεται στο 1,39% των πωλήσεων.

Παράλληλα, οι επενδύσεις των επιχειρήσεων ανήλθαν σε 661 εκατ. ευρώ το 2025, ενώ την τελευταία δεκαετία ξεπέρασαν συνολικά τα 3,8 δισ. ευρώ.

Πού πηγαίνουν τα χρήματα των σούπερ μάρκετ

Σύμφωνα με την παρουσίαση της ΕΣΕ, το μεγαλύτερο μέρος των λειτουργικών εξόδων κατευθύνεται στη μισθοδοσία, η οποία αντιστοιχεί στο 62,6% του συνολικού κόστους. Ακολουθούν τα λοιπά έξοδα με 19,9%, η ενέργεια με 6,8%, τα ενοίκια με 6,4% και οι μεταφορές και υπηρεσίες logistics με 4,3%.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις προμήθειες για συναλλαγές με κάρτες, οι οποίες ανήλθαν σε 90 εκατ. ευρώ, καθώς και στα δημοτικά τέλη, που αυξήθηκαν από 10 εκατ. ευρώ πριν από τρία χρόνια σε 25 εκατ. ευρώ το 2025.

Η άνοδος των δαπανών συνοδεύεται από συνεχή υποχώρηση της κερδοφορίας. Το περιθώριο κερδών προ φόρων, που το 2021 είχε φτάσει στο 2,22%, μειώθηκε στο 1,80% το 2022 και το 2023, στο 1,50% το 2024 και τελικά στο 1,39% το 2025.

Ο Απόστολος Πεταλάς υποστήριξε ότι το συγκεκριμένο ποσοστό υπολείπεται σημαντικά του 3%, το οποίο παρουσίασε ως διεθνές σημείο αναφοράς για τη βιωσιμότητα επιχειρήσεων του κλάδου.

Τι δείχνουν τα στοιχεία για την ακρίβεια

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η Ένωση, οι τιμές στα σούπερ μάρκετ αυξήθηκαν κατά 1,55% τον Οκτώβριο του 2026 σε ετήσια βάση, έναντι περίπου 2,3% στον συνολικό δείκτη τροφίμων της ΕΛΣΤΑΤ.

Η πορεία των τιμών δεν ήταν ομοιόμορφη μέσα στο έτος, καθώς τον Μάρτιο η αύξηση στα σούπερ μάρκετ είχε φτάσει στο 3,4%, ενώ τον Ιούλιο και τον Σεπτέμβριο καταγράφηκαν αρνητικές μεταβολές.

Από την πλευρά του, ο γενικός διευθυντής της Ένωσης υποστήριξε ότι ο ανταγωνισμός μεταξύ των επιχειρήσεων λειτουργεί περιοριστικά στις ανατιμήσεις.

Ωστόσο, η επιβράδυνση του ρυθμού αύξησης των τιμών δεν σημαίνει επιστροφή τους στα προηγούμενα επίπεδα, γεγονός που εξηγεί γιατί η πίεση στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς παραμένει αισθητή.

Άλλωστε, από τα 26 δισ. ευρώ που δαπανήθηκαν συνολικά για τρόφιμα το 2025, τα 15,7 δισ. ευρώ κατευθύνθηκαν στις μεγάλες αλυσίδες, ενώ τα υπόλοιπα 10,3 δισ. ευρώ σε μικρότερα καταστήματα, όπως κρεοπωλεία, οπωροπωλεία και παντοπωλεία.

Το επόμενο διάστημα, ο κλάδος καλείται να διαχειριστεί ταυτόχρονα τις πιέσεις στο κόστος, την ανάγκη νέων επενδύσεων και την περιορισμένη αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών. Για τους καταναλωτές, πάντως, το βασικό ζητούμενο παραμένει ένα: να μπορούν να καλύπτουν τις καθημερινές τους ανάγκες χωρίς να εξαντλείται το εισόδημά τους πριν τελειώσει ο μήνας.